Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Συρία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Συρία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 30 Ιουνίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Μετά το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ

 

Μετά το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ

Ενώ οι Άραβες του Περσικού Κόλπου συμπέραναν από τον πόλεμο κατά του Ιράν ότι το Ισραήλ είναι ένας θηρευτής και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι ο χωροφύλακας του κόσμου, οι ΗΠΑκιακοί εξακολουθούν να μην ξέρουν τι να σκεφτούν για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου και τον συνασπισμό του. Οι «αναθεωρητικοί σιωνιστές» επιχειρούν να εισάγουν φιλοϊσραηλινούς υποψηφίους στα Ρεπουμπλικανικά και Δημοκρατικά κόμματα, ενώ η πλειοψηφία των ψηφοφόρων δεν επιθυμεί πλέον να υποστηρίξει αυτό το γενοκτονικό κράτος. Επιπλέον, επιχειρούν να στρέψουν τους Άραβες του Κόλπου κατά του Ιράν και να επαναλάβουν την ισραηλινή επιχείρηση στον Λίβανο.

Deutsch Español français italiano Português
Οι γονείς του Ραμ Εμάνουελ και του Μπενιαμίν Νετανιάχου διατηρούσαν ήδη πολύ στενούς δεσμούς.

Το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ [1] δεν εγκαθίδρυσε απλώς την ειρήνη στον Περσικό Κόλπο. Όρισε επίσης ότι το Ιράν θα λάβει 300 δισεκατομμύρια δολάρια, όχι ως «πολεμικές αποζημιώσεις», αλλά ως «επένδυση». Με τον τρόπο αυτό, επικύρωσε, χωρίς να το δηλώσει ρητά, τη νίκη της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Αυτή η νίκη δεν σημαίνει στρατιωτική ήττα των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά πολιτική ήττα μιας συγκεκριμένης παράταξης εντός των ΗΠΑ. Αυτοί που έχασαν είναι οι παραδοσιακοί υποστηρικτές του Ισραήλ που αρνούνται να λάβουν υπόψη τους τις σφαγές αμάχων στις οποίες επιδίδεται το λεγόμενο «εβραϊκό κράτος» στην Παλαιστίνη και τον Λίβανο.

Η ήττα των αναθεωρητικών σιωνιστών

Η τύφλωση των συνεργών του κράτους του Ισραήλ εξηγείται από την αδυναμία τους να κρίνουν αυτό το κράτος βάσει του τι πράττει και όχι βάσει του τι ισχυρίζεται ότι είναι. Συγχέουν το όνειρό τους για μια πατρίδα που θα αποτελούσε καταφύγιο για τα θύματα των ευρωπαϊκών πογκρόμ με την πραγματικότητα, η οποία είναι ένα κράτος που κυβερνάται από φασίστες, με την ιστορική σημασία του όρου.

Αυτή η σύγχυση είναι ακόμη πιο αξιοπερίεργη δεδομένου ότι είχαν ορθώς διακρίνει μεταξύ αμάχων και μαχητών κατά την παλαιστινιακή επιχείρηση «Πλημμύρα της Αλ-Άκσα». Ορισμένοι εξ αυτών δεν αμφισβήτησαν το αναφαίρετο δικαίωμα των Παλαιστινίων να αντιστέκονται στην ισραηλινή κατοχή, αλλά κατήγγειλαν τις σφαγές αμάχων. Πράττοντας αυτό, χλεύαζαν τη μνήμη του Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ (1882-1935) — του οποίου το όνομα φέρουν οι ταξιαρχίες της Χαμάς. Μακριά από το να υπήρξε αντιστασιακός, ο άνθρωπος αυτός ήταν πρωτίστως ένας αντισημίτης που καυχιόταν για τις σφαγές Εβραίων αμάχων.

Σήμερα, οι «αναθεωρητικοί σιωνιστές», δηλαδή οι οπαδοί του Βλαντίμιρ Ζεέβ Ζαμποτίνσκι, συσπειρώνονται γύρω από τον Μπενιαμίν Μιλεϊκόφσκι-Νετανιάχου για να ανατρέψουν τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Βασίζονται σε όλους εκείνους που ζουν στη σύγχυση που μόλις περιέγραψα.

Επιτρέψτε μου να υπενθυμίσω ότι οι «αναθεωρητικοί σιωνιστές», οπαδοί του Ζαμποτίνσκι, πάντοτε αντιτίθεντο σφοδρά στους (σκέτους) «σιωνιστές» του Τέοντορ Χερτσλ. Οι δύο ομάδες έχουν διεξαγάγει σφοδρό πόλεμο μεταξύ τους, από της συμμαχίας του Ζαμποτίνσκι με τους Ουκρανούς «ριζοσπάστες εθνικιστές» για τη σφαγή Σοβιετικών Εβραίων, μέχρι την υποστήριξη του Ζαμποτίνσκι στον ντούτσε Μπενίτο Μουσολίνι [2], ή ακόμη και τις διαπραγματεύσεις με τους Ναζί για την κατάσχεση των περιουσιών Ούγγρων σιωνιστών [3]. Βεβαίως, αυτή η σύγκρουση τέθηκε σε αναστολή από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Ντέιβιντ Γκρουν-Μπεν Γκουριόν, κατά τη δημιουργία του κοινού τους κράτους, υπό τον όρο ότι ποτέ η νεκρική σορός του Ζαμποτίνσκι δεν θα ενταφιαζόταν στο Ισραήλ. Ωστόσο, η σύγκρουση αυτή έχει αναζωπυρωθεί σήμερα με το «νομοθετικό πραξικόπημα» που τροποποίησε τους θεμελιώδεις νόμους της χώρας και προετοίμασε τη δικτατορία. Κατά τα τελευταία τρία χρόνια, η πλειοψηφία των Ισραηλινών διαδήλωσε θορυβωδώς κατά αυτών των «μεταρρυθμίσεων», υποστηριζόμενη από τη συντριπτική πλειοψηφία των πρώην ανώτατων αξιωματικών του στρατού και των υπηρεσιών ασφαλείας.

Οι σφαγές στις οποίες έχουμε παραστεί δεν προέκυψαν από το πουθενά. Αποτελούν την εφαρμογή μιας πολιτικής που είχε ήδη εφαρμοστεί τη δεκαετία του 1920, δηλαδή πριν από τον ναζισμό· μιας πολιτικής που καταδικάστηκε παγκοσμίως μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Η διαδοχή του Ντόναλντ Τραμπ

Οι υποστηρικτές αυτής της πολιτικής στις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν συσπειρωθεί γύρω από το Ίδρυμα Άντελσον, που φέρει το όνομα του Ουκρανού ιδιοκτήτη καζίνο στο Λας Βέγκας. Αρχικά χρηματοδότησαν την υποψηφιότητα του Μάρκο Ρούμπιο το 2016, και στη συνέχεια εκείνη του Ντόναλντ Τραμπ το 2023. Σήμερα, προωθούν, από τη ρεπουμπλικανική πλευρά, εκ νέου τον Μάρκο Ρούμπιο, και από τη δημοκρατική πλευρά, τον Ραμ Εμάνουελ [4].

Ο τελευταίος είναι γιος ενός αναθεωρητικού σιωνιστή, του Μπέντζαμιν Άουερμπαχ, μέλους της τρομοκρατικής οργάνωσης Ιργκούν, ο οποίος εγκατέλειψε το Ισραήλ μετά τη δολοφονία του ειδικού απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών, κόμη Φόλκε Μπερναντότ, το 1948.

Κατά την προεδρία του Τζορτζ Χ. Μπους (του 41ου προέδρου), ο Ραμ Άουερμπαχ-Εμάνουελ κατατάχθηκε εθελοντικά στις Ισραηλινές Δυνάμεις Άμυνας (IDF) προκειμένου να συμμετάσχει στον Πόλεμο του Κόλπου κατά του Ιράκ.

Ο Ραμ υπήρξε ένας από τους συμβούλους του Δημοκρατικού προέδρου Μπιλ Κλίντον.

