Τιερί Μεϊσάν: Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο

 

Επιχείρηση «Απόλυτη Αποφασιστικότητα»

Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο

του Τιερί Μεϊσάν

Η επιχείρηση «Απόλυτη Αποφασιστικότητα» (Absolute Resolve) δεν είναι περισσότερο εισβολή στη Βενεζουέλα απ’ ό,τι η ρωσική «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εισβολή στην Ουκρανία. Πρόκειται για το σύνηθες παιχνίδι των μεγάλων δυνάμεων απέναντι σε μια υπαρξιακή απειλή.
Ο Νικολάς Μαδούρο είναι ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, ακόμη κι αν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν τον αναγνωρίζουν. Ως εκ τούτου, η ιδιότητά του ως προέδρου δεν τον προστάτευε από την απαγγελία κατηγοριών που εκκρεμούσαν εναντίον του στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Ουάσιγκτον είχε το δικαίωμα να επιδιώξει τη διακοπή της βοήθειας της Βενεζουέλας προς τη Χεζμπολάχ, όχι επειδή δεν εκτιμά τη λιβανέζικη Αντίσταση, αλλά επειδή αυτή η βοήθεια συνεπαγόταν τη διακίνηση ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και, κατά συνέπεια, απειλούσε την ασφάλειά τους.

Δίκτυο Βολταίρος | 6 janvier 2026

عربي Deutsch English Español français italiano Português

Μετά την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο, η προσωρινή πρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες τηλεφώνησε στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο για να μάθει τη συνέχεια των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια απευθύνθηκε στο Έθνος, υπενθυμίζοντας ότι ο Μαδούρο παραμένει ο μοναδικός και νόμιμος πρόεδρος της Βενεζουέλας.

Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο Μόρος, απήχθη από τον στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών στις 3 Ιανουαρίου 2026 και μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου του απαγγέλθηκαν κατηγορίες για ναρκοτρομοκρατία και εισαγωγή κοκαΐνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για να αναλύσουμε αυτή την είδηση, πρέπει να αποφύγουμε τα συνήθη ερμηνευτικά σχήματα που χρησιμοποιούνται στη Λατινική Αμερική. Η απαγωγή αυτή δεν σχετίζεται αναγκαστικά ούτε με την παραδοσιακή αντιπαράθεση μεταξύ των απογόνων των ιθαγενών και εκείνων των αποικιοκρατών, ούτε με το συνεπακόλουθο Ρούζβελτ του Δόγματος Μονρόε, ούτε με τον αγώνα για τον έλεγχο του πετρελαίου.

Θα βασιστώ στη γνώση μου για τη χώρα αυτή. Υπήρξα προσωπικός φίλος του προέδρου Ούγκο Τσάβες Φρίας (ο οποίος απεβίωσε το 2013). Σε αντίθεση με όσα λέγονται, δεν θεωρώ ότι ο Μαδούρο είναι «τσαβίστας», ακόμη κι αν υπήρξε τέτοιος στο παρελθόν.

Το 2017, προσκλήθηκα από τον Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας, για μια συνάντηση διανοουμένων, όπως πολλές που είχε οργανώσει. Πήγα όχι για τη συνάντηση αυτή, αλλά για να δώσω διάλεξη στο Γενικό Επιτελείο των Ενόπλων Δυνάμεων. Εκείνη την εποχή, ο στράουσιστής Έλιοτ Έιμπραμς προετοίμαζε μια εισβολή στη Βενεζουέλα. Είχε αναλάβει τον φάκελο της χώρας από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, κατά την πρώτη του θητεία. Επιθυμούσα να οργανώσω μια επίσκεψη ανώτερων αξιωματικών της Βενεζουέλας στη Συρία, ώστε να μπορέσουν να διαπιστώσουν ιδίοις όμμασι τις μεθόδους που χρησιμοποιεί το Πεντάγωνο με τους τζιχαντιστές.

Μέσα σε λίγες ώρες, συνειδητοποίησα ότι οι διανοούμενοι που είχε καλέσει ο Μαδούρο δεν κατανοούσαν απολύτως τίποτα από τη γεωπολιτική συγκυρία. Το περιβάλλον του προέδρου παρεμπόδισε στη συνέχεια την ομιλία μου προς το Γενικό Επιτελείο. Συνάντησα πολλούς διπλωμάτες και αξιωματικούς, οι οποίοι μου φάνηκαν όλοι ιδιαίτερα ικανοί και ταυτόχρονα δυσαρεστημένοι με τον πρόεδρο. Τον συνάντησα και είχα την εντύπωση ότι μιλούσα με έναν ηθοποιό, όχι με έναν πολιτικό. Η επίσκεψη αυτή δεν είχε συνέχεια.

Ποιος είναι ο Νικολάς Μαδούρο;

Ο Νικολάς Μαδούρο είναι συνδικαλιστής, που αγωνίστηκε στο πλευρό του Ούγκο Τσάβες. Έγινε πρόεδρος επειδή οι Κουβανοί γιατροί του Τσάβες διαβεβαίωσαν ότι τον είχε ορίσει διάδοχό του στην επιθανάτια κλίνη του. Τότε ήταν αντιπρόεδρος, εκπροσωπώντας μια τάση του κόμματός του. Δεν υπάρχει κανένας μάρτυρας αυτής της σκηνής. Ωστόσο, οι «τσαβίστας» δεν τόλμησαν να αμφισβητήσουν την Κούβα, το σημείο αναφοράς όλων των επαναστατών. Υπάκουσαν και τον εξέλεξαν.

Παρότι δεν ήταν χαρισματική προσωπικότητα, αποδείχθηκε αποτελεσματικός σε πολλούς τομείς, ακόμη και σε ζητήματα τακτικής διατήρησης της δημόσιας τάξης.

Ωστόσο, η χώρα του βυθίστηκε στην κρίση. Άφησε τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις να καταρρεύσουν και δεν έκανε τίποτα για την αποκατάστασή τους. Οι τιμές αυξάνονταν αδιάκοπα, με τον πληθωρισμό να φτάνει το 130.000% το 2018. Η διατροφή έγινε προβληματική. Εκατομμύρια Βενεζουελάνοι μετανάστευσαν ή διέφυγαν από τη χώρα. Κάποιοι επέστρεψαν αργότερα, αλλά η πλειονότητα παρέμεινε στο εξωτερικό.

Τότε, ο Μαδούρο φιλελευθεροποίησε την οικονομία και εγκατέστησε μερικά καζίνα. Η χώρα, όπου ο Ούγκο Τσάβες είχε καλλιεργήσει ένα ισχυρό εθνικό αίσθημα, είχε εξαλείψει τον αναλφαβητισμό ακόμη και στα πιο απομακρυσμένα χωριά, είχε δημιουργήσει πραγματικό σύστημα υγείας και είχε εγκαθιδρύσει μια ισότητα άγνωστη αλλού στη Λατινική Αμερική, μετατράπηκε υπό την προεδρία του σε άντρο κάθε είδους διακινητών και γνώρισε έκρηξη κοινωνικών ανισοτήτων. Πολλοί ιστορικοί τσαβίστας αποστασιοποιήθηκαν σταδιακά από τον Μαδούρο.

Ο Νικολάς Μαδούρο εγκαθίδρυσε αστυνομικό καθεστώς, εκδίδοντας δελτία ταυτότητας, τα «Δελτία της Πατρίδας» (Carnet de la Patria), συνδέοντας τη χορήγηση κοινωνικών βοηθημάτων με την πολιτική ένταξη. Τα έτη 2017–2019 σημαδεύτηκαν από σκληρή καταστολή της εσωτερικής τρομοκρατίας. Οι δυνάμεις ασφαλείας εφάρμοσαν βασανιστήρια, χωρίς να είναι σαφές αν επρόκειτο για μεμονωμένες πρωτοβουλίες ή για κρατική πολιτική.

Το 2020, κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ, ο Μαδούρο κατηγορήθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες για ναρκοτρομοκρατία – ένα παράδοξο, δεδομένου ότι η Βενεζουέλα του Τσάβες είχε ανακηρυχθεί από τα Ηνωμένα Έθνη «κράτος ελεύθερο από καλλιέργειες ναρκωτικών».