Επί του Ρεπουμπλικανού προέδρου Τζορτζ Ο. Μπους, ο Ραμ διετέλεσε βουλευτής στην πολιτεία του Ιλινόις.

Επί της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα, έγινε επικεφαλής του προεδρικού επιτελείου, δηλαδή γενικός γραμματέας του Λευκού Οίκου.

Κατά τη δεύτερη θητεία Ομπάμα και την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, διετέλεσε δήμαρχος του Σικάγο. Με αυτή την ιδιότητα, έκλεισε περίπου πενήντα δημόσια σχολεία σε μαύρες και λατινοαμερικανικές γειτονιές — τον μεγαλύτερο μαζικό κλείσιμο σχολείων στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών —, αύξησε δραστικά τα τιμολόγια των μέσων μαζικής μεταφοράς και της στάθμευσης και ιδιωτικοποίησε τη Διεύθυνση Συγκοινωνιών του Σικάγο. Προπάντων, επιχείρησε να εξαφανίσει τα βίντεο της δολοφονίας του 17χρονου Λακουάν ΜακΝτόναλντ από την αστυνομία το 2014 [5].

Στη συνέχεια, επί της προεδρίας του Τζο Μπάιντεν, διορίστηκε πρέσβης στο Τόκιο. Εκεί επέβλεψε τη διαφθορά βουλευτών του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (PLD) από την Εκκλησία της Ενώσεως (δηλαδή την «αίρεση Μουν»), ενεργώντας υπό τον έλεγχο της CIA.

Πάντοτε πολεμοχαρής, έχει αποκαλεστεί «Ράμπο», μη διστάζοντας να χρησιμοποιεί χυδαιολογίες και ακόμη και να δίνει γροθιές. Ο Ραμ έχει δύο αδέλφια, τον Δρ. Ιεζεκιήλ Εμάνουελ, ο οποίος υπήρξε ειδικός σύμβουλος για την πολιτική υγείας της κυβέρνησης Ομπάμα, και τον Άλι Εμάνουελ, ο οποίος ίδρυσε και διηύθυνε το πρακτορείο καλλιτεχνών Endeavor. Όταν το Ισραήλ επιχείρησε να θέσει υπό τον έλεγχό του το Twitter/X, πρότεινε στον φίλο του Έλον Μασκ να ανανεώσει την εικόνα του κοινωνικού δικτύου έναντι 100 εκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που σήμανε τη ρήξη τους.

Λαμβάνοντας υπόψη την οξύτατη αντίδραση των Δημοκρατικών απέναντι στις σφαγές που διέπραξε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, οι «αναθεωρητικοί σιωνιστές» διατηρούν σε εφεδρεία έναν λιγότερο αμφιλεγόμενο υποψήφιο, τον κυβερνήτη της Πενσυλβάνια, Τζος Σαπίρο.

Από τη ρεπουμπλικανική πλευρά, υποψήφιός τους είναι ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο. Ο τελευταίος είχε ήδη απολαύσει της υποστήριξης του αείμνηστου Σέλντον Άντελσον κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας το 2015. Ο ηλικιωμένος Ουκρανο-Ισραηλινο-ΗΠΑκιακός ιδιοκτήτης καζίνο έβλεπε σε αυτόν ένα άλλο παιδί μεταναστών και τον είχε αγαπήσει.

Η διάσωση των Συμφωνιών του Αβραάμ

Μία συνέπεια του Μνημονίου του Ισλαμαμπάντ είναι ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα άλλαξαν και πάλι στάση. Στο παρελθόν, ήταν πολύ προσηλωμένα στον παλαιστινιακό αγώνα, τον οποίο χρηματοδοτούσαν αδρά μέσω του πρίγκιπα Αχμέτ, ενός εκ των γιων του σεΐχη αλ-Ζαγιέντ. Όμως ο τελευταίος δολοφονήθηκε από τη CIA στο Μαρόκο το 2010. Ήταν ο νεότερος αδελφός του σημερινού ηγεμόνα του Άμπου Ντάμπι και προέδρου των επτά Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ. Αλλά ο τελευταίος άλλαξε και πάλι γνώμη το 2020. Αποφάσισε μια συμμαχία με το Ισραήλ κατά του Ιράν, στο οποίο τα Εμιράτα όφειλαν μέρος του πλούτου τους (το λιμάνι του Ντουμπάι χρησίμευε για την παράκαμψη του ΗΠΑκιακού αποκλεισμού του Ιράν). Υπέγραψαν επομένως τις Συμφωνίες του Αβραάμ, μαζί με το Μπαχρέιν.

Ωστόσο, όταν το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στο Ιράν, τα Εμιράτα δεν κατάλαβαν την ιρανική αντίδραση που τα βομβάρδισε. Προσπάθησαν με κάθε μέσο να εξασφαλίσουν ευνοϊκή ψήφο του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών [6], και στη συνέχεια του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού [7], πριν καταλάβουν και παραδεχτούν ότι, ευρισκόμενα στην ίδια κατάσταση, θα είχαν ενεργήσει όπως το Ιράν [8]. Ως εκ τούτου, τα Εμιράτα δέχθηκαν, μυστικά, την περασμένη εβδομάδα να καθίσουν σε διαπραγματευτικό τραπέζι με τους παλαιούς Ιρανούς φίλους τους.

Ομοίως, η Σαουδική Αραβία, η οποία είχε αποκαταστήσει το 2023 τις διπλωματικές της σχέσεις με το Ιράν, υπό την ώθηση της Κίνας, διαβεβαίωσε ωστόσο τον πρόεδρο Τραμπ, πριν τον πόλεμο, ότι δεν έβλεπε πρόβλημα στο να ανατρέψει το Πεντάγωνο την Ισλαμική Δημοκρατία. Στη συνέχεια, η Σαουδική Αραβία εξεγέρθηκε κατά της ιρανικής στρατιωτικής αντεπίθεσης στο έδαφός της. Όμως, σήμερα, εξάγει τα συμπεράσματά της από τη σύγκρουση: το Ισραήλ είναι έτοιμο για όλα προκειμένου να οικοδομήσει μια αυτοκρατορία και οι Ηνωμένες Πολιτείες, αντί να προστατεύουν τους υποτελείς τους, τους μετατρέπουν σε στόχους. Το Ριάντ προετοιμάζει επομένως μια σύνοδο συμφιλίωσης που θα συγκεντρώσει όλα τα κράτη του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο Μάρκο Ρούμπιο μετέβη, από τις 23 έως τις 25 Ιουνίου, στα Εμιράτα, στο Κουβέιτ και τέλος στο Μπαχρέιν, όπου συνάντησε όλα τα μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (ΣΣΚ). Προσπάθησε να αναζωπυρώσει τις Συμφωνίες του Αβραάμ [9], άλλωστε το πρόσωπο που είναι επιφορτισμένο με αυτό το φάκελο από την υπογραφή τους, ο Εβραίος γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, δεν κρύβει πλέον ότι θεωρεί τον Νετανιάχου ψυχικά ασθενή.

Όμως οι προσπάθειες του Μάρκο Ρούμπιο δεν απέδωσαν καρπούς.

Το λιβανέζικο ζήτημα

Έτσι, ο υπουργός Εξωτερικών, επιστρέφοντας στην Ουάσινγκτον, επέβαλε στην πρέσβη του Λιβάνου, Ντάντα Χαμάντε Μουαουάντ, να υπογράψει, στις 27 Ιουνίου, ένα «πλαίσιο συμφωνίας» με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Πρόκειται για την αναθεώρηση όσων συμφωνήθηκαν στο Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ, το οποίο διαπραγματεύτηκαν ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο Τζέι Ντι Βανς. Το τελευταίο ορίζει «την οριστική λήξη του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου» (άρθρο 1). Αντιθέτως, το «πλαίσιο» του Μάρκο Ρούμπιο υποστηρίζει ότι «Η Ισραηλινή Κυβέρνηση τονίζει ότι οι στρατιωτικές της ενέργειες στον Λίβανο αποτελούν αποκλειστικά συνέπεια των επιθέσεων, της απειλής που αντιπροσωπεύουν και της εχθρικής πρόθεσης των μη κρατικών ένοπλων ομάδων, ιδίως της Χεζμπολάχ.» (άρθρο 5) [10] .

Πρόκειται για την επικύρωση της ισραηλινής ρητορικής σύμφωνα με την οποία, το εβραϊκό κράτος δεν επιχείρησε ποτέ να προσαρτήσει τον Λίβανο, αλλά αρκείται να αντεπιτίθεται στις ενέργειες μιας τρομοκρατικής ομάδας· μια αφήγηση που αγνοεί την απόπειρα του Λεόν Μπλουμ να δημιουργήσει το Κράτος του Ισραήλ στον Λίβανο (1936) · τον αραβοϊσραηλινό πόλεμο του 1948 (ο οποίος έληξε με τη νίκη των βρετανικών δυνάμεων της Υπεριορδανίας) · την ισραηλινή εισβολή του 1982 · εκείνη του 2006.

Αυτό το πλαίσιο αρνείται ότι η Χεζμπολάχ είναι ο πυρήνας της λιβανέζικης αντίστασης στην εισβολή. Δίνει την εντύπωση ότι η αντίσταση προκαλεί την κατοχή και όχι το αντίστροφο. Κανείς δεν μπορεί να αμφιβάλλει: το υπογεγραμμένο κείμενο δεν εμφανίζεται ακόμη στον ιστότοπο της προεδρίας του Λιβάνου. Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου, Ναμπίχ Μπερί, ανακοίνωσε αμέσως ότι δεν θα επικυρωθεί, πολλοί ηγέτες το έχουν ήδη απορρίψει. Δεν πρόκειται για ζήτημα κοινοτήτων, αλλά για την λιβανική υπόσταση.

Η Χεζμπολάχ είχε τοποθετήσει, μετά την υπογραφή του Μνημονίου του Ισλαμαμπάντ, μεγάλες αφίσες σε όλη την εθνική οδό που διασχίζει τον Λίβανο. Απεικόνιζαν τα πορτρέτα των δύο Χαμενεΐ, Άλι και Μοτζτάμπα, και τη φράση «Ευχαριστώ το Ιράν». Τις αφαίρεσε το Σάββατο για να δώσει τη θέση τους σε αφίσες του Υπουργείου Τουρισμού. Όμως την Κυριακή, αντικαταστάθηκαν από άλλες αφίσες που απεικόνιζαν τη σημαία του Λιβάνου με την επιγραφή «Ο Λίβανος πρώτα» (δηλαδή χωρίς την αντίστασή του). Αμέσως, οι οδηγοί σταμάτησαν τα αυτοκίνητά τους και έκαψαν αυτές τις αφίσες.

Μετάφραση  Κριστιάν Άκκυριά

[1] « Mémorandum d’Islamabad », Réseau Voltaire, 17 juin 2026.

[2] Έπεσαν οι μάσκες: οι κρυμμένες αλήθειες του Γιαμποτίνσκι και του Νετανιάχου”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 23 janvier 2024.

[3] מדוע חוסל קסטנר (Pourquoi Kastner a-t-il été assassiné ?). Nadav Kaplan, Steimatzky (2024).

[4] « JD Vance bat Marco Rubio et Gavin Newsom, tandis que le « Financial Times » sort de l’ombre Rahm Israel (sic) Emanuel », par Alfredo Jalife-Rahme, Traduction Maria Poumier, La Jornada (Mexique) , Réseau Voltaire, 28 juin 2026.

[5] «Laquan McDonald shooting puts Rahm Emanuel in battle over the truth», Ed Pilkington, The Guardian, December 3, 2015.

[7] « Déclaration du Conseil de l’OMI sur le détroit d’Ormuz », Réseau Voltaire, 19 mars 2026.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Μετά το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ

Πρέπει να αποφασιστοποιήσουμε το Κράτος του Ισραήλ;

Η ιρανική στρατηγική σκέψη

Οι σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου

Προς τη διάλυση της Γερμανίας

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Τρίτη 3 Μαρτίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

 

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

Οι επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν συντονισμένες, αλλά όχι κοινές. Καθεμία από τις δύο δυνάμεις επιδίωκε τους δικούς της στόχους και η Ουάσιγκτον επιθυμούσε να περιορίσει εκείνους του Τελ Αβίβ. Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ αποτελεί προσωπική νίκη για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά καταστροφή για όλους όσους τον θεωρούσαν πνευματικό ηγέτη.

عربي Deutsch Español français italiano русский
Διαδήλωση υπέρ της Ισλαμικής Δημοκρατίας στην Τεχεράνη, 1 Μαρτίου 2026.

Το παρόν άρθρο αποτελεί συνέχεια των:
• «Ισραήλ–Ιράν: η αντιπαράθεση», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 17 Ιουνίου 2025.
• «Πίσω από τον “Πόλεμο των 12 ημερών”», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 1 Ιουλίου 2025.
• «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

Οι ισραηλινές και στη συνέχεια αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, σχολιάζονται εκτενώς στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Είναι εντυπωσιακό ότι οι περισσότεροι δημοσιογράφοι δεν γνωρίζουν τη χώρα αυτή και ερμηνεύουν τα γεγονότα με βάση ένα παρωχημένο αναλυτικό σχήμα. Οι περισσότεροι έχουν στο μυαλό τους τις προνομιακές σχέσεις Τελ Αβίβ και Ουάσιγκτον. Ορισμένοι έχουν κατανοήσει την ανάλυση των John Mearsheimer και Stephen Walt, που απέδειξαν ότι το ισραηλινό λόμπι ελέγχει το αμερικανικό Κογκρέσο.

Φευ! Η ανάλυση αυτή χρονολογείται από το 2007 και οι δρώντες έχουν αλλάξει.

Το Ισραήλ έχει καταστεί αυταρχικό κράτος, κυβερνώμενο πλέον όχι από «σιωνιστές» (που επικαλούνται τον Θεόδωρο Χερτσλ), αλλά από «αναθεωρητές σιωνιστές» (μαθητές του Βλαντίμιρ Ζαμποτίνσκι). Εφαρμόζει βασανιστήρια, έχει σφαγιάσει δεκάδες χιλιάδες αμάχους στη Γάζα και έχει εξετάσει τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό των υπολοίπων.

Το χριστιανικό σιωνιστικό κίνημα δεν είναι πλέον αυτό που ήταν. Από τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, αναπτύσσεται αντι-ισραηλινό ρεύμα μεταξύ των Αμερικανών χριστιανών.

Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει επίσης μεταβληθεί. Από την εποχή του Tea Party, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει καταληφθεί από τους «τζακσονιανούς». Η χρηματοδότηση των προεκλογικών τους εκστρατειών εξασφαλίζεται ολοένα και λιγότερο από την Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων (AIPAC) και ολοένα και περισσότερο από τους τραμπιστές.