Τι είναι η επιχείρηση «Absolute Resolve» (Απόλυτη Αποφασιστικότητα);

Γνωρίζουμε ελάχιστα για την αμερικανική επιχείρηση «Absolute Resolve». Γνωρίζουμε μόνο όσα οι ίδιες οι Ηνωμένες Πολιτείες επιλέγουν να δημοσιοποιήσουν, χωρίς δυνατότητα ανεξάρτητης επαλήθευσης.

Σύμφωνα με αυτά, οργανώθηκε μια τεράστια διακοπή ηλεκτροδότησης και βομβαρδίστηκαν επτά στρατιωτικά κέντρα στην πρωτεύουσα ή γύρω από αυτήν, ενώ μια αερομεταφερόμενη ομάδα εισέβαλε στην προεδρική κατοικία και συνέλαβε αιφνιδιαστικά τον Νικολάς Μαδούρο και τη σύζυγό του, τη δικηγόρο Σίλια Φλόρες, πρώην πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης.

Οι μόνοι πυροβολισμοί που αναφέρθηκαν ήταν μεταξύ της προεδρικής φρουράς και των Αμερικανών κομάντος. Η φρουρά αυτή αποτελείτο αποκλειστικά από Κουβανούς. Οι βενεζουελάνικες δυνάμεις δεν προέβαλαν καμία αντίσταση, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο στρατός βρισκόταν σε συνεννόηση με την αμερικανική επίθεση.

Σε καμία περίπτωση δεν επρόκειτο για εισβολή στη Βενεζουέλα ούτε για αλλαγή καθεστώτος.

Παραβίασαν οι Ηνωμένες Πολιτείες το διεθνές δίκαιο;

Οι περισσότεροι σχολιαστές υποστηρίζουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραβίασαν το διεθνές δίκαιο. Πρόκειται για κατάχρηση όρου. Το διεθνές δίκαιο δεν είναι νομικός κώδικας. Δεν διαθέτει καθολικούς κανόνες, ούτε αστυνομία, ούτε δικαστήρια, ούτε φυλακές. Είναι ένα σύνολο δεσμεύσεων που ισχύουν μόνο για όσους τις αποδέχονται.

Αλλά για τις Ηνωμένες Πολιτείες — όπως και για την Ευρωπαϊκή Ένωση —, εκλεγμένος το 2024 είναι ο Εδμούνδο Γκονσάλες Ουρούτια και όχι ο Νικολάς Μαδούρο Μόρος. Η εκλογή αυτή αμφισβητήθηκε έντονα, όχι αδικαιολόγητα. Ωστόσο, είναι αδιαμφισβήτητο ότι ο Μαδούρο διαθέτει πλειοψηφική υποστήριξη στη χώρα του [1].

Εάν, από βενεζουελάνικη σκοπιά, οι Ηνωμένες Πολιτείες απήγαγαν τον εκλεγμένο πρόεδρο, από αμερικανική σκοπιά, η Ουάσιγκτον απήγαγε απλώς έναν ναρκέμπορο, και μάλιστα έναν σφετεριστή της προεδρίας.

Δεν υπάρχει, συνεπώς, παραβίαση του διεθνούς δικαίου, αλλά σύγκρουση δύο οπτικών.

Ποια είναι η Ντέλσι Ροδρίγκες;

Η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροδρίγκες Γκόμες είναι κόρη του επαναστάτη ηγέτη Χόρχε Αντόνιο Ροδρίγκες, ο οποίος βασανίστηκε μέχρι θανάτου από την αστυνομία της Βενεζουέλας το 1976. Πολύ κοντά στον Ούγκο Τσάβες, εργάστηκε στο πλευρό του στην κυβέρνησή του, αναλαμβάνοντας καθήκοντα στις υπηρεσίες Πληροφοριών και στη Γραμματεία της Κυβέρνησης. Το 2002, ο πρόεδρος Ούγκο Τσάβες την είχε στείλει στην Ευρώπη, μεταξύ άλλων για να με συναντήσει. Τότε τη γνώρισα και την εκτίμησα.

Ο αδελφός της, Χόρχε Ροδρίγκες Γκόμες, υπήρξε αντιπρόεδρος επί Τσάβες και σήμερα είναι πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης.

Στη δεκαετία του 2020, η Ντέλσι Ροδρίγκες ήρθε σε σύγκρουση με τον συρο-βενεζουελανό αντιπρόεδρο Ταρέκ ελ-Αϊσάμι, ο οποίος είχε κατηγορηθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες ταυτόχρονα με τον Νικολάς Μαδούρο. Ο ελ-Αϊσάμι κατηγορήθηκε από τις ΗΠΑ για διαφθορά, επειδή παρείχε διαβατήρια σε στελέχη της λιβανέζικης Χεζμπολάχ και σε συριακές προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ και μέλη της οικογένειάς του. Παραιτήθηκε τελικά το 2023 και συνελήφθη το 2024 από τον γενικό εισαγγελέα Ταρέκ Ουίλιαμ Σάαμπ, αδελφό του πρεσβευτή της Βενεζουέλας στη Δαμασκό. Η βενεζουελάνικη Δικαιοσύνη τον κατηγορεί ότι οργάνωσε δίκτυο κρατικών αξιωματούχων για την υπεξαίρεση δημόσιου χρήματος με σκοπό τη χρηματοδότηση προεκλογικών εκστρατειών. Ποτέ δεν τέθηκε ζήτημα προσωπικού πλουτισμού.

Κατά το ταξίδι μου το 2017, με είχε ευγενικά χαιρετήσει, αλλά δεν μου είχε παραχωρήσει ιδιωτική ακρόαση, πιθανότατα λόγω της σύγκρουσής της με τον Ταρέκ ελ-Αϊσάμι.

Μετά την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο, η Ντέλσι Ροδρίγκες προκρίθηκε αμέσως ως προσωρινή πρόεδρος.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης με τον Ταρέκ ελ-Αϊσάμι, είχε συγκρουστεί με τον Ντιοσδάδο Καμπέγιο, επίσης κατηγορούμενο στις Ηνωμένες Πολιτείες το 2020 μαζί με τον Μαδούρο. Ο Καμπέγιο είναι ο ισχυρός άνδρας του τσαβισμού. Θα είχε διαδεχθεί τον Ούγκο Τσάβες, αν δεν υπήρχε η κατάθεση των Κουβανών γιατρών του.

Υπάρχει το καρτέλ «Los Soles»;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαρακτήρισαν, στις 25 Ιουλίου, το καρτέλ «Los Soles» ως υπεύθυνο για το εμπόριο ναρκωτικών και κατηγόρησαν τον Νικολάς Μαδούρο ότι είναι ο αρχηγός του.

Οι ειδικοί της αγοράς ναρκωτικών είναι ομόφωνοι ότι αυτό το καρτέλ δεν υπάρχει. Ο όρος αναφέρεται σε μια ομάδα ανώτερων αξιωματικών, αναγνωρίσιμων από τα αστέρια (los soles) στις στολές τους.

Αυτοί φέρονται να οργάνωσαν διακίνηση ναρκωτικών για τη χρηματοδότηση της λιβανέζικης Αντίστασης. Στον Λίβανο, η Χεζμπολάχ δεν καλλιεργεί ναρκωτικά, αλλά εισπράττει τη ζακάτ από τους τοπικούς βαρόνους των ναρκωτικών. Η ζακάτ είναι ισοδύναμη με φόρο που οι μουσουλμάνοι καταβάλλουν για φιλανθρωπικούς σκοπούς της επιλογής τους.

Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η πλειονότητα των κυβερνήσεων της Λατινικής Αμερικής εμπλέκεται σε διακίνηση ναρκωτικών. Πρόκειται για την κύρια πηγή κρυφών εσόδων. Μέχρι σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέλεγαν με ποια καρτέλ θα συνεργαστούν και διεξήγαγαν αδυσώπητο πόλεμο εναντίον των υπολοίπων. Έτσι, ο Κολομβιανός Πάμπλο Εσκομπάρ συνεργάστηκε αρχικά μαζί τους, πριν συμμαχήσει με αριστερούς επαναστάτες και γίνει ο υπ’ αριθμόν ένα δημόσιος εχθρός της DEA.

Το 2000, ήμουν γενικός γραμματέας της Παγκόσμιας Αντι-Απαγορευτικής Λίγκας, μιας οργάνωσης που περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, περισσότερους από 500 βουλευτές και πάνω από 20 Νομπελίστες. Αξιολόγησα τη μάστιγα που δημιουργεί ναρκο-κράτη και την αναποτελεσματικότητα των πολέμων κατά των ναρκωτικών. Ο μόνος τρόπος για την ανασυγκρότηση υγιών κοινωνιών είναι η εκπαίδευση των πληθυσμών για τον έλεγχο των εξαρτήσεών τους. Οι προσπάθειες του προέδρου Τραμπ, επομένως, δεν θα αποδώσουν πολλά, ακόμη κι αν καταφέρει να εξυγιάνει τις πολιτικές σχέσεις μεταξύ Λατινικής Αμερικής και Μέσης Ανατολής.

Επιστρέφουμε στην εποχή των Αυτοκρατοριών;

Οι περισσότεροι σχολιαστές μιλούν για πιθανή επιστροφή των Αυτοκρατοριών. Κατά την άποψή τους, ο Ντόναλντ Τραμπ μόλις εισέβαλε στη Βενεζουέλα, όπως ο Βλαντίμιρ Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία και όπως ο Σι Τζινπίνγκ θα το κάνει στην Ταϊβάν. Πρόκειται για πλήρη παρεξήγηση των γεγονότων.

Ο πρόεδρος Τραμπ δεν εισέβαλε στη Βενεζουέλα, αλλά αφαίρεσε από αυτήν έναν ναρκέμπορο. Ο πρόεδρος Πούτιν δεν εισέβαλε στην Ουκρανία, αλλά εφάρμοσε τις Συμφωνίες του Μινσκ και το ψήφισμα 2202 του Συμβουλίου Ασφαλείας. Όσο για τον πρόεδρο Σι, έχει δεσμευθεί να μην εισβάλει ποτέ στην Ταϊβάν, εφόσον εκείνη δεν κηρύξει την ανεξαρτησία της.

Πρόκειται πράγματι για μια νέα ιστορική περίοδο, για τη διαμόρφωση ενός πολυπολικού κόσμου, όχι για αναβίωση των Αυτοκρατοριών. Η πολυπολικότητα προϋποθέτει την αποκατάσταση του διεθνούς δικαίου και, συνεπώς, την κατάργηση των «διεθνών κανόνων» που επιβλήθηκαν, κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου και μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ομάδα των Επτά (G7).

Διόρθωση :

Ένας από τους αναγνώστες μου μόλις μου έστειλε έναν σύνδεσμο για ένα βίντεο που δεν γνώριζα. Ο ίδιος ο πρόεδρος Ούγκο Τσάβες διόρισε τον αντιπρόεδρό του, τον Νικολάς Μαδούρο, όχι μόνο για να ενεργεί ως προσωρινός πρόεδρος σε περίπτωση που δεν είναι σε θέση να ενεργήσει, αλλά και για να εκλεγεί στη θέση του.
Cf Chavez designó a Nicolás Maduro como sucesor

Τιερί Μεϊσάν

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] «Τα ψέματα του Τύπου για τις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 27 Αυγούστου 2024

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο

Επιχείρηση «Απόλυτη Αποφασιστικότητα»

Οι ουκρανικές διαπραγματεύσεις σέρνονται σε μάκρος

Το Πεντάγωνο υιοθετεί την οπτική του Τραμπ για τον κόσμο

Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2025

Τι κρύβεται πίσω από τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία;

Η πτώση του καθεστώτος Ζελένσκι και των συμμάχων του

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις 

Images de la frappe aérienne à grande échelle sur Caracas

Images de la frappe aérienne à grande échelle sur Caracas

Τιερί Μεϊσάν: Τραμπ και Μασκ, ο Καναδάς, ο Παναμάς και η Γροιλανδία, μια παλιά ιστορία.

Τραμπ και Μασκ, ο Καναδάς, ο Παναμάς και η Γροιλανδία, μια παλιά ιστορία. 

του Τιερί Μεϊσάν 

Ο επανεκλεγείς πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανάφερε την πιθανή προσάρτηση της Διώρυγας του Παναμά, του Καναδά και της Γροιλανδίας. Ένα αλλόκοτο σχέδιο που εμφανιζόταν  σε χάρτη, σχεδιάσε ήδη το 1941 ένας οπαδός του τεχνοκρατικού κινήματος. Ωστόσο, ήταν ο γαλλικός κλάδος αυτού του κινήματος που επινόησε τον Διανθρωπισμό που τόσο αγαπά ο Ίλον Μασκ, του οποίου ο παππούς ήταν υπεύθυνος για τον καναδικό κλάδο του τεχνοκρατικού κινήματος.

                   Δίκτυο Βολταίρος | Παρίσι (Γαλλία) | 16 janvier 2025

čeština Deutsch English Español français italiano Nederlands norsk Português

Ο παγκόσμιος χάρτης για τον κόσμο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, που σχεδιάστηκε από τον Maurice Gomberg το 1941. Οι Ηνωμένες Πολιτείες εκτείνονται από τον Καναδά μέχρι την Διώρυγα του Παναμά και περιλαμβάνουν την Γροιλανδία.

Οι δηλώσεις του επανεκλεγμένου προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πριν από την ορκωμοσία του, ο οποίος ανακοίνωσε ότι σκόπευε να αγοράσει την Γροιλανδία (το είχε αναφέρει ήδη το 2919 ως «μεγάλη κτηματομεσιτική συναλλαγή») και να προσαρτήσει τόσο τον Καναδά όσο και τη Διώρυγα του Παναμά μας εξέπληξαν. Κανένας δυτικός ηγέτης δεν είχε κάνει τέτοιες παρατηρήσεις μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η άρχουσα τάξη των ΗΠΑ το είδε μάλλον ως «νέα σύνορα», δηλαδή νέα εδάφη όπου η χώρα τους θα μπορούσε να συνεχίσει την εξέλιξή της.

Η κυβέρνηση της Δανίας, από την οποία εξαρτάται η Γροιλανδία, έχει δηλώσει ότι δεν είναι προς πώληση, ότι είναι μια «αυτόνομη περιοχή» της οποίας μόνο οι Γροιλανδοί είναι ιδιοκτήτες. Ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς υπενθύμισε ότι «η αρχή του απαραβίαστου των συνόρων ισχύει για όλες τις χώρες...είτε είναι πολύ μικρή, είτε μιας πολύ ισχυρής αρχής». Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Jean-Noël Barrot σχολίασε: «Δεν υπάρχει προφανώς καμία αμφιβολία ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα άφηνε άλλα έθνη του κόσμου να επιτεθούν στα κυρίαρχα σύνορά της». Σύμφωνα με τον Βρετανό υπουργό Εξωτερικών, Ντέιβιντ Λάμι, ο Ντόναλντ Τραμπ «εγείρει ανησυχίες για τη Ρωσία και την Κίνα στην Αρκτική, που αφορούν την εθνική οικονομική ασφάλεια» των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτά είναι «εύλογα ζητήματα». Τέλος, για την Ιταλίδα πρωθυπουργό, Giorgia Meloni, αυτές οι διακηρύξεις είναι «περισσότερο ένα μήνυμα που προορίζεται» για «άλλες μεγάλες δυνάμεις παρά εχθρικές απαιτήσεις προς αυτές τις χώρες. Πρόκειται για δύο περιοχές όπου τα τελευταία χρόνια έχουμε δει αυξανόμενη δραστηριότητα από την Κίνα».

Ο Πρωθυπουργός του Καναδά, Τζάστιν Τριντό, ο οποίος εξελέγη ως γιος του Πιερ Τριντό και ως εκ τούτου ως υπερασπιστής της εθνικής ανεξαρτησίας, αποδείχθηκε ότι δεν ήταν παρά ένας ακόλουθος της Ουάσιγκτον. Επομένως, δεν είχε τίποτα να απαντήσει σε αυτό που φαίνεται να είναι προφανές: με την ένταξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, η χώρα του δεν θα είχε τίποτα να χάσει από αυτό που δεν έχει ήδη χάσει και οτιδήποτε άλλο να κερδίσει. Και έτσι παραιτήθηκε.