Πάνω απ’ όλα, ο κόσμος έχει αλλάξει: η στρατιωτική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών δεν υφίσταται πλέον. Πλέον, η Ρωσική Ομοσπονδία είναι η ισχυρότερη. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί με κάθε τρόπο να σώσει τη χώρα του από τη χρεοκοπία και τον εμφύλιο πόλεμο. Αναδιπλώνεται στην αμερικανική ήπειρο, στην οποία ελπίζει ότι η Γροιλανδία και η Ισλανδία θα συμφωνήσουν να ενταχθούν. Ενώ ισχυρίζεται ότι διαθέτει απεριόριστους οικονομικούς πόρους, περικόπτει διακριτικά τις δαπάνες της «αμερικανικής αυτοκρατορίας». Προβλέπει το τέλος της αμερικανικής στήριξης προς την Ευρώπη στα μέσα του 2027 και το τέλος της αμερικανικής στήριξης προς το Ισραήλ το 2035.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσεγγίζει το ισραηλινό ζήτημα με:
• τους μυθικούς αφηγηματικούς λόγους περί δημιουργίας των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, δύο κρατών «θεόσταλτων», που φωτίζουν τον κόσμο ως «πόλεις επάνω στον λόφο»·
• την προσωπική του αντιπάθεια προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος τον πρόδωσε υποστηρίζοντας τη Χίλαρι Κλίντον και τον Τζο Μπάιντεν·
• την ανάγκη του για τη βοήθεια μεγάλων χρηματοδοτών της εβραϊκής διασποράς προκειμένου να αντιμετωπίσει τη χρεοκοπία της χώρας του.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν υποστήριξε την ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν στις 13 Ιουνίου 2025 (επιχείρηση «Λέων που εγείρεται»). Περίμενε έως τις 21 Ιουνίου για να εξαπολύσει την επιχείρηση «Μεσονύκτια Σφύρα». Σε μία ημέρα, προκάλεσε ζημιές ή και κατέστρεψε, με διατρητικές βόμβες, τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, αφαιρώντας κάθε δικαιολογία για ισραηλινή ενέργεια. Με τον τρόπο αυτό, αφαίρεσε το έδαφος κάτω από τα πόδια των «αναθεωρητών σιωνιστών» που καλούσαν το Ισραήλ να βομβαρδίσει πυρηνικά το Ιράν.

Τον Αύγουστο–Σεπτέμβριο 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ ενήργησε παρομοίως για τη Γάζα. Δήλωσε αιφνιδίως ότι το Ισραήλ δεν θα προσαρτήσει το παλαιστινιακό έδαφος, αλλά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το μετατρέψουν σε ριβιέρα. Ακόμη κι αν δεν φαίνεται, εξανάγκασε το Ισραήλ να σταματήσει τη σφαγή των Γαζαίων και να επιτρέψει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στον παλαιστινιακό θύλακα. Το ποσοστό θνησιμότητας μειώθηκε δραστικά μέσα σε λίγους μήνες και 4.200 φορτηγά βοήθειας διανέμονται καθημερινά. Βέβαια, δεν έλυσε το πρόβλημα, αλλά επί 80 χρόνια όλες οι αμερικανικές κυβερνήσεις και όλα τα κράτη του κόσμου είχαν αποτύχει να βοηθήσουν τους Παλαιστινίους. Αυτό που έκανε είναι αναμφίβολα απογοητευτικό, αλλά το έκανε, εκεί όπου όλοι οι άλλοι απλώς μιλούσαν.

Οι αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις

Ο Ηγέτης της Επανάστασης είχε επί μακρόν αντιταχθεί στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Κατά τη γνώμη του, δεν ήταν δυνατόν να συζητήσει με τον Ντόναλντ Τραμπ, αφού εκείνος είχε αποσύρει μονομερώς την υπογραφή του από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA).

Το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων που ανέλαβαν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ με το Ιράν δεν υπήρξε ποτέ σαφές. Γνωρίζουμε μόνον ότι:

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέφεραν στο Ιράν δωρεάν πυρηνικά καύσιμα για πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα — επ’ αόριστον — με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη του εμπλουτισμού. Η Ρωσία πρότεινε να αποθηκεύσει στο έδαφός της το ήδη εμπλουτισμένο στο 60% ουράνιο. Το Ιράν απέρριψε και τις δύο προτάσεις.

• Οι Ιρανοί αρνήθηκαν να συζητήσουν για τους πυραύλους τους και για τη χρηματοδότηση συμμαχικών ξένων οργανώσεων. Ορθώς αρνήθηκαν να συζητήσουν για τους βαλλιστικούς πυραύλους τους, οι οποίοι, μολονότι θα μπορούσαν να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα εάν διέθεταν τέτοια, στο παρόν στάδιο ήταν απλώς όπλα όπως όλα τα άλλα. Ήταν δυσκολότερο να αρνηθούν να μιλήσουν για τους υπερηχητικούς πυραύλους τους, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν τέτοιους και αδυνατούν να τους αναχαιτίσουν. Όσον αφορά τις συμμαχικές οργανώσεις που χρηματοδοτούν, δεν μπορούσαν να παρακάμψουν την κυριαρχία του Λιβάνου και του Ιράκ χρηματοδοτώντας τη λιβανική Χεζμπολάχ και τις ιρακινές Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (Hashd al-Shaabi).

Παρά την καλή θέληση, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές προσέκρουσαν σε τακτικές παρελκυστικές. Ο Αμπάς Αραγτσί εξήγησε ευγενικά, με πολύ ιρανικό τρόπο, ότι χρειαζόταν πολύ μεγάλη ποσότητα χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Παρουσίασε κατάλογο επτά σελίδων με χρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της παρασκευής φαρμάκων. Οι Αμερικανοί όμως διαπίστωσαν ότι το Ιράν ουδέποτε είχε χρησιμοποιήσει ουράνιο για τον σκοπό αυτό. Η εμπιστοσύνη διαρρήχθηκε.

Γιατί το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν;

Το Ισραήλ επιχειρεί να ανατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία και να αποκαταστήσει τη μοναρχία. Το Τελ Αβίβ θυμάται τη φιλία του με τον σάχη Ρεζά Α΄ Παχλαβί, παρότι οι σχέσεις τους υπήρξαν επίσης σκληρά ανταγωνιστικές. Πριν από δύο χρόνια, η Μοσάντ επανέφερε τον γιο του, Ρεζά Β΄ Παχλαβί [1]. Τον προώθησε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και σε ορισμένες διαδηλώσεις στο Ιράν.

Είναι γνωστό ότι η εξόντωση του Ιράν, του σημαντικότερου περιφερειακού αντιπάλου του Ισραήλ, αποτελεί προσωπική εμμονή του Μπενιαμίν Νετανιάχου εδώ και σαράντα χρόνια.

Παρεμπιπτόντως, παρατηρεί κανείς ότι είναι η δεύτερη φορά που το Ισραήλ ταυτίζεται συμβολικά με τον ιρανικό ιμπεριαλισμό, του οποίου το λιοντάρι αποτελεί σύμβολο. Μετά τον «Λέοντα που εγείρεται» (Rising Lion), η επιχείρηση αυτή ονομάζεται «Βρυχηθμός του Λέοντος» (Lion’s Roar).

Στόχος του είναι να εξαλείψει την πολιτική πυρηνική έρευνα, ώστε να διασφαλίσει ότι οι πετρελαϊκές και αερίου εταιρείες θα αναζητήσουν μόνες τους εξάρτηση από άλλη πηγή ενέργειας. Αυτό έλεγε ήδη ο Μπενιαμίν Νετανιάχου το 2011. Δήλωνε:
«Η κύρια αποστολή μας είναι να αποτρέψουμε ένα μαχητικό ισλαμιστικό καθεστώς από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο ή να καταλήξουν πυρηνικά όπλα στα χέρια ενός μαχητικού ισλαμιστικού καθεστώτος. Το πρώτο είναι το Ιράν, το δεύτερο είναι το Πακιστάν, ειδικότερα στην περίπτωση που οι Ταλιμπάν καταλάβουν το Πακιστάν (...) Επομένως, το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να τους αποτρέψουμε από το να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Αυτή είναι η πρώτη μας αποστολή, και η δεύτερη είναι να βρούμε υποκατάστατο του πετρελαίου» [2] .

Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στο Ιράν;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που παραμένουν ο προστάτης του Ισραήλ, δεν μετέφεραν στρατεύματα στην περιοχή για να επιτεθούν στο Ιράν, αλλά για να προστατεύσουν τον ιρανικό πληθυσμό από την προβλέψιμη απάντηση της Τεχεράνης. Το Πεντάγωνο ανέπτυξε μια ναυτική δύναμη στον Περσικό Κόλπο (για την προστασία των δικών του στρατιωτικών βάσεων) και μια δεύτερη στα ανοικτά του Ισραήλ (για την προστασία του).