Όσον αφορά την Διώρυγα του Παναμά, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υπονοήσει ότι την χειριζόταν ο κινεζικός στρατός. Ο πρόεδρος του Παναμά, Χοσέ Ραούλ Μουλίνο, του απάντησε: «Το κανάλι δεν ελέγχεται, άμεσα ή έμμεσα, ούτε από την Κίνα, ούτε από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, ούτε από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή οποιαδήποτε άλλη δύναμη. Ως Παναμέζος, απορρίπτω κατηγορηματικά κάθε έκφραση που διαστρεβλώνει αυτήν την πραγματικότητα».

Θα εξηγήσουμε εδώ ότι αυτές οι ιδέες δεν είναι καινούριες, αλλά χρονολογούνται από την κρίση του 1929 και ότι αντιστοιχούν σε ένα συνεκτικό ιδεολογικό σώμα που υπεράσπιζε μόνο μέχρι την περασμένη εβδομάδα ο πολυδισεκατομμυριούχος Ίλον Μασκ, τον οποίο γνωρίζαμε περισσότερο ως θαυμαστή του Σέρβου μηχανικού Νίκολα Τέσλα και ως οπαδό του Διανθρωπισμού.

Κατά τη διάρκεια της «Μεγάλης Ύφεσης», δηλαδή της κρίσης της Wall Street και της οικονομικής καταιγίδας που ακολούθησε, όλες οι αμερικανικές και ευρωπαϊκές ελίτ θεώρησαν ότι ο καπιταλισμός, στην τότε μορφή του, ήταν οριστικά νεκρός. Ο Ιωσήφ Στάλιν πρότεινε το σοβιετικό μοντέλο ως τη μοναδική απάντηση στην κρίση, ενώ ο Μπενίτο Μουσολίνι (πρώην εκπρόσωπος του Λένιν στην Ιταλία) πρότεινε, αντίθετα, τον φασισμό. Αλλά στις Ηνωμένες Πολιτείες, προτάθηκε μια τρίτη λύση: η τεχνοκρατία.

Επικρίνοντας την παραδοσιακή ανάγνωση της προσφοράς και της ζήτησης, ο οικονομολόγος Thorstein Veblen εξέτασε τα κίνητρα των αγοραστών. Έδειξε ότι ο άνθρωπος που μπορεί να προσφέρει οικονομικά αναψυχή στον εαυτόν του το κάνει στην πραγματικότητα για να εδραιώσει την κοινωνική του ανωτερότητα, και ως εκ τούτου πρέπει να το επιδείξει. Η αναψυχή επομένως δεν είναι μια μορφή τεμπελιάς, αλλά «εκφράζει τη μη παραγωγική κατανάλωση του χρόνου». Επομένως, σε πολλές περιπτώσεις, αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση, «Καθώς αυξάνεται η τιμή ενός αγαθού, αυξάνεται και η κατανάλωσή του» (παράδοξο του Veblen). Δεν είναι λοιπόν οι τιμές, αλλά οι ομαδικές συμπεριφορές και τα ατομικά κίνητρα που υπαγορεύουν την οικονομία.

Η εικονοκλαστική σκέψη του Thorstein Veblen γέννησε, μεταξύ άλλων, το τεχνοκρατικό κίνημα του Howard Scott. Ο τελευταίος επινόησε ότι η εξουσία δεν θα δινόταν ούτε στους καπιταλιστές ούτε στους προλετάριους, αλλά στους τεχνικούς.

Αυτό το κίνημα εξήχθη στη Γαλλία γύρω από απόφοιτους του πολυτεχνείου, μεταξύ άλλων τον εσωτερικό μυθιστοριογράφο Raymond Abellio (ο οποίος ίδρυσε την αίρεση της οποίας ήταν μέλος ο Φρανσουά Μιτεράν μέχρι τον θάνατό του) και τον Jean Coutrot, τον εφευρέτη του Διανθρωπισμού. Το ένα οδηγώντας στο άλλο, αυτό το κίνημα φέρεται να έχει δημιουργήσει μια μυστική εταιρία στους αποκρυφιστικούς κύκλους του καθεστώτος του Philippe Pétain, την Συναρχία.

Ο Διανθρωπισμός του Coutrot προϊδεάζει για τον Μετανθρωπισμό του Έλον Μασκ. Για τον Coutrot, έπρεπε να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία για να προχωρήσει πέρα από τον ανθρωπισμό. Για τον Έλον Μασκ, πρόκειται περισσότερο για χρήση της τεχνολογίας για την αλλαγή του ανθρώπου.

Δεδομένης αυτής της καταγωγής, καταλαβαίνουμε ότι οποιαδήποτε αναφορά στην τεχνοκρατία στη Γαλλία είναι απαξιωμένη από την αρχή. Ωστόσο, αυτό το κίνημα βασίζεται σε μια κυρίαρχη αμφισβήτηση για τη λειτουργία των δημοκρατιών. Ισχυρίζεται ότι δεν κάνει πολιτική και ότι βρίσκει τεχνικές λύσεις σε όλα τα προβλήματα. Είτε μας αρέσει είτε όχι, υπάρχει η πεποίθηση στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η τεχνική πρόοδος θα λύσει τα πάντα.

Ωστόσο, το τεχνοκρατικό κίνημα, στηριζόμενο στις στατιστικές γνώσεις του Μεσοπολέμου, ήταν πεπεισμένο ότι η βορειοαμερικανική ήπειρος αποτελούσε μια ενότητα από άποψη ορυκτών πόρων και βιομηχανιών.

Η εικονομαχική σκέψη του Thorstein Veblen γέννησε, μεταξύ άλλων, το τεχνοκρατικό κίνημα του Howard Scott. Φανταζόταν ότι η εξουσία δεν θα δινόταν ούτε στους καπιταλιστές ούτε στους προλετάριους, αλλά στους τεχνικούς.

Ο Τζόσουα Χάλντεμαν

Ο επικεφαλής του καναδικού κλάδου του κινήματος, ο χειροπράκτης Joshua Haldeman, συνελήφθη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου επειδή υπερασπιζόταν την ουδετερότητα έναντι της ναζιστικής Γερμανίας. Ήταν πράγματι υπέρ του Χίτλερ και αντισημιτικός [1]. Μετά τον πόλεμο, εγκαταστάθηκε στη Νότια Αφρική, ελκυόμενος από το καθεστώς του απαρτχάιντ. Ο εγγονός του δεν είναι άλλος από τον Έλον Μασκ.

Σημειώστε ότι η θέση του πολυδισεκατομμυριούχου στον κόρφο της κυβέρνησης Τραμπ αμφισβητείται όλο και περισσότερο εκ των έσω. Έτσι ο Steve Bannon μπόρεσε να δηλώσει στην Corriere della sera: «Ο Elon Musk δεν θα έχει πλήρη πρόσβαση στον Λευκό Οίκο, θα είναι όπως κάθε άλλο άτομο. Είναι πράγματι ένας πολύ κακός τύπος, ένας πολύ διαβολικός τύπος. Έκανα κάτι προσωπικό για να απολυθεί αυτός ο τύπος. Προηγουμένως, επειδή έβαλε λεφτά, ήμουν έτοιμος να τον ανεχτώ, δεν είμαι πλέον έτοιμος να τον ανεχτώ» [2].

Ο Έλον Μασκ

Ορισμένα μέλη του τεχνοκρατικού κινήματος έδωσαν μεγάλη σημασία στον παγκόσμιο χάρτη του κόσμου μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που συντάχθηκε το 1941 από έναν ανώνυμο συγγραφέα με το ψευδώνυμο Maurice Gomberg. Ωστόσο, οραματιζόταν τη διαίρεση του κόσμου ανά πολιτισμούς. Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είχαν επεκταθεί για να συμπεριλάβουν όλη τη Βόρεια Αμερική, από τον Καναδά μέχρι τη Διώρυγα του Παναμά, και πολλά νησιά στον Ειρηνικό και τον Ατλαντικό, συμπεριλαμβανομένων των Αντίλλων, της Γροιλανδίας και της Ιρλανδίας. Όπως και η Γαλλική Συναρχία, αυτός ο χάρτης συζητήθηκε ευρέως σε κύκλους συνωμοσίας. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ιστορικό Thomas Morarti, τον οποίο επικαλείται ο ιρλανδικός Τύπος [3], αυτός ο χάρτης φέρεται να είχε απήχηση στον πρόεδρο Franklin D. Roosevelt κατά τη διάρκεια του «λόγου του για τέσσερις ελευθερίες» (ελευθερία της έκφρασης, ελευθερία της θρησκείας, ελευθερία να ζεις με προστασία από έλλειψη, και αυτή του να ζεις χωρίς φόβο), στις 6 Ιανουαρίου 1941. Στην ίδια γραμμή, το 1946, ο πρόεδρος Χάρι Τρούμαν πρότεινε τα στρατεύματα των Η.Π.Α. να μην αποχωρήσουν από την Γροιλανδία, την οποία είχαν απελευθερώσει από τους Ναζί, αλλά να την αγοράσουν για 100 εκατομμύρια δολάρια.

Το 1951, η Δανία ενέκρινε την εγκατάσταση δύο μεγάλων στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία, στο Sondreström και στην Θούλη. Από τότε έχουν εγκατασταθεί εκεί στοιχεία του αντιβαλλιστικού συστήματος των Ηνωμένων Πολιτειών. Η συνθήκη που εγκρίνει αυτές τις βάσεις συνυπογράφηκε από τη Γροιλανδία το 2004, δηλαδή αφού απέκτησε το αυτόνομο καθεστώς της.
Το 1968, ένα στρατηγικό βομβαρδιστικό των ΗΠΑ, το οποίο συμμετείχε σε μια επιχείρηση ρουτίνας του Ψυχρού Πολέμου, συνετρίβη κατά λάθος κοντά στην Θούλη, μολύνοντας την περιοχή με ένα σύννεφο εμπλουτισμένου ουρανίου. Το 1995 μάθαμε ότι η κυβέρνηση της Δανίας είχε εξουσιοδοτήσει σιωπηρά τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατά παράβαση της δανικής νομοθεσίας, να αποθηκεύουν πυρηνικά όπλα στο έδαφός της.
Επομένως, η αγορά της Γροιλανδίας θα μπορούσε εύκολα να πραγματοποιηθεί χωρίς χρήματα. Θα ήταν αρκετό το Πεντάγωνο να εξασφαλίσει την προστασία της Δανίας, απαλλάσσοντάς την έτσι από μια οικονομική επιβάρυνση.

Ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και η ομάδα του «σε διακοπές» στη Γροιλανδία.

Δίνοντας πραγματικότητα σε κάτι που έμοιαζε με κενές λέξεις, ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, γιος του επανεκλεγμένου προέδρου, πήγε διακοπές στη Γροιλανδία. Φυσικά, με ένα οικογενειακό αεροπλάνο και περιτριγυρισμένος από μια ομάδα συμβούλων. Δεν συναντήθηκε, επίσημα τουλάχιστον, με κανέναν πολιτικό αρχηγό. Κατά τη διάρκεια αυτού του ταξιδιού, η ΜΚΟ Patriot Polling πραγματοποίησε μια δημοσκόπηση. Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων (57,3%) ενέκρινε την ένταξη στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το 37,4% τάχθηκε κατά. Από τους ερωτηθέντες, το 5,3% παρέμεινε αναποφάσιστο. Μετά τη δημοσιοποίηση αυτών των αποτελεσμάτων, ο Mute B. Egede, έδωσε συνέντευξη Τύπου στην Κοπεγχάγη ότι αν και δεν είχε μιλήσει με τους Τραμπ, ήταν ανοιχτός σε «συζητήσεις για το τι μας ενώνει». Είμαστε έτοιμοι να μιλήσουμε. Η συνεργασία είναι ζήτημα διαλόγου. Η συνεργασία σημαίνει ότι θα εργαστείτε για λύσεις. »

Όταν το τεχνοκρατικό κίνημα σκέφτοταν την προσάρτηση της Γροιλανδίας, επεσήμανε ότι βρίσκεται στη βορειοαμερικανική υφαλοκρηπίδα και στηριζόταν στη σημασία των φυσικών της πόρων. Κατέ4χει όντως πολύτιμα ορυκτά σπάνιων γαιών [4], καθώς και ουράνιο, δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και τεράστια αποθέματα φυσικού αερίου, κάποτε απρόσιτα, αλλά όλο και λιγότερο. Οι σπάνιες γαίες είναι σήμερα σχεδόν αποκλειστικότητα της Κίνας. Ωστόσο, έχουν γίνει απαραίτητα για την υψηλή τεχνολογία και ειδικότερα για τα αυτοκίνητα Tesla. Αυτά τα φυσικά αποθέματα δεν αξιοποιούνται λόγω της παραδοσιακής αντίθεσης των αυτόχθονων πληθυσμών, των Ινουίτ (88% του πληθυσμού).

Σήμερα, η Γροιλανδία είναι πάνω από όλα στρατηγικό ζήτημα. Θα επέτρεπε στις Ηνωμένες Πολιτείες να ελέγχουν τον Βόρειο Θαλασσινό δρόμο, ο οποίος είναι πλέον ανοικτός για την ναυσιπλοΐα. Ο τελευταίος ελέγχεται για την ώρα από την Ρωσία και την Κίνα, η αλλαγή ιδιοκτησίας του νησιού θα μεταμόρφωνε τη γεωπολιτική εξίσωση. Αυτός είναι ο λόγος που ο Ντμίτρι Πεσκόφ, εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, σχολίασε: «Η Αρκτική είναι μια περιοχή των εθνικών μας συμφερόντων, των στρατηγικών μας συμφερόντων. Θέλουμε να διατηρήσουμε το κλίμα ειρήνης και σταθερότητας στην αρκτική ζώνη. Παρακολουθούμε πολύ στενά τη μάλλον θεαματική εξέλιξη της κατάστασης, αλλά μέχρι στιγμής, δόξα τω Θεώ, μόνο σε επίπεδο διακηρύξεων».

Οι αναφορές στο τεχνοκρατικό κίνημα μπορεί να μην έχουν καμία σχέση με τον Μασκ και τον Τραμπ, ωστόσο θα πρέπει να ληφθούν υπόψη κατά την εξέλιξη των γεγονότων.

Τιερί Μεϊσάν

Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά

[1] The International Conspiracy to Establish a World Dictatorship & The Menace to South Africa, Joshua Haldeman. Cité dans «The World According to Elon Musk’s Grandfather», Jill Lepore, The New Yorker, September 19, 2023.

[2] «Steve Bannon: Elon Musk vuole solo i soldi, farò di tutto per tenerlo fuori dalla Casa Bianca», Viviana Mazza, Corriere della sera, 8 gennaio 2025.

[3] «United mates of America», Tom Prendeville, Irish Mirror, February 1944.

[4] Η Γροιλανδία αναφέρεται μόνο μία φορά στο Technocracy Study Course. Οι σπάνιες γαίες αγνοούνταν εκείνη την εποχή.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Τραμπ και Μασκ, ο Καναδάς, ο Παναμάς και η Γροιλανδία, μια παλιά ιστορία

Μετά το Ιράκ, την Λιβύη, την Γάζα, τον Λίβανο και την Συρία, το Πεντάγωνο επιτίθεται στην Υεμένη

Πώς η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα άλλαξαν το καθεστώς στη Δαμασκό

Πώς δικτατορίες απέτυχαν να εγκατασταθούν στην φιλοαμερικανική Άπω Ανατολή

Νότια Κορέα, Ιαπωνία, Ταϊβάν

Τι αλλάζει στη Μέση Ανατολή

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Αργεντινή και Ηνωμένες Πολιτείες: ύφεση, εξέγερση και ανάκτηση