Η αμερικανική επέμβαση που παρακολουθούμε, «Επική Οργή» (Epic Fury), δεν είχε σχεδιαστεί για να διαρκέσει. Δεν είναι συντονισμένη με εκείνη του Ισραήλ. Δεν υπάρχει κανένα κοινό επιτελείο και η πλειονότητα των Αμερικανών στρατιωτών είναι πλέον αντι-ισραηλινοί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να καταστρέψουν το εργοστάσιο παραγωγής υπερηχητικών πυραύλων και να σκοτώσουν ορισμένους ηγέτες. Μέχρι εκεί. Δεν προτίθενται ούτε να επιβάλουν την αποκατάσταση του σάχη ούτε να εξαλείψουν την ιρανική πυρηνική έρευνα στη σύντηξη.

Παρεμβαίνουν μόνο για να εμποδίσουν το Ισραήλ να καταφύγει στο πυρηνικό όπλο, όπως έπραξαν πριν από εννέα μήνες με την επιχείρηση «Μεσονύκτια Σφύρα».

Η προετοιμασία της κοινής γνώμης

Από την έναρξη των αμερικανικών επιχειρήσεων στο Ιράν, με τη χρεοκοπία της τράπεζας Ayandeh τον Οκτώβριο και τις διαδηλώσεις κατά της πείνας που ακολούθησαν, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα επέτρεπε στην ιρανική κυβέρνηση να σφαγιάσει τον ίδιο της τον λαό. Ωστόσο, γρήγορα κατέστη σαφές ότι η απειλή αυτή δεν θα υλοποιούνταν [3]. Η Ουάσιγκτον επανέλαβε διαπραγματεύσεις με το Ιράν χωρίς να διευκρινίζει τι επρόκειτο να διαπραγματευθεί. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, για το οποίο ο σάχης Ρεζά Β΄ δεν είναι παρά μαριονέτα της Μοσάντ, ανησυχούσε αποκλειστικά για την ανάπτυξη των υπερηχητικών πυραύλων της Τεχεράνης. Αντιλαμβανόμενο ότι το ζήτημα αυτό δεν θα ήταν δημοφιλές, προσχώρησε στις ισραηλινές κατηγορίες περί ιρανικής βόμβας — κατηγορίες που υιοθέτησε.

Όμως, δεν υπάρχει ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα από το 1988 [4]· διαπίστωση που επικυρώθηκε από τη Ρωσία και την Κίνα κατά τις διαπραγματεύσεις του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA) (2013–2015). Και η οποία εξακολουθεί να επιβεβαιώνεται από τη Ρωσία, που συμμετέχει στο ιρανικό πολιτικό πρόγραμμα. Επιπλέον, ας θυμηθούμε ότι στην αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ, η Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών, Τάλσι Γκάμπαρντ, διαβεβαίωσε τους γερουσιαστές που την εξέταζαν, στις 24 Μαρτίου 2025, ότι το ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα ήταν απλώς ψευδαίσθηση. Το έγραψε μάλιστα και στην ετήσια συνοπτική της έκθεση για τις απειλές κατά των Ηνωμένων Πολιτειών [5].

Για να ενισχύσει αυτόν τον φόβο, ο Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε, στις 22 Φεβρουαρίου 2026, στην εκπομπή My View του Fox News, ότι το Ιράν διέθετε τέτοιο απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% ώστε ήταν ικανό να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο μέσα σε μία εβδομάδα [6].

«Με τη ναυτική και θαλάσσια ισχύ που αναπτύσσουμε εκεί, γιατί δεν ήρθαν να μας πουν: “Δεν θέλουμε πυρηνικά όπλα, ιδού τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε;”», πρόσθεσε.

Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς προσέθεσε: «Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο. Αν προσπαθήσουν να ανακατασκευάσουν πυρηνικό όπλο, αυτό μας δημιουργεί πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, έχουμε δει αποδείξεις ότι επιχείρησαν να κάνουν ακριβώς αυτό» [7] .

Η αφήγηση αυτή βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με προηγούμενες δηλώσεις του προέδρου Τραμπ, σύμφωνα με τις οποίες η επιχείρηση «Μεσονύκτιος Σφύρα» είχε «αφανίσει» το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, κανένα μέσο ενημέρωσης δεν επεσήμανε αυτή τη μεταβολή της ρητορικής.

Η προετοιμασία των στρατιωτικών επιχειρήσεων

Επί ενάμιση μήνα, η προπαγάνδα προέβαλλε αδιάκοπα την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων γύρω από το Ιράν. Ωστόσο, αρκούσε η παρατήρηση για να διαπιστωθεί ότι δεν απειλούσαν τη χώρα αυτή, αλλά στόχευαν στην προστασία των αμερικανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο και στη συνέχεια του ισραηλινού εδάφους.

Η επίθεση, συντονισμένη αλλά όχι κοινή, μπορούσε να λάβει χώρα μόνον όταν όλα τα αμερικανικά οπλικά συστήματα θα είχαν λάβει θέση και όταν ο Ναρέντρα Μόντι, πρωθυπουργός της Ινδίας, θα είχε αποχωρήσει από το Ισραήλ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκάλυψαν υψίστης σημασίας πληροφορίες στο Ισραήλ με τη λήξη της δεκαήμερης προθεσμίας που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν, αλλά την παραμονή του γύρου διαπραγματεύσεων της Βιέννης. Ο πρόεδρος τήρησε έτσι τον λόγο του, αλλά παραπλάνησε τους Ιρανούς κάνοντάς τους να πιστέψουν ότι θα έστελνε διαπραγματευτές στη Βιέννη.

Η διπλή ισραηλινή και αμερικανική επίθεση

Ο πρώτος στόχος του Ισραήλ ήταν η κατοικία του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σύσκεψη των κυριότερων αξιωματούχων του καθεστώτος. Ενημερωμένες από τη CIA, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) εκτόξευσαν σειρά συμβατικών βομβών μέχρι να ανοίξουν ρήγμα που τους επέτρεψε να φθάσουν στο υπόγειο καταφύγιο όπου λάμβανε χώρα η σύσκεψη. Ταυτόχρονα, «έπλητταν» άλλους πολιτικούς στόχους. Δύο ακόμη συσκέψεις διοίκησης στοχοποιήθηκαν ταυτοχρόνως από το Ισραήλ.

Μόνον μετά τον θάνατο του Φρουρού της Ισλαμικής Επανάστασης εισήλθαν στο παιχνίδι οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στόχος τους ήταν να περιορίσουν τον ισραηλινό επεκτατισμό.

Ο διεθνής Τύπος επαναλαμβάνει τα λόγια του Ρίτσαρντ Χάας, επίτιμου προέδρου του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (CFR):
«Πρόκειται για πόλεμο επιλογής... Δεν ήταν πόλεμος που έπρεπε να αναλάβουμε τώρα. Δεν είναι σαν το Ιράν να είχε υπερβεί κάποιο νέο όριο και να αποτελούσε άμεσο κίνδυνο. Πρόκειται για προληπτική επίθεση... Δεν είναι πόλεμος αναγκαιότητας.»

Η ομιλία του προέδρου Τραμπ, που ανακοίνωσε «αλλαγή καθεστώτος», όπως εισηγούνται οι εχθροί του, οι στράουσιστές, πρέπει να ερμηνευθεί είτε ως πλήρης μεταβολή της πολιτικής του είτε ως παραχώρηση προς τους ισραηλινούς συμμάχους του. Στο παρόν στάδιο, δεν γνωρίζουμε.

Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ

Οφείλουμε να αντιληφθούμε τη βαρύτητα της δολοφονίας του Αλί Χαμενεΐ από το Ισραήλ. Ήταν ο Ανώτατος Ηγέτης των σιιτών. Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς γι’ αυτόν, ο θάνατός του δεν αποτελεί μόνον πολιτικό γεγονός, αλλά και θρησκευτικό πόλεμο. Ας αναρωτηθούμε πώς θα αντιδρούσαμε εάν το Ισραήλ βομβάρδιζε το Βατικανό και δολοφονούσε τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄, υποστηρικτή των Παλαιστινίων καθολικών.