Αργεντινή και Ηνωμένες Πολιτείες: ύφεση, εξέγερση και ανάκτηση Γιατί κερδίζει η Κριστίνα Φερνάντες, γιατί χάνει ο Ομπάμα; του Τζέιμς Πέτρας Την περασμένη 23η Οκτωβρίου, η Κριστίνα Φερνάντες κέρδισε τις προεδρικές εκλογές της Αργεντινής με 54% των ψήφων, νικώντας τον πλησιέστερο αντίπαλο της με 37 πόντους διαφορά.  Ο συνασπισμός της προέδρου κέρδισε επίσης τις εκλογές για την Εθνοσυνέλευση, τη Γερουσία και την κυβέρνηση, όπως και σε 135 από τα 136 δημοτικά συμβούλια στην ευρύτερη περιοχή του Μπουένος Άιρες. Αυτά τα αποτελέσματα έρχονται έντονα σε αντίθεση με την κατάσταση που αντιμετωπίζει ο Πρόεδρος Ομπάμα, ο οποίος σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, σέρνεται πίσω από τους ρεπουμπλικάνους υποψηφίους για την προεδρία και κινδυνεύει να χάσει τον έλεγχο των δύο κοινοβουλευτικών σωμάτων του Κογκρέσου στις επερχόμενες εκλογές του 2012. Σε τι μπορούμε να αποδίδουμε αυτήν την αβυσσική  διαφορά στις επιλογές των ψηφοφόρων σε σχέση με αυτούς τους δύο επικεφαλής κρατών; Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό, είναι απαραίτητο να συγκρίνουμε, με μια ιστορική προοπτική, τις κοινωνικο-οικονομικές και εξωτερικές πολιτικές που εφαρμόζονται και να αναλύσουμε τις  λύσεις που δόθηκαν για τις οξείες οικονομικές κρίσεις. Μεθοδολογία Για να συγκρίνουμε τα αποτελέσματά τους, ας βάλουμε πρώτα την Κριστίνα Φερνάντες και τον Μπαράκ Ομπάμα στα αντίστοιχα ιστορικά περιβάλλοντα τους. Οι προκάτοχοι τους, ήτοι ο Τζορτζ Μπους και ο Νέστωρ Κίρσνερ (ο αποθανών σύζυγός της Κριστίνας Φερνάντες) ήταν και οι δύο αντιμέτωποι με σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές κρίσεις. Ωστόσο, οι διαμετρικά αντίθετες απαντήσεις που έδωσαν έφεραν αποτελέσματα εξίσου διαμετρικά αντίθετα: από τη μια πλευρά, μια βιώσιμη και συνεχή ανάπτυξη στην Αργεντινή και από την άλλη, κρίσεις που βαθαίνουν και πολιτικές που οδήγησαν σε αποτυχίες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το ιστορικό πλαίσιο της Αργεντινής: ύφεση, εξέγερση και ανάκτηση Από το 1998 έως το 2002, η Αργεντινή πέρασε την πιο βίαια κοινωνική και οικονομική κρίση στην ιστορία της. Η οικονομία είχει βυθιστεί από την ύφεση σε καθολική κρίση χρεοκοπίας και είχε φτάσει σε διψήφια αρνητική ανάπτυξη το 2001 - 2002. Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε σε 25% και στο ποσοστό του 50% σε ορισμένες εργατικές περιοχές. Δεκάδες χιλιάδες επαγγελματίες βυθιστήκαν στη φτώχεια και σχημάτιζαν ουρές για ψωμί και σούπα κοντά στο προεδρικό μέγαρο. Εκατοντάδες χιλιάδες άνεργοι, οι «piqueteros», μπλόκαραν τους κύριους οδικούς άξονες και ορισμένοι επιτεθήκαν σε τρένα που μετέφεραν ζώα και σιτηρά που προορίζονταν για εξαγωγές. Οι τράπεζες έκλεισαν, αποτρέποντας εκατομμύρια αποταμιευτές να έχουν πρόσβαση στις καταθέσεις τους. Εκατομμύρια διαδηλωτές της μεσαίας τάξης οργάνωσαν συνοικιακά συμβούλια και συσπειρώθηκαν με τις συνελεύσεις των ανέργων. Η χώρα ήταν βαριά χρεωμένη και οι άνθρωποι είχαν γίνει πολύ φτωχοί.  Η ψυχική διάθεση του λαού οδηγούσε απευθείας σε επαναστατική αντίδραση. Ο τότε Πρόεδρος Fernando de la Rua ανατράπηκε (2001), πολλοί διαδηλωτές τραυματίστηκαν ή σκοτώθηκαν, όταν η λαϊκή εξέγερση απείλησε να καταλάβει το προεδρικό μέγαρο. Στο τέλος του 2002, εκατοντάδες εργοστάσια σε πτώχευση είχαν «καταλειφθεί» και διοικούνταν από τους εργαζόμενους. Η Αργεντινή ανέστειλε την πληρωμή του εξωτερικού χρέους της. Στις αρχές του 2003, Ο Νέστωρ Κίρσνερ εξελέγη πρόεδρος εν μέσω μιας συστημικής κρίσης.  Αντιτάχθηκε σε όλες τις πιέσεις για να συνεχίσει την εξόφληση του χρέους ή να καταστείλει τα λαϊκά κινήματα. Επέλεξε αντίθετα, να ξεκινήσει μια σειρά δημοσιών έργων έκτακτης ανάγκης. Ενέκρινε εξάλλου την πρόσληψη ανέργων με μισθό 150 πέσος, ένα μέτρο που επέτρεπε στο μισό εργατικό δυναμικό να καλύψει τις βασικές ανάγκες διαβίωσης του. «Να φύγουν όλοι τους!» Το πιο δημοφιλές σύνθημα των μαζικών κινημάτων που κατέλαβαν τις τραπεζο-εμπορικές γειτονιές, τα εργοστάσια, τα δημόσια κτίρια και τους δρόμους ήταν «Que se vayan todos » (Να φύγουν όλοι τους), που έκραζε την απόρριψη του συνόλου της πολιτικής τάξης, των πολιτικών κομμάτων και των ηγετών τους, του Κογκρέσο και των προέδρων.  Ωστόσο, ενώ τα κινήματα ήταν μεγάλα, μαχητικά και ενωμένα για αυτά που απέρριπταν, δεν είχαν κανένα συνεκτικό πρόγραμμα για να αναλάβουν τα ηνία της εξουσίας ούτε πολιτική δύναμη σε εθνικό επίπεδο για να τα καθοδηγήσει. Μετά από δύο χρόνια αναταραχής, ο λαός πήγε στις κάλπες και εξέλεξε τον Νέστωρα Κίρσνερ, με την εντολή «παρήγαγε η θα πεθάνεις». Ο Κίρτσνερ έλαβε καλά το μήνυμα, τουλάχιστον από την άποψη της δίκαιης ανάπτυξης. Το ιστορικό περιβάλλον στις Ηνωμένες Πολιτείες υπό τους Μπους και Ομπάμα Τα τελευταία χρόνια της κυβέρνησης Μπους και η προεδρία του Ομπάμα συνέπεσαν με την πιο σοβαρή κοινωνική και οικονομική κρίση μετά τη Μεγάλη Ύφεση της δεκαετίας του 1930. Το 2009, η ανεργία και η υποαπασχόληση επηρέαζαν σχεδόν το ένα τρίτο των εργαζομένων, εκατομμύρια σπίτια κατασχέθηκαν, οι πτωχεύσεις αυξήθηκαν και οι τράπεζες ήταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Η αρνητική ανάπτυξη και η κατακόρυφη πτώση των εσόδων προκάλεσαν την έκρηξη της φτώχειας και του αριθμού των δικαιούχων της επισιτιστικής βοήθειας.  Όπως και οι Αργεντινοί, οι δυσαρεστημένοι πολίτες προσήλθαν στις κάλπες, αλλά παρασύρθηκαν από μια δημαγωγική ρητορική της «αλλαγής» και εναπόθεσαν τις ελπίδες τους στον Ομπάμα. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν την προεδρία και την πλειοψηφία στα δύο σώματα, Κογκρέσο και Γερουσία.  Η πρώτη προτεραιότητα του νέου προέδρου και του Κογκρέσου ήταν να πληρώσουν δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων δολαρίων για τη διάσωση των τραπεζών, παρά το υψηλό ποσοστό ανεργίας και την ύφεση που επιδίνονταν.  