Ο Αλί Χαμενεΐ δεν ήταν ποιητής και στοχαστής συγκρίσιμος με τον Ρουχολάχ Χομεϊνί. Πάντοτε όμως επιθυμούσε να ακολουθήσει τα ίχνη του. Είχε ωστόσο γεράσει άσχημα. Πριν από δεκαέξι χρόνια είχε διαπραγματευθεί μυστικά με τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για να παραμερίσει τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και να απαγορεύσει στον διάδοχό του να είναι υποψήφιος. Είχε συλλάβει, δικάσει μυστικά και φυλακίσει τους βασικούς συνεργάτες του, προς όφελος του διεφθαρμένου Χασάν Ροχανί και κατόπιν του φανατικού Εμπραχίμ Ραϊσί.

Όπως και να έχει, η δολοφονία ενός θρησκευτικού ηγέτη τέτοιου μεγέθους συνιστά έγκλημα που συγκλονίζει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Παραδόξως, η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ, δήθεν για να καταπολεμηθεί ένα στρατιωτικό πρόγραμμα που δεν υπήρχε, το καθιστά πλέον δυνατό.

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

[2] « A World View Interview with Benjamin Netanyahu », Les nouvelles, 2011. «YouTube World View Interview With PM Benjamin Netanyahu. Transcription», Prime Minister’s Office, March 3, 2011.

[3] «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

[4] « Qui a peur du nucléaire civil iranien ? », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 30 juin 2010.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

Θα σώσει το «Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα» την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών; του Τιερί Μεϊσάν

Προσθήκη: Τα Ιδρύματα Ruslan Shostak και Olena Zelenska

Έπσταϊν, Γερμάκ και Ζελένσκι

Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2025

Τιερί Μεϊσάν: Το Πεντάγωνο υιοθετεί την οπτική του Τραμπ για τον κόσμο

 

Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2025

Το Πεντάγωνο υιοθετεί την οπτική του Τραμπ για τον κόσμο

Ο Ντόναλντ Τραμπ, τον οποίο οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφωνούν να θεωρούν λαϊκιστή χωρίς πολιτική εμπειρία, δημοσίευσε τη νέα του Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας, ένα κείμενο αδέξια γραμμένο, αλλά με σημαντική φιλοσοφική εμβέλεια. Παρουσιάζει τον εαυτό του ως δάσκαλο στη διπλωματία και προτείνει, σύμφωνα με το σύνθημα του προέδρου Άντριου Τζάκσον, να αντικατασταθεί ο πόλεμος από το εμπόριο.

عربي Deutsch Español français italiano Nederlands русский

Η δημοσίευση από τον Λευκό Οίκο της Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας 2025 ανατρέπει το τραπέζι. Διαφέρει από όλα τα προηγούμενα έγγραφα, συμπεριλαμβανομένης εκείνης του 2017 [1], κατά την πρώτη θητεία του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Τα δύο κείμενα έχουν κοινό το μακρύ προκείμενό τους, αλλά ενώ αυτό του 2017 αποσκοπούσε στο «ν’ αντικατασταθεί ο πόλεμος με το εμπόριο», αυτό του 2025 απαντά πρώτα στα ερωτήματα του τι θέλουν οι Ηνωμένες Πολιτείες και ποια μέσα διαθέτουν. Πρόκειται για μια πλήρη αναπροσαρμογή της εθνικής στρατηγικής.

Αναπροσαρμογή

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ γράφει: «Πριν από όλα, επιθυμούμε τη συνεχιζόμενη επιβίωση και ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών ως μια ανεξάρτητη και κυρίαρχη δημοκρατία, της οποίας η κυβέρνηση εγγυάται τα φυσικά, αναπαλλοτρίωτα δικαιώματα των πολιτών της και προωθεί την ευημερία και τα συμφέροντά τους. Θέλουμε να προστατεύσουμε αυτή τη χώρα, τον λαό της, την επικράτειά της, την οικονομία και τον τρόπο ζωής της από κάθε στρατιωτική επίθεση και κάθε εχθρική ξένη επιρροή, είτε πρόκειται για κατασκοπεία, για αρπαχτικές εμπορικές πρακτικές, για διακίνηση ναρκωτικών και ανθρώπινων όντων, για καταστροφική προπαγάνδα και επιχειρήσεις επιρροής, πολιτισμική υπονόμευση ή οποιαδήποτε άλλη απειλή για το έθνος μας».

Στο δεύτερο ερώτημα, ορίζει τα μέσα ως εξής: «Θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι το δυτικό ημισφαίριο παραμένει αρκετά σταθερό και καλά διοικούμενο για να αποτρέψει και να αποθαρρύνει τις μαζικές μεταναστεύσεις προς τις Ηνωμένες Πολιτείες· επιθυμούμε ένα ημισφαίριο του οποίου οι κυβερνήσεις συνεργάζονται μαζί μας εναντίον των ναρκοτρομοκρατών, των καρτέλ και άλλων διακρατικών εγκληματικών οργανώσεων· επιθυμούμε ένα ημισφαίριο που παραμένει ελεύθερο από εχθρική ξένη επιρροή. Δεσμευόμαστε να αποφεύγουμε κάθε παρεμβολή ή ανάληψη ελέγχου βασικών στοιχείων, ουσιωδών για την υποστήριξη κρίσιμων εφοδιαστικών αλυσίδων, και να εγγυηθούμε τη συνεχή μας πρόσβαση σε κρίσιμους στρατηγικούς χώρους. Με άλλα λόγια, θα διεκδικήσουμε και θα εφαρμόσουμε έναν «συνεπακόλουθο Τραμπ» στο δόγμα Μονρόε».

Με άλλα λόγια, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επικεντρωθούν στη δική τους ζώνη επιρροής, τις Αμερικές. Θα δρουν εκεί ως μεγάλος αδερφός και όχι πλέον ως αυτοκρατορία («συνεπακόλουθο Ρούζβελτ»). Δηλαδή, θα τις προστατεύσουν από εξωτερικές απειλές και αναμένουν αντάλλαγμα η υπόλοιπη ήπειρος να συμμετέχει στις οικονομικές τους ανάγκες.

Αν αυτό ισχύει, δεν θα επιτεθούν στη Βενεζουέλα, αλλά μπορεί να επιτεθούν σε οργανώσεις διακινητών ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική, συμπεριλαμβανομένης της Βενεζουέλας.

Συνεχίζει:

«• Θέλουμε να τερματίσουμε τις συνεχείς ζημιές που ασκούν ξένοι φορείς στην αμερικανική οικονομία, διατηρώντας παράλληλα την ελευθερία και το άνοιγμα του Ινδο-Ειρηνικού, διατηρώντας την ελευθερία ναυσιπλοΐας σε όλες τις κρίσιμες θαλάσσιες οδούς και διατηρώντας ασφαλείς και αξιόπιστες εφοδιαστικές αλυσίδες καθώς και πρόσβαση σε βασικά υλικά.

• Θέλουμε να στηρίξουμε τους συμμάχους μας για την διατήρηση της ελευθερίας και της ασφάλειας της Ευρώπης, αποκαθιστώντας παράλληλα την πολιτισμική της εμπιστοσύνη και τη δυτική της ταυτότητα.

• Θέλουμε να εμποδίσουμε μια ανταγωνιστική δύναμη να κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή, τους πετρελαϊκούς πόρους της και το φυσικό αέριο, και τα στρατηγικά περάσματα μέσω των οποίων διέρχονται, αποφεύγοντας παράλληλα τους «ατελείωτους πολέμους» που μας εγκλώβισαν στην περιοχή αυτή με εξωφρενικό κόστος.»

Καταλήγει ότι, ιδανικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ξαναγίνουν «Η πρώτη παγκόσμια οικονομία, ταυτόχρονα η μεγαλύτερη και η πιο καινοτόμη, που παράγει πλούτο που μπορούμε να επενδύσουμε σε στρατηγικά συμφέροντα και μας δίνει διαπραγματευτική δύναμη έναντι χωρών που επιθυμούν πρόσβαση στις αγορές μας.»