Η δεύτερη ήταν να ενισχύσουν και να επεκτείνουν τους αυτοκρατορικούς πολέμους στο υπερπόντιο. Ο Ομπάμα έστειλε 30.000 επιπλέον στρατιώτες στο Αφγανιστάν, αύξησε το στρατιωτικό προϋπολογισμό στα 750 δισεκατομμύρια δολάρια, ξεκίνησε νέες πολεμικές επιχειρήσεις στη Σομαλία, Υεμένη, Λιβύη, το Πακιστάν και αλλού, αύξησε την στρατιωτική βοήθεια προς το αποικιακό στρατό του Ισραήλ, υπέγραψε στρατιωτικές συμφωνίες με χώρες της Ασίας (Ινδία, Φιλιππίνες, Αυστραλία) κοντά στην Κίνα. Επιπλέον, έθεσε την επέκταση της στρατιωτικοποιημένης αυτοκρατορίας  ως ύψιστη προτεραιότητα, και κατασπατάλησε το δημόσιο ταμείο και τα δημόσια κεφάλαια για να χρηματοδοτήσει την αναβίωση της εθνικής οικονομίας και να μειώσει την ανεργία. Από την πλευρά τους, οι Πρόεδροι Κίρσνερ και Φερνάντες περιόρισαν τις εξουσίες των στρατιωτικών, περίκοψαν τις δαπάνες του στρατού και επένδυσαν τα έσοδα τους κράτους σε προγράμματα απασχόλησης, σε παραγωγικές επενδύσεις και στις μη παραδοσιακές εξαγωγές. Υπό τον Ομπάμα, η κρίση έδωσε την αφορμή για την ενίσχυση και την αναζωογόνηση της οικονομικής ισχύος της Wall Street. Ο Λευκός Οίκος αύξησε τον στρατιωτικό προϋπολογισμό για την επέκταση των αυτοκρατορικών πολέμων του, με ανάλογη επιδείνωση του ελλείμματος του προϋπολογισμού, και πρότεινε σε συνεχεία  να μειωθούν  τα κοινωνικά προγράμματα κάνοντας περικοπές ως επί το πλείστον . Αργεντινή, από τη κρίση σε δυναμική ανάπτυξη Στην Αργεντινή, η οικονομική καταστροφή και η λαϊκή εξέγερση έδωσαν στον Κίρσνερ την ευκαιρία να αλλάξει πορεία και να εγκαταλείψει τον μιλιταρισμό και την κερδοσκοπική λεηλασία προς όφελος κοινωνικών προγραμμάτων και της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Οι εκλογικές νίκες του Κίρσνερ και έπειτα της Φερνάντες αντανακλούν την επιτυχία τους στη δημιουργία ενός «κανονικού» καπιταλιστικού κράτους- πρόνοιας, μια από τις πιο ευχάριστες αλλαγές μετά από 30 χρόνια νεοφιλελεύθερων ληστρικών καθεστώτων που υποστηρίζονταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μεταξύ 1966 και 2002, η Αργεντινή βίωσε τη βιαιότητα των στρατιωτικών δικτατοριών συμπεριλαμβανομένων των γενοκτονικών στρατηγών που δολοφόνησαν 30.000 ανθρώπους στη περίοδο 1976 - 1982. Από το 1983 έως το 1989, γνώρισε ένα νεοφιλελεύθερο καθεστώς (Ραούλ Αλφονσίν) που δεν ήταν σε θέση να διαχειριστεί την κληρονομιά της δικτατορίας και με το οποίο ο υπερπληθωρισμός έφτασε στα τριψήφια. Από το 1989 έως το 1999, υπό την προεδρία του Κάρλος Μένεμ, η Αργεντινή έζησε τις πωλήσεις των πιο προσοδοφόρων στοιχείων της -δημόσιων επιχειρήσεων, φυσικών πόρων (συμπεριλαμβανομένων του πετρελαίου της), τραπεζών, εθνικών οδών, δημόσιων τουαλετών και ζωολογικών κήπων- που πουλήθηκαν για ένα κομμάτι ψωμί σε ξένους επενδυτές και ολόκληρη κλίκα κλεπτοκρατών. Τέλος, ο Fernando de la Rua (2000 - 2001), παρά τις υποσχέσεις για αλλαγή, επιδεινώσε την ύφεση, η οποία οδήγησε στην κατάρρευση το Δεκέμβριο του 2001, στο κλείσιμο των τραπεζών, την πτώχευση 10.000  εταιρειών και την ολοκληρωτική κατάρρευση της οικονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο της ολικής αποτυχίας και της ανθρώπινης καταστροφής που προκλήθηκαν από φιλελεύθερες πολιτικές που υποστήριζαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΔΝΤ, οι πρόεδροι της Αργεντινής Κίρσνερ και Φερνάντες κήρυξαν στάση πληρωμής του εξωτερικού χρέους, εθνικοποίησαν εκ νέου πολλές ιδιωτικές εταιρείες και τα συνταξιοδοτικά ταμεία, επέβαλαν ασφυκτικά περιοριστικά μέτρα στις τράπεζες, διπλασίασαν τις κοινωνικές δαπάνες, αύξησαν τις δημόσιες επενδύσεις στην παραγωγή και αύξησαν την κατανάλωση. Στα τέλη του 2003, ο ρυθμός ανάπτυξης της χώρας από αρνητικό πρόσημο πέρασε στο +8%. Ανθρώπινα δικαιώματα, κοινωνικά προγράμματα και ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική Η Αργεντινή είδε την οικονομία της να αυξάνεται κατά περισσότερο από 90% μεταξύ 2003 και 2011, ήτοι τρεις φορές περισσότερο από ό, τι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αναβίωση αυτή συνοδεύτηκε από κοινωνικές δαπάνες που τριπλασιάστηκαν, συμπεριλαμβανομένων των προγραμμάτων που είναι αφιερωμένα στη μείωση της φτώχειας. Το ποσοστό των Αργεντινών που θεωρούνται φτωχοί μειώθηκε από πάνω από 50% το 2001 σε λιγότερο από 15% το 2011. Κατά τη διάρκεια της ίδιας δεκαετίας, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η φτώχεια αυξήθηκε από 12% στο 17%. Οι Ηνωμένες Πολιτείες έγιναν η χώρα με τις πιο έντονες ανισότητες ανάμεσα στις χώρες του ΟΟΣΑ, με το 1% του πληθυσμού που ελέγχει το 40% του πλούτου (έναντι 30%, 10 χρόνια πριν). Στην Αργεντινή, οι ανισότητες μειώθηκαν κατά το ήμισυ. Η οικονομία των ΗΠΑ απέτυχε να ανακάμψει από τη σοβαρή ύφεση του 2008-2009, κατά την οποία μειώθηκε κατά 8%. Η Αργεντινή πέρασε από  -1% το 2009 και έφτασε σε ένα δυνατό +8% το 2010-2011. Η Αργεντινή εθνικοποίησε τα συνταξιοδοτικά ταμεία της, διπλασίασε τις βασικές συντάξεις και εισήγαγε μια νέα πρωτότυπη υπηρεσία για την προστασία των παιδιών για την αντιμετώπιση του υποσιτισμού και την εξασφάλιση του υποχρεωτικού σχολείου. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το 20% των παιδιών υποσιτίζονται, το ποσοστό απουσιών των εφήβων στα σχολεία αυξάνει και ο υποσιτισμός πλήττει πάνω από το 25% των ανηλίκων. Με την ανακοίνωση των περικοπών στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης, οι κοινωνικές συνθήκες δεν μπορούν παρά να επιδεινωθούν. Στην Αργεντινή, το εισόδημα των εργαζομένων και των απασχολουμένων αυξήθηκε κατά περισσότερο από 50% σε πραγματικούς όρους κατά τα τελευταία 10 χρόνια, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες, μειώθηκαν κατά σχεδόν 10%. Η δυναμική ανάπτυξη του ΑΕΠ της Αργεντινής οφείλεται στην αύξηση της εσωτερικής κατανάλωσης και στα σημαντικά κέρδη από τις εξαγωγές. Το μεγάλο εμπορικό πλεόνασμα της στηρίζεται σε ευνοϊκές τιμές της αγοράς και στην ανταγωνιστικότητα που βελτιώνεται συνεχώς. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εγχώρια κατανάλωση παραμένει στάσιμη, το εμπορικό έλλειμμα φτάνει κοντά στο 1,5 δισεκατομμύριο δισεκατομμυρίων, και τα έσοδα του κράτους λεηλατούνται  από τα στρατιωτικά μη παραγωγικά έξοδα, πάνω από 900 δισ. Δολάρια ετησίως. Ενώ στην Αργεντινή, η πολιτική της στάσης πληρωμής του χρέους υποβλήθηκε σαν συνέπεια της λαϊκής εξέγερσης και των μαζικών κινημάτων, στις Ηνωμένες Πολιτείες, η δημόσια δυσαρέσκεια διοχετεύτηκε προς την εκλογή ενός χρηματοπιστωτικού απατεώνα της Wall Street: τον Μπάρακ Ομπάμα. Ο τελευταίος έσπευσε να θέσει τους κρατικούς πόρους στην διάσωση της οικονομικής ελίτ, αντί να την αφήσει να χρεοκοπήσει και να δημιουργήσει την ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική κατανάλωση. Οι εναλλακτικές λύσεις της Αργεντινής για τις διασώσεις και την φτώχεια Η περίπτωση της Αργεντινής αντικρούει όλες τις αρχές που ακολουθούνται από τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς (ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα),από όλους τους πολιτικούς υποστηρικτές  και τους οικονομικούς τους δημοσιογράφους. Από το πρώτο έτος (2003) της ανάκαμψης της Αργεντινής μέχρι σήμερα, οι ειδικοί «προέβλεπαν» μια μη βιώσιμη ανάπτυξη -η οποία όμως συνεχισε με εντατικό ρυθμό για περισσότερο από μια δεκαετία. Οι αναλυτές προέβλεψαν ότι η επιλογή της στάσης πληρωμών θα οδηγούσε την Αργεντινή στον αποκλεισμό της από τις χρηματοπιστωτικές αγορές που θα οδηγούσε με τη σειρά του σε κατάρρευση της αγοράς και της οικονομίας της. Η Αργεντινή ποντάρισε στην αυτο-χρηματοδότηση από τα έσοδα των εξαγωγών και σε αναβίωση της εθνικής οικονομίας, αντικρούοντας τους πιο διάσημους οικονομολόγους. Βλέποντας την ανάπτυξη να συνεχιστεί, οι παρατηρητές των Financial Times και της Wall Street Journal, εκτίμησαν ότι θα λήξει όταν οι «ασυνήθιστές ικανότητες θα εξαντληθούν».  Αντίθετα, η αύξηση των κερδών επέτρεψε την χρηματοδότηση της επέκτασης της εσωτερικής αγοράς και την εκμετάλλευση των δυνατοτήτων, ιδιαίτερα σε νέες αγορές στην Ασία και τη Βραζιλία. Στις 25 Οκτωβρίου, οι χρονικογράφοι των Financial Times φλυαρούσαν περί των «μελλοντικών κρίσεων» με εκφράσεις που θυμίζουν τους κήρυκες της Αποκάλυψης.  Επανέλαβαν την κριτική τους για υψηλό πληθωρισμό, για μη βιώσιμα κοινωνικά προγράμματα, για υπερτιμημένο νόμισμα, για να αναγγείλουν το τέλος της ευημερίας. Αλλά οι προειδοποιήσεις τους, τις διαλαλούσαν σε ένα περιβάλλον όπου η ανάπτυξη είναι ακόμη στο 8% για το 2011 και όπου η Κριστίνα Φερνάντες κέρδισε τις εκλογές με συντριπτική πλειοψηφία.  Οι Αγγλοαμερικανοί οικονομικοί γραφείς καλά θα έκαναν να στρέφουν τον φακό τους προς την παρακμή των καθεστώτων ελεύθερων συναλλαγών τους στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, αντί να περιφρονούν ένα οικονομικό πείραμα που έχει πολλά να τους διδάξει. Απαντώντας σε κριτικές που προέρχονται από τη Wall Street, ο Mark Weisbrot και οι συνεργάτες του υπογράμμισαν («Η Success Story της Αργεντινής», Κέντρο Έρευνας Κακής Οικονομικής Πολιτικής, Οκτώβριος 2011) ότι η ανάπτυξη στην Αργεντινή βασίστηκε στην αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης, στις εξαγωγές των βιομηχανικών προϊόντων προς περιφερειακούς εταίρους καθώς και στις παραδοσιακές εξαγωγές μεταλλευμάτων και τροφίμων προς την Ασία. Με άλλα λόγια, η Αργεντινή δεν εξαρτάται πλήρως από τις εξαγωγές πρώτων υλών. Το εμπόριο της είναι ισορροπημένο και δεν εξαρτάται υπερβολικά από τις τιμές των πρώτων υλών. Όσον αφορά τον πληθωρισμό, ο Weisbrot σημείωσε ότι «μπορεί να είναι υψηλός, αλλά αυτό που έχει σημασία για την ευημερία της συντριπτικής πλειοψηφίας του πληθυσμού, είναι η πραγματική ανάπτυξη και η κατανομή του εισοδήματος». Υπό τους Μπους και Ομπάμα, οι ΗΠΑ ακολούθησαν ένα διεστραμμένο τελείως αποκλίνοντα δρόμο: έδωσαν προτεραιότητα στις στρατιωτικές δαπάνες και την ενίσχυση του μηχανισμού ασφαλείας σε βάρος της παραγωγικής οικονομίας. Ο Ομπάμα και το Κογκρέσο έχουν αναπτύξει την κρατική αστυνόμευση, με αυξημένη πολιτική επιρροή της για τις οπισθοδρομικές δημοσιονομικές πολιτικές και όλο και περισσότερο παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα πολιτικά δικαιώματα. Οι Κίρσνερ και Φερνάντεζ, εν τω μεταξύ, εξεδίωξαν δεκάδες καταπατητές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την αστυνομία και το στρατό, και μείωσαν την πολιτική εξουσία των στρατιωτικών. Σε τελική ανάλυση, οι Αργεντινοί πρόεδροι αποδυνάμωσαν το μιλιταριστικό μπλοκ πίεσης το οποίο τάσσεται περισσότερο υπέρ της αύξησης των δαπανών για όπλα και την ασφάλεια. Δημιούργησαν μια κατάσταση πιο ευνοϊκή για το πολιτικό σχέδιο τους βασισμένο στην χρηματοδότησή της οικονομικής ανταγωνιστικότητας, νέων αγορών και κοινωνικών προγραμμάτων. Οι Μπους και Ομπάμα αναζωογόνησαν την παρασιτική οικονομία, επιδεινώνοντας έτσι την οικονομική ανισορροπία. Οι Κίρσνερ και Φερνάντεζ διασφάλισαν συνθήκες τέτοιες ώστε ο τραπεζικός τομέας να χρηματοδοτήσει την ανάπτυξη των εξαγωγών, της μεταποίησης και της εγχώριας κατανάλωσης. Ο Ομπάμα μείωσε την κατανάλωση για να πληρώσει τους πιστωτές. Οι Κίρσνερ και Φερνάντεζ επέβαλαν μια μείωση 75% στους κατόχους ομολόγων για την χρηματοδότηση των κοινωνικών δαπανών. Οι Κίρσνερ και Φερνάντεζ κέρδισαν τρεις προεδρικές εκλογές, με τεράστιο προβάδισμα. Μπορεί ο Ομπάμα να περιοριστεί σε μία θητεία, παρά το αστρονομικό ποσό –μετρημένο σε δισ. δολάρια- το οποίο καταβλήθηκε για την εκστρατεία του από την Wall Street, από τη στρατιωτική βιομηχανία και τα δίκτυα υπέρ του Ισραήλ. Η λαϊκή αντιπολίτευση  κατά του Ομπάμα, όπως το κίνημα «Κατάληψη της Wall Street», έχει πολύ δρόμο ακόμα να διανύσει για να ισοφαρίσει τα κινήματα της Αργεντινής τα οποία έριξαν εγκαταστημένους προέδρους, μπλόκαραν αυτοκινητόδρομους για να παραλύσουν την κυκλοφορία και την παραγωγή, και επέβαλαν μια κοινωνική ατζέντα που έθετε προτεραιότητα στην παραγωγή παρά στη χρηματοπιστωτική αγορά,  στη κατανάλωση παρά στις στρατιωτικές δαπάνες. Το «Occupy Wall Street» έκανε ένα πρώτο βήμα προς την κινητοποίηση εκατομμυρίων ενεργών συμμετεχόντων για να δημιουργήσουν αυτόν τον κοινωνικό μοχλό που επέτρεψε στην Αργεντινή να μετακινηθεί από κράτος-πελάτη τύπου αμερικανικού κράτους, σε ανεξάρτητο και δυναμικό κράτος πρόνοιας.

Πηγή