Στρατηγική

Μόνο μετά από αυτό το μακρύ εισαγωγικό μέρος, πλησιάζει τα στρατηγικά ζητήματα. Προειδοποιεί ότι αυτή η στρατηγική «δεν βασίζεται σε μια παραδοσιακή πολιτική ιδεολογία. Κινητοποιείται πρώτα απ’ όλα από ό,τι εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Ηνωμένων Πολιτειών, ή, με δύο λόγια, από την αρχή America first».

Το «America first», πριν γίνει το σύνθημα των Αμερικανών υποστηρικτών των Ναζί, ήταν αυτό του δημοκρατικού προέδρου Γούντροου Ουίλσον στην αρχή του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και του συντηρητικού (με την αγγλοσαξονική έννοια του όρου) Πατ Μπιουκάναν όταν αγωνιζόταν εναντίον των οπαδών του Λέο Στράους.

Εξουδετερώνει έπειτα το θέμα απορρίπτοντας τον εκτεταμένο ορισμό της «εθνικής ασφάλειας» που ανέπτυξαν οι προηγούμενες διοικήσεις, καθώς και τις παραδοσιακές ταξινομήσεις. Έτσι, δηλώνει εκ των προτέρων «μη-παρεμβατικός», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι αυτή η θέση είναι συχνά αστήριχτη και ότι πρέπει καλύτερα να δράσει τότε. Εντέλει, υποστηρίζει έναν «ευέλικτο ρεαλισμό».

Γράφει: η πολιτική μας «θα είναι ρεαλιστική ως προς το τι είναι εφικτό και επιθυμητό στις σχέσεις της με άλλα έθνη. Αναζητούμε καλές σχέσεις και ειρηνικές εμπορικές σχέσεις με τα έθνη του κόσμου, χωρίς να τους επιβάλλουμε δημοκρατικές ή κοινωνικές αλλαγές που απομακρύνονται βαθιά από τις παραδόσεις και την ιστορία τους. Αναγνωρίζουμε και επιβεβαιώνουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα ασυνεπές ή υποκριτικό στο να ενεργεί κανείς σύμφωνα με μια τέτοια ρεαλιστική αξιολόγηση. Ή ακόμα, στη διατήρηση καλών σχέσεων με χώρες των οποίων τα συστήματα διακυβέρνησης και οι κοινωνίες διαφέρουν από τις δικές μας, ενώ παράλληλα ενθαρρύνουμε τους ομοϊδεάτες μας φίλους να σεβαστούν τα κοινά μας πρότυπα, κάτι που μας επιτρέπει να προωθήσουμε τα συμφέροντά μας.»

Αυτό το σημείο σηματοδοτεί μια πλήρη ρήξη με τη σκέψη των προηγούμενων κυβερνήσεων. Είναι μια επιστροφή στην παραδοσιακή σκέψη της παλιάς Ευρώπης την οποία εγκατάλειψε όπως είχαν κάνει οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Ντόναλντ Τραμπ κηρύττει την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα.

Περιγράφει έπειτα τις διεθνείς σχέσεις που προωθεί, την οπτική του για τον κόσμο, βασισμένη στην «πρωτοκαθεδρία των εθνών» και τον «σεβασμό της κυριαρχίας τους». Υποδεικνύει ότι σε αυτόν τον κόσμο, δεν διεκδικεί ηγεμονική θέση, αλλά θα φροντίσει κανένα έθνος να μην μπορεί επίσης να την διεκδικήσει. Αντιλαμβάνεται τον ανταγωνισμό μεταξύ των εθνών όπως αυτόν της αγοράς ή του αθλητισμού: ας κερδίσει ο καλύτερος!

Ισχυρίζεται ότι η «κυριαρχία των εθνών» συνεπάγεται την «αποκατάσταση των συνόρων» και την άμυνα των «ανθρωπίνων δικαιωμάτων» (με την αμερικανική έννοια του όρου και όχι με τη γαλλική έννοια «των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη»).

Ισχυρίζεται επίσης ότι η «κυριαρχία των εθνών» δεν μπορεί να ανατεθεί σε συμμαχίες ή διακυβερνητικούς οργανισμούς. Κατά συνέπεια, η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν μπορεί να απαλλάξει κάθε κράτος μέλος από την υποχρέωση να διασφαλίζει μόνο του την εθνική του άμυνα. Ομοίως, η ένταξη στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου δεν μπορεί να απαλλάξει κάθε κράτος από την υποχρέωση να προωθεί μόνο του το άνοιγμα νέων αγορών και την ασφάλεια των εφοδιαστικών του αλυσίδων.

Τίποτα το κοινό με τη στρατηγική του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν, για τον οποίο τα σύνορα και τα έθνη ήταν μόνο εμπόδια για τον θρίαμβο της «δημοκρατίας» [2]· ένας τρόπος αντίληψης που οδηγούσε αυτόματα στη συνέχιση του ατελείωτου πολέμου του προέδρου Τζορτζ Μπους, του δόγματος Ράμσφελντ-Τσεμπρόφσκι [3].

Οι περιοχές του κόσμου

Ο Ντόναλντ Τραμπ επιλέγει να ορίσει ζώνες προτεραιότητας δράσης. Κάνοντας έτσι, εκφράζεται σεβόμενος όλους τους συνομιλητές του και όχι, όπως έκανε στο παρελθόν, περιφρονώντας εκείνους που δεν μετράνε πολύ (αυτές τις «χώρες σκατά»).

Α - Οι Αμερικές

Έχοντας διευκρινίσει το «συνεπακόλουθο Τραμπ του δόγματος Μονρόε», ορίζει τη στρατηγική του κάτω από το ρητό «προσλήψεις και επέκταση». «Προσλήψεις» σημαίνει να στηριχθεί στο μέγιστο αριθμό εταίρων. «Επέκταση» σημαίνει ότι επιθυμεί ο μέγιστος αριθμός εθνών να θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ως τον προνομιακό τους σύντροφο και να τους αποτρέπει (με διάφορα μέσα) από τη συνεργασία με άλλους.

Με απλά λόγια, πρόκειται να διασφαλιστεί ότι η παρουσία ξένων εταίρων στις Αμερικές, όπως η Κίνα, δεν θα διαταράξει τις ηπαίκές εφοδιαστικές αλυσίδες. Γι’ αυτό τον λόγο «πρέπει να τονιστεί ότι τα αμερικανικά αγαθά, υπηρεσίες και τεχνολογίες αντιπροσωπεύουν μια πολύ πιο ελκυστική επένδυση μακροπρόθεσμα, καθώς είναι υψηλότερης ποιότητας και δεν συνοδεύονται από καμία από τις ίδιες προϋποθέσεις με την βοήθεια που προσφέρουν άλλες χώρες.»

Β - Το Ινδοειρηνικό

Το Ινδο-Ειρηνικό παράγει σήμερα το μισό του πλούτου της ανθρωπότητας, αλλά οι ηπαϊκο-κινεζικές εμπορικές σχέσεις είναι όλο και πιο ανισορροπημένες. Τόσο επειδή οι κανόνες μεταξύ των δύο χωρών ορίστηκαν όταν η Κίνα ήταν μια ανεπτυγμένη χώρα όσο και επειδή η ηπαϊκη οικονομία βρίσκεται σε πλήρη υποχώρηση [Δεν είναι αυτό που λέει ο Τραμπ, αλλά είναι αυτό που υπαινίσσεται.] Σκοπεύει λοιπόν να ενισχύσει το Quad (Αυστραλία, ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ινδία) για να διασφαλίσει ότι η Κίνα δεν θα καταφέρει να αποκτήσει ηγεμονική θέση.

Επιθυμεί επίσης να κινητοποιήσει τους πόρους των εταίρων του για να ξεκινήσει μια πρωτοβουλία που θα ανταγωνίζεται τις κινεζικές οδούς του μεταξιού.

Σταματώντας στο θέμα της Ταϊβάν, επισημαίνει ότι το νησί διαθέτει μια «κυρίαρχη θέση στην παραγωγή ημιαγωγών, αλλά κυρίως ότι προσφέρει άμεση πρόσβαση στη δεύτερη αλυσίδα νησιών και διαιρεί τη Βορειοανατολική και τη Νοτιοανατολική Ασία σε δύο ξεχωριστά θέατρα επιχειρήσεων.» Γι’ αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναπτύξουν την οικονομική τους κυριαρχία στο νησί ενώ θα προσέχουν να σέβονται την σινικότητα της Ταϊβάν να μην υποστηρίζει ποτέ μια σύγκρουση σχετικά με αυτή. Πράγματι, ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη στη Σανάε Ταϊκάτσι, την Ιαπωνέζα πρωθυπουργό, για να της ζητήσει να σταματήσει να προκαλεί το Πεκίνο.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει επίσης να διασφαλίσουν ότι οι εφοδιαστικές τους αλυσίδες δεν θα διακοπούν ποτέ στη Νοτιοκινεζική Θάλασσα από οποιονδήποτε.

Γ - Η Ευρωπαϊκή Ένωση

Η παραγωγή της ΕΕ έχει μειωθεί, σε τριάντα πέντε χρόνια (δηλαδή όχι από της Συνθήκης του Μάαστριχτ, αλλά από της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς), από 25 σε 14% της παγκόσμιας παραγωγής. «Αλλά αυτή η οικονομική παρακμή επισκιάζεται από την πολύ πραγματική και πιο σκοτεινή προοπτική μιας πολιτισμικής εξαφάνισης.» Η αποκατάστασή της εξαρτάται από τον έλεγχο της μετανάστευσής της (κάποια κράτη μπορεί σύντομα να έχουν μη-ευρωπαϊκή πλειοψηφία) και την εγκατάλειψη «της στείρας εμμονής της για υπερβολικούς κανονισμούς».

Σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Ντόναλντ Τραμπ γράφει «ότι είναι ζωτικής σημασίας για τις Ηνωμένες Πολιτείες να διαπραγματευτούν μια γρήγορη παύση των εχθροπραξιών, προκειμένου να σταθεροποιηθούν οι ευρωπαϊκές οικονομίες, να εμποδιστεί μια κλιμάκωση ή μια ακούσια επέκταση της σύγκρουσης, να αποκατασταθεί η στρατηγική σταθερότητα με τη Ρωσία και να επιτραπεί η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας μετά τις εχθροπραξίες, ώστε να εξασφαλιστεί η επιβίωσή της ως βιώσιμο κράτος».

Εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι «πολλοί Ευρωπαίοι θεωρούν τη Ρωσία ως υπαρξιακή απειλή», κάτι που υποδηλώνει μια λύση του πολέμου στην Ουκρανία που δεν θα αντέξουν.

Δ - Η Μέση Ανατολή

Αυτή η περιοχή δεν έχει πλέον την ίδια σημασία από τότε που «οι πηγές ενέργειας έχουν διαφοροποιηθεί σημαντικά — με τις Ηνωμένες Πολιτείες να έχουν γίνει ξανά καθαρά εξαγωγείς ενέργειας — και ο ανταγωνισμός μεταξύ υπερδυνάμεων έχει δώσει τη θέση του σε μια αντιπαλότητα μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν την πιο ζηλευτή θέση». «Αυτή η περιοχή θα γίνει όλο και περισσότερο μια πηγή και προορισμός διεθνών επενδύσεων».

Αν και λυπάται για την ακαμψία του Ιράν, ικανοποιείται που βλέπει τις κύριες κυβερνήσεις να πολεμούν τον «ριζοσπαστισμό». Παρότι δεν τον ονομάζει, μιλά εδώ για τον «τζιχαντισμό» που οι διοικήσεις Ομπάμα και Μπάιντεν ενθάρρυναν για πολύ καιρό, όπως έκανε και η Βρετανική Αυτοκρατορία.

Ε - Ανατολική Αφρική

Η στρατηγική των Ηνωμένων Πολιτειών στην Αφρική «έχει επικεντρωθεί για πολύ καιρό στην παροχή και, στη συνέχεια, στη διάδοση της φιλελεύθερης ιδεολογίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε μάλλον να επικεντρωθούν στη δημιουργία συνεργασιών με ορισμένες χώρες για να καταπραΰνουν τις συγκρούσεις, να προωθήσουν αμοιβαία επωφελείς εμπορικές σχέσεις και να μεταβούν από ένα μοντέλο ξένης βοήθειας σε ένα μοντέλο επένδυσης και ανάπτυξης ικανό να εκμεταλλευτεί τους άφθονους φυσικούς πόρους και την υπάρχουσα οικονομική δυναμική της Αφρικής».

Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες έπρεπε να βοηθήσουν στην επίλυση των συνεχιζόμενων συγκρούσεων (για παράδειγμα, μεταξύ της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό και της Ρουάντα, και στο Σουδάν), και να αποτρέψουν νέες συγκρούσεις (για παράδειγμα, μεταξύ της Αιθιοπίας, της Ερυθραίας και της Σομαλίας), θα έπρεπε κυρίως «να μεταβούν από μια σχέση εστιασμένη στη βοήθεια σε μια σχέση εστιασμένη στο εμπόριο και τις επενδύσεις με την Αφρική, δίνοντας προτεραιότητα σε συνεργασίες με ικανά και αξιόπιστα κράτη, που είναι πρόθυμα να ανοίξουν τις αγορές τους σε ηπαϊκά αγαθά και υπηρεσίες.»

Συμπέρασμα

Σε αντίθεση με την καρικατούρα που έχουν κάνει οι αντίπαλοί του, Ηπαϊκοι και ξένοι, η Στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται εξαιρετικά συνεκτική και σκεπτόμενη, αν και εκφρασμένη με απλό τρόπο με περιττές αναφορές στις νίκες του προέδρου.

Βρίσκεται σε πλήρη συνέχεια με το σχέδιό του του 2017: να τερματίσει την «Αμερικανική Αυτοκρατορία». Είναι ο πρώτος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, εδώ και σχεδόν δύο αιώνες, σύμφωνα με τον οποίο η χώρα του δεν έχει κανέναν εχθρό. Με αυτό το τρόπο, αντιτίθεται τόσο στους παραδοσιακούς ιμπεριαλιστές, όσο και στους στράουσιστές και τους νεοσυντηρητικούς, αλλά ακόμα περισσότερο στους πολεμοκάπηλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν αναπτύσσει τον στρατό του σύμφωνα με τη ρωμαϊκή αρχή Si vis pacem, para bellum (αν θέλεις ειρήνη, ετοίμαζε τον πόλεμο), τοποθετείται ώστε να μην προκαλεί ποτέ πόλεμο και δεσμεύεται, αντίθετα, να βοηθήσει στην επίλυση συγκρούσεων, και πάλι σε αντίθεση με τη στρατηγική του βρετανού συμμάχου του, «διαίρει και βασίλευε».

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

titre documents joints

[1Η Στρατιωτική Στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα) , Δίκτυο Βολταίρος, 3 janvier 2018.

[2Η στρατηγική εθνικής ασφάλειας του προέδρου Μπάιντεν”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα) , Δίκτυο Βολταίρος, 6 avril 2021.

[3Το δόγμα Ράμσφελντ/Σεμπρόφσκι”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα) , Δίκτυο Βολταίρος, 25 mai 2021.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Το Πεντάγωνο υιοθετεί την οπτική του Τραμπ για τον κόσμο

Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2025

Τι κρύβεται πίσω από τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία;

Η πτώση του καθεστώτος Ζελένσκι και των συμμάχων του

Το ψέμα ως όπλο διακυβέρνησης

Αφιέρωση για τις επιθέσεις της 13ης Νοεμβρίου 2015

Ποιο παιχνίδι παίζουν η Γερμανία, η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο στον ΟΗΕ και στη Διεθνή Οργάνωση Ατομικής Ενέργειας;

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις