Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΝΑΤΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΝΑΤΟ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 31 Μαρτίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Οι συνέπειες του πολέμου κατά του Ιράν

 

Οι συνέπειες του πολέμου κατά του Ιράν

Για πρώτη φορά, ένας λαός που δέχεται επίθεση από την ισχυρότερη στρατιωτική δύναμη στην Ιστορία αντεπιτίθεται εναντίον στρατιωτικών βάσεων και ξένων επενδύσεων του αντιπάλου του. Πρόκειται για έναν τρόπο διεξαγωγής πολέμου, προσαρμοσμένο στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, τον οποίο κανένας από τους στρατηγικούς μας αναλυτές δεν είχε προβλέψει. Η σύγκρουση αυτή δεν μοιάζει με καμία άλλη. Είναι η πρώτη που θα μπορούσε να δει μια μεσαίου μεγέθους χώρα να επικρατεί έναντι μιας τερατώδους δύναμης.

عربي Deutsch Español français italiano русский
Αντίθετα με όσα μας εξήγησαν τα μέσα ενημέρωσής μας, οι Φρουροί της Επανάστασης δεν είναι αιμοδιψείς φανατικοί. Δεν σφαγίασαν τον λαό τους τον περασμένο Ιανουάριο. Είναι πατριώτες που υπερασπίζονται τον πολιτισμό τους και αγωνίζονται ενάντια στην ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση. Σήμερα, μας δίνουν ένα μάθημα θάρρους αντεπιτιθέμενοι στην επίθεση που δέχονται.

Ένας «αναθεωρητικός σιωνιστικός» πόλεμος

ΟΜπενιαμίν Νετανιάχου είναι γιος του ιστορικού Μπενζιόν Νετανιάχου, προσωπικού γραμματέα του ιδρυτή του «αναθεωρητικού σιωνισμού», Βλαντίμιρ Ζεέβ Ζαμποτίνσκι. Η δυναστεία των Νετανιάχου υποστήριζε πάντα τον «αναθεωρητικό σιωνισμό» ενάντια στους «σιωνιστές». Οι τελευταίοι, υπό την ηγεσία του Τέοντορ Χερτσλ, αποσκοπούσαν στην οικοδόμηση ενός εβραϊκού κράτους, ενώ ο Ζαμποτίνσκι διεκδικούσε τη δημιουργία μιας «εβραϊκής αυτοκρατορίας».

Το 1921, στην Ουκρανία, ο Ζαμποτίνσκι συμμάχησε με τον ηγέτη των «ολοκληρωτικών εθνικιστών» Σιμόν Πετλιούρα εναντίον των μπολσεβίκων. Ο Πετλιούρα συνέχισε να οργανώνει πογκρόμ εναντίον των Εβραίων, των οποίων ο Ζαμποτίνσκι ισχυριζόταν ότι ήταν υπερασπιστής. Αυτή η αντίφαση οδήγησε τον Ζαμποτίνσκι στην παραίτησή του από την Παγκόσμια Σιωνιστική Οργάνωση (ΠΣΟ), της οποίας ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου.

Κατά την άνοδο της Ευρώπης προς τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Ζαμποτίνσκι αναδείχθηκε ως «φασίστας». Δημιούργησε μια πολιτοφυλακή, την Μπετάρ, στη Ρώμη, υπό την υψηλή αιγίδα του Ντούτσε Μπενίτο Μουσολίνι. Στην αρχή του πολέμου, κατέφυγε σε ένα ουδέτερο κράτος, τις Ηνωμένες Πολιτείες (οι οποίες εισήλθαν στον πόλεμο μόνο μετά τον ιαπωνικό βομβαρδισμό του Περλ Χάρμπορ). Ο Ζαμποτίνσκι πέθανε τους πρώτους μήνες του πολέμου, αλλά οι άνδρες του συνέχισαν τον αγώνα του στο πλευρό των φασιστών και των ναζί. Είτε αυτό σοκάρει είτε όχι, οι αναθεωρητικοί σιωνιστές οργάνωσαν αρκετές διαπραγματεύσεις με το Γ’ Ράιχ. Ο Ρέζσο Κάστνερ (γνωστός ως «Ρούντολφ Ισραέλ Κάστνερ»), Ούγγρος ηγέτης των αναθεωρητικών εθνικιστών, διεξήγαγε συνομιλίες έως τις τελευταίες εβδομάδες του πολέμου με τον Άντολφ Άιχμαν, υπεύθυνο για την λογιστική της «τελικής λύσης» των Σλάβων, των Εβραίων και των Τσιγγάνων [1].

Σε όλη τη διάρκεια της πολιτικής του σταδιοδρομίας, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου διεκδίκησε αυτή την πνευματική του κληρονομιά. Ωστόσο, ενήργησε με ευκαιριακό τρόπο, χωρίς να εφαρμόσει το ιδεώδες του στην πράξη [2]. Αυτή η περίοδος έληξε στις 29 Δεκεμβρίου 2022, με τον σχηματισμό, με τη βοήθεια και την υποστήριξη του Έλιοτ Άμπραμς, ενός ρατσιστικού εβραϊκού συνασπισμού (ανωτερισμός) [3].

Σιγά σιγά, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου γινόταν όλο και πιο τολμηρός, απειλώντας τους Αγγλοσάξονες, τον Φεβρουάριο του 2024, με την ανασύσταση της «συμμορίας Στερν» [4], η οποία δολοφόνησε τον ειδικό εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών στην εποχή της βρετανικής Εντολής στην Παλαιστίνη (1948)· δηλώνοντας στα εβραϊκά, στις 23 Αυγούστου 2025, την προσήλωσή του στη δημιουργία ενός «Μεγάλου Ισραήλ» και καλώντας, στις 15 Σεπτεμβρίου 2025, να μετατραπεί η ισραηλινή δημοκρατία σε μια «υπέρ-Σπάρτη» [5].

Επομένως, πρόκειται για έναν ομολογημένο φασίστα, και όχι πλέον για έναν πολιτικό ρασοφόρο, ο οποίος δήλωσε ότι θέλει να διεξαγάγει έναν πόλεμο σε «επτά μέτωπα» και να τερματίσει τον ανταγωνισμό με το Ιράν.

Πριν από έναν ακριβώς χρόνο, προέβλεπα τον τρέχοντα ισραηλο-αμερικανικό πόλεμο κατά του Ιράν [6]. Είναι μάταιο να συζητάμε για τα αίτια αυτής της σύγκρουσης: όλες οι επίσημες δικαιολογίες της αποδείχθηκαν ψευδείς (δεν υπάρχει ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα από το 1988· το Ιράν δεν διαθέτει διηπειρωτικούς πυραύλους· το Ιράν δεν απειλούσε τις Ηνωμένες Πολιτείες· τέλος, το Ιράν δεν έχει πληρεξούσιους (proxies) από το 2019.). Αρκεί να διαπιστώσουμε ότι απλώς εφαρμόζει το πρόγραμμα του «αναθεωρητικού σιωνισμού». Τα εκατομμύρια των Ισραηλινών που διαδήλωσαν εναντίον του δεν ξεγελιούνται.

Ας αναρωτηθούμε τώρα ποιες είναι οι πρώτες συνέπειες.

Η έκρηξη του κινήματος Maga

Η πρώτη συνέπεια αυτού του πολέμου είναι η έκρηξη που προκάλεσε στο κίνημα Maga (Κάνε την Αμερική Μεγάλη Ξανά!). Οι κύριοι λαϊκοί υποστηρικτές του Προέδρου Τραμπ του απέσυραν ξαφνικά την εμπιστοσύνη τους. Δεν ανέχονται οι Ηνωμένες Πολιτείες να εμπλέκονται σε έναν πόλεμο κατ’ αποκλειστική απαίτηση του Ισραήλ.

Μπορεί κανείς να συζητά αν ο Ντόναλντ Τραμπ χειραγωγήθηκε ή αν ενήργησε για να διατηρήσει την υποστήριξη των μεγάλων τραπεζιτών της διασποράς για τη χώρα του. Δεν έχει σημασία. Το γεγονός είναι ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει χάσει τη λαϊκή του υποστήριξη. Οι πρώην οπαδοί του δεν θα στραφούν γι’ αυτό προς το Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά σκοπεύουν να συνεχίσουν τον αγώνα του, χωρίς εκείνον.

Οι 3.300 συγκεντρώσεις του Σαββάτου δεν είχαν ως στόχο να καταγγείλουν τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά την εξουσία του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Δεν συγκέντρωναν μόνο δημοκράτες, αλλά και ρεπουμπλικάνους και τζάκσονιους οι οποίοι οφείλουν στον Ντόναλντ Τραμπ ότι ξύπνησαν, αλλά δεν τον εμπιστεύονται πλέον σήμερα.

Κανείς πλέον δεν αντιλαμβάνεται το διεθνές δίκαιο όπως παλιά

Η δεύτερη συνέπεια αυτού του πολέμου είναι η συνειδητοποίηση ότι το να φιλοξενεί κανείς μια στρατιωτική βάση των ΗΠΑ, αντί να υπερασπίζεται μια χώρα, την εκθέτει αντιθέτως στο να γίνει στόχος πολέμου. Από τις 28 Φεβρουαρίου 2026, όλα τα κράτη του Κόλπου που στοχοποιήθηκαν από το Ιράν διαμαρτυρήθηκαν έντονα. Η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ κατέθεσαν καταγγελίες στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Κάθε ένα κατήγγειλε «μια κατάφωρη παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας και μια άμεση προσβολή της ασφάλειας και της εδαφικής ακεραιότητας». Ήταν τόσο βέβαιοι για το δίκαιό τους που δεν έδωσαν σημασία στην απάντηση του Ιράν. Χρειάστηκε η Τεχεράνη να τους απαντήσει δύο συνεχόμενες φορές για να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα. Ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο δικαιώνουν το Ιράν: κάθε κράτος που δέχεται επίθεση από άλλο μπορεί νόμιμα να αντεπιτεθεί εναντίον του και εναντίον τρίτων των οποίων το έδαφος χρησιμοποιείται για την επίθεση.

Μέχρι σήμερα, κανένα κράτος δεν είχε αντισταθεί με αυτόν τον τρόπο σε μια επίθεση των Ηνωμένων Πολιτειών. Κανένα δεν ήταν σε θέση να αντεπιτεθεί εναντίον των συμφερόντων τους στο εξωτερικό, και πολύ περισσότερο εναντίον των στρατιωτικών τους βάσεων.

Για τους ηγέτες του Κόλπου, αυτό αποτελεί ένα κρύο ντους. Όλα όσα είχαν σχεδιάσει επί δεκαετίες καταρρέουν. Μένουν άφωνοι, καθώς δεν έχουν καμία εναλλακτική. Αντίθετα, για τα κράτη που επιθυμούν έναν πολυπολικό κόσμο, αυτό είναι ένα παράθυρο που ανοίγει: όποιο κι αν είναι το τίμημα της άρνησης φιλοξενίας στρατιωτικών βάσεων των ΗΠΑ, είναι προτιμότερο να το πληρώσουν παρά να βρεθούν παρασυρμένα σε έναν καταστροφικό πόλεμο.

Η Κίνα αναθεώρησε αμέσως τα σχέδιά της. Σε περίπτωση αμερικανικής επίθεσης λόγω του καθεστώτος της Ταϊβάν, δεν θα στοχοποιήσει το νησί, αλλά τις 24 στρατιωτικές βάσεις των ΗΠΑ στην Ασία-Ειρηνικό. Ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός έχει ήδη αναπροσανατολίσει τους εκτοξευτές πυραύλων του. Όλα τα κράτη της περιοχής εξετάζουν, επομένως, το ενδεχόμενο να μετατραπούν σε πεδίο μάχης εάν δεν αποχαιρετήσουν το Πεντάγωνο και δεν του ζητήσουν ευγενικά να αποσυρθεί από το έδαφός τους.

Οι στρατοί των ΗΠΑ αποδεικνύονται «χάρτινοι τίγρεις»

Όπως έλεγε ο Μάο Τσετούνγκ, οι στρατοί των ΗΠΑ δεν είναι παρά «χάρτινοι τίγρεις». Βεβαίως, διαθέτουν ένα εξαιρετικό οπλοστάσιο, αλλά δεν μπορούν να συντρίψουν εκείνους που έχουν προετοιμαστεί να τους αντιμετωπίσουν.

Βεβαίως, το Ιράν δεν μπορεί να πλήξει τα βομβαρδιστικά και τους πυραύλους του Ισραήλ και των ΗΠΑ, αλλά αντεπιτίθεται σε όλες τις επίγειες βάσεις των ΗΠΑ, σε ολόκληρη την περιοχή. Έπληξε τόσο τον Κόλπο όσο και την Ιορδανία και την Κύπρο. Θα μπορούσε μάλιστα να επιτεθεί σε αμερικανικές βάσεις στη Γερμανία. Επιπλέον, το Ιράν είχε προετοιμαστεί εδώ και καιρό γι’ αυτή την αντιπαράθεση. Αποθήκευσε μεγάλο αριθμό φθηνών όπλων σε ασφαλή σημεία, σε σήραγγες και καταφύγια μεγάλου βάθους. Καταφέρνει, προς το παρόν, να αναγκάζει το Πεντάγωνο να αμύνεται με περίτεχνα τεχνολογικά κοσμήματα, υπερτιμημένα. Σε κάθε εκτόξευση πυραύλου Σαχέντ αξίας 25.000 δολαρίων, οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να απαντούν με δύο ή τρεις πυραύλους Πάτριοτ αξίας 1,3 εκατομμυρίων δολαρίων ο έκαστος. Είναι πλέον ένας αγώνας ταχύτητας: ποιος από τους Φρουρούς της Επανάστασης ή το Πεντάγωνο θα χρεοκοπήσει πρώτος; Και λες και δεν αρκούσε η οικονομική πίεση, τα αμερικανικά αποθέματα φτάνουν στο τέλος τους και το στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα δεν μπορεί να τα αναπληρώσει βραχυπρόθεσμα.

Η μέθοδος Τραμπ βρήκε τα όριά της

Ο συγγραφέας του «The Art of the Deal» είχε καταφέρει μέχρι σήμερα να κάμψει τους εταίρους του, τόσο σε εμπορικές όσο και σε πολιτικές διαπραγματεύσεις. Αλλά η «αληθινή υπερβολή» δεν λειτουργεί με το Ιράν. Όσο κι αν διατείνεται ότι «νίκησε», η Τεχεράνη του ορίζει τους όρους.

Κάθε υπερβολή, αντί να τρομάζει, εμφανίζεται ως καύχηση. Η Ουάσιγκτον δεν μπορεί πλέον να απειλεί με κλιμάκωση, η Τεχεράνη είναι αυτή που την απειλεί. Έτσι, στις 22 Μαρτίου, ο Ντόναλντ Τραμπ θέλησε να τερματίσει τον πόλεμο προτού οι στρατοί του βρεθούν άοπλοι. Απείλησε να βομβαρδίσει τους ιρανικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής εάν οι Φρουροί της Επανάστασης δεν άνοιγαν ξανά τα Στενά του Ορμούζ [7]. Αλλά η Τεχεράνη του απάντησε αμέσως μεταδίδοντάς του το σχέδιο κλιμάκωσής της: να βομβαρδίσει το ισραηλινό σύστημα ηλεκτροδότησης — τα σχέδια του οποίου δημοσίευσε — και να πλήξει τις εταιρείες της περιοχής που έχουν Αμερικανούς μετόχους [8]. Χωρίς να περιμένει, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι διαπραγματεύεται με την Τεχεράνη και ότι εκεί, όλοι οι ηγέτες γνωρίζουν ότι βρίσκονται σε αναστολή εάν δεν διαπραγματευτούν. Έδωσε, επομένως, προθεσμία πέντε ημερών για να ολοκληρωθούν αυτές οι συνομιλίες [9].

Η Τεχεράνη διέψευσε ότι διαπραγματεύεται και επανέλαβε τις απειλές της [10]. Ο Ντόναλντ Τραμπ υποχώρησε και ανακοίνωσε ότι αναβάλλει την προθεσμία που είχε θέσει.

Το Ιράν δεν εξασθενεί. Έπληξε τα δύο χυτήρια αλουμινίου της Aluminium Bahrain (Alba) και της Emirates Global Aluminium (Ega). Χωρίς να περιμένει οι Ηνωμένες Πολιτείες να βομβαρδίσουν τους σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής της, η Τεχεράνη έπληξε εταιρείες των οποίων οι κύριοι μέτοχοι είναι Αμερικανοί.

Αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ βομβάρδισαν το πανεπιστήμιο επιστήμης και τεχνολογίας που βρίσκεται στα βορειοανατολικά της πρωτεύουσας και ένα άλλο ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι θα αντεπιτεθεί σε αμερικανικά πανεπιστήμια που έχουν παραρτήματα στον Κόλπο. Σκεφτόμαστε το Texas A&M University στο Κατάρ ή το New York University στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Αφού οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ισραήλ βομβάρδισαν ένα λιμάνι στα Στενά του Ορμούζ, η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι θα επιτεθεί στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln μόλις φτάσει σε εμβέλεια βολής.

Σε κάθε νέα επίθεση, οι Φρουροί της Επανάστασης αντεπιτίθενται εναντίον νέων αμερικανικών στόχων. Απειλούν, έναν προς έναν, όλα τα συμφέροντα των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή. Κανείς δεν είχε πολεμήσει ποτέ με αυτόν τον τρόπο. Είναι ένα μάθημα που μας δίνει ένας μεγάλος πολιτισμός: το Ιράν — το οποίο δεν διστάζει να δολοφονεί τους υπηκόους του όταν αυτοί το απειλούν από το εξωτερικό — ποτέ δεν άσκησε τρομοκρατία εναντίον αμάχων, ό,τι κι αν ισχυρίζεται η ισραηλινή προπαγάνδα. Αλλά η Τεχεράνη έχει αφομοιώσει την παγκοσμιοποίηση και πλέον πλήττει τα συμφέροντα των ΗΠΑ, όπου κι αν βρίσκονται.

Ο Πρόεδρος Τραμπ δεν έχει διέξοδο. Τα αστεία του μπορεί να διασκεδάζουν το ακροατήριό του, αλλά η ιρανική φωτιά τον καταδιώκει. Η μόνη δυνατή διέξοδος είναι η εξάλειψη ολόκληρου ενός πολιτισμού· μια προοπτική που κανένας εκλεγμένος ηγέτης δεν μπορεί να εξετάσει.

Το Ισραήλ παγιδεύεται μόνο του

Το Ισραήλ βρίσκεται στην ίδια κατάσταση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Τελ Αβίβ δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην ιρανική κλιμάκωση. Ακόμη περισσότερο που οι στρατοί του είναι εξαντλημένοι. Διεξήγαγαν έναν φρικτό πόλεμο εναντίον των κατοίκων της Γάζας, μη διστάζοντας να διαπράξουν γενοκτονία· συνέχισαν εναντίον των Λιβανέζων, των Σύρων, των Ιρακινών και των Υεμενιτών.

Για το Ισραήλ, η πρώτη πρόκληση είναι ανθρώπινη, περισσότερο παρά υλική. Το Τελ Αβίβ χρειάζεται άνδρες, αλλά δεν μπορεί να τους στρατολογήσει χωρίς να αποδυναμώσει μόνιμα την οικονομία του. Μπορεί να κάνει τα πάντα, αλλά όχι όλα ταυτόχρονα.

Ως εκ τούτου, πολλοί σχολιαστές αρχίζουν να συζητούν πώς να τερματιστεί η αντίσταση του ιρανικού λαού: ακολουθώντας το μοντέλο που εφάρμοσε ο Πρόεδρος Τρούμαν κατά της Ιαπωνίας. Χρησιμοποιώντας μία ή δύο ατομικές βόμβες. Αυτό θα ήταν το υπέρτατο έγκλημα. Προς το παρόν, η συζήτηση προσανατολίζεται στο πώς θα αντιδρούσε ο κόσμος. Θα ήταν δυνατόν το Ισραήλ, για άλλη μια φορά, να διαφύγει τις ευθύνες του;

Αντίθετα, στην περίπτωση που το Ισραήλ παραδεχόταν την ήττα του, η ίδια του η ύπαρξη θα τεθεί υπό αμφισβήτηση. Γι’ αυτό θα είναι τόσο πιο δύσκολο για την ισραηλινή αντιπολίτευση να ανατρέψει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, διότι τότε θα συμμετάσχει στο κυνήγι κατά της ίδιας της πατρίδας της. Είναι, επομένως, σημαντικό για όλους εκείνους που θέλουν να αποτρέψουν την καταστροφή να διαβεβαιώσουν την ισραηλινή αντιπολίτευση ότι μπορεί να ελευθερώσει τη χώρα της από την τρέχουσα φασιστική κυβέρνησή της και να υποταχθεί στο διεθνές δίκαιο το οποίο εκείνη δεν σεβάστηκε ποτέ.

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] מדוע חוסל קסטנר» (Γιατί δολοφονήθηκε ο Κάστνερ;), Nadav Kaplan, Steimatzky publishing (2024).

[2] Νετανιάχου και Ναζισμός”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 23 septembre 2025.

[3] Το πραξικόπημα των Στράουσιστών στο Ισραήλ”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 7 mars 2023.

[4] Στην Ιερουσαλήμ, η «Διάσκεψη για τη Νίκη του Ισραήλ» απειλεί το Λονδίνο και την Ουάσιγκτον”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 13 février 2024.

[5] Μετά το «Μεγάλο Ισραήλ», ο Νετανιάχου συνηγορεί για μια «Υπερ-Σπάρτη» και να «τελειώσει την δουλειά στη Γάζα»”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 30 septembre 2025.

[6] Μετά την Ουκρανία, το Ιράν;”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 18 mars 2025.

[7] «@realDonaldTrump», Truth Social, March 22, 2026.

[8] Dépêche 5111 «Les quatre cibles prioritaires de l’Iran en cas d’escalade», Voltaire, actualité internationale, N°168, 27 mars 2026.

[9] «@realDonaldTrump», Truth Social, March 23, 2026.

[10] «A Toothless Iran? Missile and Drone Strikes Show It Can Still Inflict Pain», Nicholas KulishHelene CooperIsabel Kershner & Erika Solomon, The New York Times, March 29, 2026.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Οι συνέπειες του πολέμου κατά του Ιράν

Ιράν: Μπορεί ένας πολιτισμός να εξαλειφθεί στο όνομα της δημοκρατίας;

Οι απρόβλεπτες συνέπειες της ιρανικής αντίστασης

Για ποια νίκη παλεύουμε;

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Τρίτη 3 Μαρτίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

 

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

Οι επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν συντονισμένες, αλλά όχι κοινές. Καθεμία από τις δύο δυνάμεις επιδίωκε τους δικούς της στόχους και η Ουάσιγκτον επιθυμούσε να περιορίσει εκείνους του Τελ Αβίβ. Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ αποτελεί προσωπική νίκη για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά καταστροφή για όλους όσους τον θεωρούσαν πνευματικό ηγέτη.

عربي Deutsch Español français italiano русский
Διαδήλωση υπέρ της Ισλαμικής Δημοκρατίας στην Τεχεράνη, 1 Μαρτίου 2026.

Το παρόν άρθρο αποτελεί συνέχεια των:
• «Ισραήλ–Ιράν: η αντιπαράθεση», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 17 Ιουνίου 2025.
• «Πίσω από τον “Πόλεμο των 12 ημερών”», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 1 Ιουλίου 2025.
• «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

Οι ισραηλινές και στη συνέχεια αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, σχολιάζονται εκτενώς στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Είναι εντυπωσιακό ότι οι περισσότεροι δημοσιογράφοι δεν γνωρίζουν τη χώρα αυτή και ερμηνεύουν τα γεγονότα με βάση ένα παρωχημένο αναλυτικό σχήμα. Οι περισσότεροι έχουν στο μυαλό τους τις προνομιακές σχέσεις Τελ Αβίβ και Ουάσιγκτον. Ορισμένοι έχουν κατανοήσει την ανάλυση των John Mearsheimer και Stephen Walt, που απέδειξαν ότι το ισραηλινό λόμπι ελέγχει το αμερικανικό Κογκρέσο.

Φευ! Η ανάλυση αυτή χρονολογείται από το 2007 και οι δρώντες έχουν αλλάξει.

Το Ισραήλ έχει καταστεί αυταρχικό κράτος, κυβερνώμενο πλέον όχι από «σιωνιστές» (που επικαλούνται τον Θεόδωρο Χερτσλ), αλλά από «αναθεωρητές σιωνιστές» (μαθητές του Βλαντίμιρ Ζαμποτίνσκι). Εφαρμόζει βασανιστήρια, έχει σφαγιάσει δεκάδες χιλιάδες αμάχους στη Γάζα και έχει εξετάσει τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό των υπολοίπων.

Το χριστιανικό σιωνιστικό κίνημα δεν είναι πλέον αυτό που ήταν. Από τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, αναπτύσσεται αντι-ισραηλινό ρεύμα μεταξύ των Αμερικανών χριστιανών.

Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει επίσης μεταβληθεί. Από την εποχή του Tea Party, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει καταληφθεί από τους «τζακσονιανούς». Η χρηματοδότηση των προεκλογικών τους εκστρατειών εξασφαλίζεται ολοένα και λιγότερο από την Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων (AIPAC) και ολοένα και περισσότερο από τους τραμπιστές.

Πάνω απ’ όλα, ο κόσμος έχει αλλάξει: η στρατιωτική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών δεν υφίσταται πλέον. Πλέον, η Ρωσική Ομοσπονδία είναι η ισχυρότερη. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί με κάθε τρόπο να σώσει τη χώρα του από τη χρεοκοπία και τον εμφύλιο πόλεμο. Αναδιπλώνεται στην αμερικανική ήπειρο, στην οποία ελπίζει ότι η Γροιλανδία και η Ισλανδία θα συμφωνήσουν να ενταχθούν. Ενώ ισχυρίζεται ότι διαθέτει απεριόριστους οικονομικούς πόρους, περικόπτει διακριτικά τις δαπάνες της «αμερικανικής αυτοκρατορίας». Προβλέπει το τέλος της αμερικανικής στήριξης προς την Ευρώπη στα μέσα του 2027 και το τέλος της αμερικανικής στήριξης προς το Ισραήλ το 2035.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσεγγίζει το ισραηλινό ζήτημα με:
• τους μυθικούς αφηγηματικούς λόγους περί δημιουργίας των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, δύο κρατών «θεόσταλτων», που φωτίζουν τον κόσμο ως «πόλεις επάνω στον λόφο»·
• την προσωπική του αντιπάθεια προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος τον πρόδωσε υποστηρίζοντας τη Χίλαρι Κλίντον και τον Τζο Μπάιντεν·
• την ανάγκη του για τη βοήθεια μεγάλων χρηματοδοτών της εβραϊκής διασποράς προκειμένου να αντιμετωπίσει τη χρεοκοπία της χώρας του.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν υποστήριξε την ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν στις 13 Ιουνίου 2025 (επιχείρηση «Λέων που εγείρεται»). Περίμενε έως τις 21 Ιουνίου για να εξαπολύσει την επιχείρηση «Μεσονύκτια Σφύρα». Σε μία ημέρα, προκάλεσε ζημιές ή και κατέστρεψε, με διατρητικές βόμβες, τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, αφαιρώντας κάθε δικαιολογία για ισραηλινή ενέργεια. Με τον τρόπο αυτό, αφαίρεσε το έδαφος κάτω από τα πόδια των «αναθεωρητών σιωνιστών» που καλούσαν το Ισραήλ να βομβαρδίσει πυρηνικά το Ιράν.

Τον Αύγουστο–Σεπτέμβριο 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ ενήργησε παρομοίως για τη Γάζα. Δήλωσε αιφνιδίως ότι το Ισραήλ δεν θα προσαρτήσει το παλαιστινιακό έδαφος, αλλά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το μετατρέψουν σε ριβιέρα. Ακόμη κι αν δεν φαίνεται, εξανάγκασε το Ισραήλ να σταματήσει τη σφαγή των Γαζαίων και να επιτρέψει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στον παλαιστινιακό θύλακα. Το ποσοστό θνησιμότητας μειώθηκε δραστικά μέσα σε λίγους μήνες και 4.200 φορτηγά βοήθειας διανέμονται καθημερινά. Βέβαια, δεν έλυσε το πρόβλημα, αλλά επί 80 χρόνια όλες οι αμερικανικές κυβερνήσεις και όλα τα κράτη του κόσμου είχαν αποτύχει να βοηθήσουν τους Παλαιστινίους. Αυτό που έκανε είναι αναμφίβολα απογοητευτικό, αλλά το έκανε, εκεί όπου όλοι οι άλλοι απλώς μιλούσαν.

Οι αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις

Ο Ηγέτης της Επανάστασης είχε επί μακρόν αντιταχθεί στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Κατά τη γνώμη του, δεν ήταν δυνατόν να συζητήσει με τον Ντόναλντ Τραμπ, αφού εκείνος είχε αποσύρει μονομερώς την υπογραφή του από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA).

Το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων που ανέλαβαν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ με το Ιράν δεν υπήρξε ποτέ σαφές. Γνωρίζουμε μόνον ότι:

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέφεραν στο Ιράν δωρεάν πυρηνικά καύσιμα για πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα — επ’ αόριστον — με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη του εμπλουτισμού. Η Ρωσία πρότεινε να αποθηκεύσει στο έδαφός της το ήδη εμπλουτισμένο στο 60% ουράνιο. Το Ιράν απέρριψε και τις δύο προτάσεις.

• Οι Ιρανοί αρνήθηκαν να συζητήσουν για τους πυραύλους τους και για τη χρηματοδότηση συμμαχικών ξένων οργανώσεων. Ορθώς αρνήθηκαν να συζητήσουν για τους βαλλιστικούς πυραύλους τους, οι οποίοι, μολονότι θα μπορούσαν να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα εάν διέθεταν τέτοια, στο παρόν στάδιο ήταν απλώς όπλα όπως όλα τα άλλα. Ήταν δυσκολότερο να αρνηθούν να μιλήσουν για τους υπερηχητικούς πυραύλους τους, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν τέτοιους και αδυνατούν να τους αναχαιτίσουν. Όσον αφορά τις συμμαχικές οργανώσεις που χρηματοδοτούν, δεν μπορούσαν να παρακάμψουν την κυριαρχία του Λιβάνου και του Ιράκ χρηματοδοτώντας τη λιβανική Χεζμπολάχ και τις ιρακινές Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (Hashd al-Shaabi).

Παρά την καλή θέληση, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές προσέκρουσαν σε τακτικές παρελκυστικές. Ο Αμπάς Αραγτσί εξήγησε ευγενικά, με πολύ ιρανικό τρόπο, ότι χρειαζόταν πολύ μεγάλη ποσότητα χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Παρουσίασε κατάλογο επτά σελίδων με χρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της παρασκευής φαρμάκων. Οι Αμερικανοί όμως διαπίστωσαν ότι το Ιράν ουδέποτε είχε χρησιμοποιήσει ουράνιο για τον σκοπό αυτό. Η εμπιστοσύνη διαρρήχθηκε.

Γιατί το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν;

Το Ισραήλ επιχειρεί να ανατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία και να αποκαταστήσει τη μοναρχία. Το Τελ Αβίβ θυμάται τη φιλία του με τον σάχη Ρεζά Α΄ Παχλαβί, παρότι οι σχέσεις τους υπήρξαν επίσης σκληρά ανταγωνιστικές. Πριν από δύο χρόνια, η Μοσάντ επανέφερε τον γιο του, Ρεζά Β΄ Παχλαβί [1]. Τον προώθησε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και σε ορισμένες διαδηλώσεις στο Ιράν.

Είναι γνωστό ότι η εξόντωση του Ιράν, του σημαντικότερου περιφερειακού αντιπάλου του Ισραήλ, αποτελεί προσωπική εμμονή του Μπενιαμίν Νετανιάχου εδώ και σαράντα χρόνια.

Παρεμπιπτόντως, παρατηρεί κανείς ότι είναι η δεύτερη φορά που το Ισραήλ ταυτίζεται συμβολικά με τον ιρανικό ιμπεριαλισμό, του οποίου το λιοντάρι αποτελεί σύμβολο. Μετά τον «Λέοντα που εγείρεται» (Rising Lion), η επιχείρηση αυτή ονομάζεται «Βρυχηθμός του Λέοντος» (Lion’s Roar).

Στόχος του είναι να εξαλείψει την πολιτική πυρηνική έρευνα, ώστε να διασφαλίσει ότι οι πετρελαϊκές και αερίου εταιρείες θα αναζητήσουν μόνες τους εξάρτηση από άλλη πηγή ενέργειας. Αυτό έλεγε ήδη ο Μπενιαμίν Νετανιάχου το 2011. Δήλωνε:
«Η κύρια αποστολή μας είναι να αποτρέψουμε ένα μαχητικό ισλαμιστικό καθεστώς από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο ή να καταλήξουν πυρηνικά όπλα στα χέρια ενός μαχητικού ισλαμιστικού καθεστώτος. Το πρώτο είναι το Ιράν, το δεύτερο είναι το Πακιστάν, ειδικότερα στην περίπτωση που οι Ταλιμπάν καταλάβουν το Πακιστάν (...) Επομένως, το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να τους αποτρέψουμε από το να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Αυτή είναι η πρώτη μας αποστολή, και η δεύτερη είναι να βρούμε υποκατάστατο του πετρελαίου» [2] .

Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στο Ιράν;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που παραμένουν ο προστάτης του Ισραήλ, δεν μετέφεραν στρατεύματα στην περιοχή για να επιτεθούν στο Ιράν, αλλά για να προστατεύσουν τον ιρανικό πληθυσμό από την προβλέψιμη απάντηση της Τεχεράνης. Το Πεντάγωνο ανέπτυξε μια ναυτική δύναμη στον Περσικό Κόλπο (για την προστασία των δικών του στρατιωτικών βάσεων) και μια δεύτερη στα ανοικτά του Ισραήλ (για την προστασία του).

Η αμερικανική επέμβαση που παρακολουθούμε, «Επική Οργή» (Epic Fury), δεν είχε σχεδιαστεί για να διαρκέσει. Δεν είναι συντονισμένη με εκείνη του Ισραήλ. Δεν υπάρχει κανένα κοινό επιτελείο και η πλειονότητα των Αμερικανών στρατιωτών είναι πλέον αντι-ισραηλινοί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να καταστρέψουν το εργοστάσιο παραγωγής υπερηχητικών πυραύλων και να σκοτώσουν ορισμένους ηγέτες. Μέχρι εκεί. Δεν προτίθενται ούτε να επιβάλουν την αποκατάσταση του σάχη ούτε να εξαλείψουν την ιρανική πυρηνική έρευνα στη σύντηξη.

Παρεμβαίνουν μόνο για να εμποδίσουν το Ισραήλ να καταφύγει στο πυρηνικό όπλο, όπως έπραξαν πριν από εννέα μήνες με την επιχείρηση «Μεσονύκτια Σφύρα».

Η προετοιμασία της κοινής γνώμης

Από την έναρξη των αμερικανικών επιχειρήσεων στο Ιράν, με τη χρεοκοπία της τράπεζας Ayandeh τον Οκτώβριο και τις διαδηλώσεις κατά της πείνας που ακολούθησαν, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα επέτρεπε στην ιρανική κυβέρνηση να σφαγιάσει τον ίδιο της τον λαό. Ωστόσο, γρήγορα κατέστη σαφές ότι η απειλή αυτή δεν θα υλοποιούνταν [3]. Η Ουάσιγκτον επανέλαβε διαπραγματεύσεις με το Ιράν χωρίς να διευκρινίζει τι επρόκειτο να διαπραγματευθεί. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, για το οποίο ο σάχης Ρεζά Β΄ δεν είναι παρά μαριονέτα της Μοσάντ, ανησυχούσε αποκλειστικά για την ανάπτυξη των υπερηχητικών πυραύλων της Τεχεράνης. Αντιλαμβανόμενο ότι το ζήτημα αυτό δεν θα ήταν δημοφιλές, προσχώρησε στις ισραηλινές κατηγορίες περί ιρανικής βόμβας — κατηγορίες που υιοθέτησε.

Όμως, δεν υπάρχει ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα από το 1988 [4]· διαπίστωση που επικυρώθηκε από τη Ρωσία και την Κίνα κατά τις διαπραγματεύσεις του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA) (2013–2015). Και η οποία εξακολουθεί να επιβεβαιώνεται από τη Ρωσία, που συμμετέχει στο ιρανικό πολιτικό πρόγραμμα. Επιπλέον, ας θυμηθούμε ότι στην αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ, η Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών, Τάλσι Γκάμπαρντ, διαβεβαίωσε τους γερουσιαστές που την εξέταζαν, στις 24 Μαρτίου 2025, ότι το ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα ήταν απλώς ψευδαίσθηση. Το έγραψε μάλιστα και στην ετήσια συνοπτική της έκθεση για τις απειλές κατά των Ηνωμένων Πολιτειών [5].

Για να ενισχύσει αυτόν τον φόβο, ο Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε, στις 22 Φεβρουαρίου 2026, στην εκπομπή My View του Fox News, ότι το Ιράν διέθετε τέτοιο απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% ώστε ήταν ικανό να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο μέσα σε μία εβδομάδα [6].

«Με τη ναυτική και θαλάσσια ισχύ που αναπτύσσουμε εκεί, γιατί δεν ήρθαν να μας πουν: “Δεν θέλουμε πυρηνικά όπλα, ιδού τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε;”», πρόσθεσε.

Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς προσέθεσε: «Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο. Αν προσπαθήσουν να ανακατασκευάσουν πυρηνικό όπλο, αυτό μας δημιουργεί πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, έχουμε δει αποδείξεις ότι επιχείρησαν να κάνουν ακριβώς αυτό» [7] .

Η αφήγηση αυτή βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με προηγούμενες δηλώσεις του προέδρου Τραμπ, σύμφωνα με τις οποίες η επιχείρηση «Μεσονύκτιος Σφύρα» είχε «αφανίσει» το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, κανένα μέσο ενημέρωσης δεν επεσήμανε αυτή τη μεταβολή της ρητορικής.

Η προετοιμασία των στρατιωτικών επιχειρήσεων

Επί ενάμιση μήνα, η προπαγάνδα προέβαλλε αδιάκοπα την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων γύρω από το Ιράν. Ωστόσο, αρκούσε η παρατήρηση για να διαπιστωθεί ότι δεν απειλούσαν τη χώρα αυτή, αλλά στόχευαν στην προστασία των αμερικανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο και στη συνέχεια του ισραηλινού εδάφους.

Η επίθεση, συντονισμένη αλλά όχι κοινή, μπορούσε να λάβει χώρα μόνον όταν όλα τα αμερικανικά οπλικά συστήματα θα είχαν λάβει θέση και όταν ο Ναρέντρα Μόντι, πρωθυπουργός της Ινδίας, θα είχε αποχωρήσει από το Ισραήλ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκάλυψαν υψίστης σημασίας πληροφορίες στο Ισραήλ με τη λήξη της δεκαήμερης προθεσμίας που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν, αλλά την παραμονή του γύρου διαπραγματεύσεων της Βιέννης. Ο πρόεδρος τήρησε έτσι τον λόγο του, αλλά παραπλάνησε τους Ιρανούς κάνοντάς τους να πιστέψουν ότι θα έστελνε διαπραγματευτές στη Βιέννη.

Η διπλή ισραηλινή και αμερικανική επίθεση

Ο πρώτος στόχος του Ισραήλ ήταν η κατοικία του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σύσκεψη των κυριότερων αξιωματούχων του καθεστώτος. Ενημερωμένες από τη CIA, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) εκτόξευσαν σειρά συμβατικών βομβών μέχρι να ανοίξουν ρήγμα που τους επέτρεψε να φθάσουν στο υπόγειο καταφύγιο όπου λάμβανε χώρα η σύσκεψη. Ταυτόχρονα, «έπλητταν» άλλους πολιτικούς στόχους. Δύο ακόμη συσκέψεις διοίκησης στοχοποιήθηκαν ταυτοχρόνως από το Ισραήλ.

Μόνον μετά τον θάνατο του Φρουρού της Ισλαμικής Επανάστασης εισήλθαν στο παιχνίδι οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στόχος τους ήταν να περιορίσουν τον ισραηλινό επεκτατισμό.

Ο διεθνής Τύπος επαναλαμβάνει τα λόγια του Ρίτσαρντ Χάας, επίτιμου προέδρου του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (CFR):
«Πρόκειται για πόλεμο επιλογής... Δεν ήταν πόλεμος που έπρεπε να αναλάβουμε τώρα. Δεν είναι σαν το Ιράν να είχε υπερβεί κάποιο νέο όριο και να αποτελούσε άμεσο κίνδυνο. Πρόκειται για προληπτική επίθεση... Δεν είναι πόλεμος αναγκαιότητας.»

Η ομιλία του προέδρου Τραμπ, που ανακοίνωσε «αλλαγή καθεστώτος», όπως εισηγούνται οι εχθροί του, οι στράουσιστές, πρέπει να ερμηνευθεί είτε ως πλήρης μεταβολή της πολιτικής του είτε ως παραχώρηση προς τους ισραηλινούς συμμάχους του. Στο παρόν στάδιο, δεν γνωρίζουμε.

Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ

Οφείλουμε να αντιληφθούμε τη βαρύτητα της δολοφονίας του Αλί Χαμενεΐ από το Ισραήλ. Ήταν ο Ανώτατος Ηγέτης των σιιτών. Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς γι’ αυτόν, ο θάνατός του δεν αποτελεί μόνον πολιτικό γεγονός, αλλά και θρησκευτικό πόλεμο. Ας αναρωτηθούμε πώς θα αντιδρούσαμε εάν το Ισραήλ βομβάρδιζε το Βατικανό και δολοφονούσε τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄, υποστηρικτή των Παλαιστινίων καθολικών.

Ο Αλί Χαμενεΐ δεν ήταν ποιητής και στοχαστής συγκρίσιμος με τον Ρουχολάχ Χομεϊνί. Πάντοτε όμως επιθυμούσε να ακολουθήσει τα ίχνη του. Είχε ωστόσο γεράσει άσχημα. Πριν από δεκαέξι χρόνια είχε διαπραγματευθεί μυστικά με τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για να παραμερίσει τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και να απαγορεύσει στον διάδοχό του να είναι υποψήφιος. Είχε συλλάβει, δικάσει μυστικά και φυλακίσει τους βασικούς συνεργάτες του, προς όφελος του διεφθαρμένου Χασάν Ροχανί και κατόπιν του φανατικού Εμπραχίμ Ραϊσί.

Όπως και να έχει, η δολοφονία ενός θρησκευτικού ηγέτη τέτοιου μεγέθους συνιστά έγκλημα που συγκλονίζει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Παραδόξως, η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ, δήθεν για να καταπολεμηθεί ένα στρατιωτικό πρόγραμμα που δεν υπήρχε, το καθιστά πλέον δυνατό.

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

[2] « A World View Interview with Benjamin Netanyahu », Les nouvelles, 2011. «YouTube World View Interview With PM Benjamin Netanyahu. Transcription», Prime Minister’s Office, March 3, 2011.

[3] «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

[4] « Qui a peur du nucléaire civil iranien ? », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 30 juin 2010.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

Θα σώσει το «Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα» την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών; του Τιερί Μεϊσάν

Προσθήκη: Τα Ιδρύματα Ruslan Shostak και Olena Zelenska

Έπσταϊν, Γερμάκ και Ζελένσκι

Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Τετάρτη 14 Ιανουαρίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Διευκρινίσεις σχετικά με τη στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και το διεθνές δίκαιο

 

Διευκρινίσεις σχετικά με τη στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και το διεθνές δίκαιο

Ύστερα από τον ογκώδη όγκο αλληλογραφίας που λάβαμε μετά την τελευταία χρονογραφία του Τιερί Μεϊσάν, του ζητήσαμε να απαντήσει στους αναγνώστες του. Εξηγεί εδώ ότι η επιχείρηση Absolute Resolve δεν παραβιάζει καμία δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών και, συνεπώς, δεν αντίκειται στο διεθνές δίκαιο. Εκφράζει την έκπληξή του για το γεγονός ότι οι αναγνώστες του αγανακτούν με αυτή την επέμβαση, ενώ έχουν αποδεχθεί —συχνά χωρίς να αντιδράσουν— πολλές άλλες παρεμβάσεις, οι οποίες αντιθέτως παραβίαζαν τις ίδιες μας τις δεσμεύσεις. Αυτή η διευκρίνιση αποτελεί ευκαιρία να σκεφτούμε τη διαφορά ανάμεσα στους κανόνες του Ψυχρού Πολέμου —τους οποίους εξακολουθούμε να ακολουθούμε— και στο διεθνές δίκαιο, το οποίο επιβάλλεται ως σημείο αναφοράς στον πολυπολικό κόσμο.

عربي Deutsch Español français italiano
Αφού κατήγγειλε τον ρόλο του Ισραήλ στην προετοιμασία της αμερικανικής επιχείρησης «Absolute Resolve», η Ντέλσι Ροδρίγκες ορκίζεται ως μεταβατική πρόεδρος.

Το άρθρο που δημοσίευσα την περασμένη εβδομάδα για την επιχείρηση Absolute Resolve [1] μου απέφερε άφθονη αλληλογραφία διαμαρτυρίας. Μπόρεσα να απαντήσω μόνο σε ένα μικρό μέρος της. Έχω πλήρη επίγνωση ότι δεν εκφράστηκα καλά, αφού ορισμένοι από εσάς κατανόησαν πράγματα που ούτε έγραψα ούτε είπα ποτέ. Θα ήθελα, λοιπόν, να δώσω ορισμένες διευκρινίσεις.

Καταρχάς, το αντικείμενο του άρθρου μου δεν ήταν η κρίση στη Βενεζουέλα, αλλά το γεγονός ότι η αμερικανική επέμβαση σέβεται το διεθνές δίκαιο. Επιμένω σε αυτό το σημείο.

Το διεθνές δίκαιο δεν είναι ένας κώδικας· είναι απλώς η δέσμευση να σέβεται κανείς τον λόγο του και να μη συμπεριφέρεται ως βάρβαρος.

Από την οπτική της Ουάσιγκτον, ο Νικολάς Μαδούρο είναι διακινητής ναρκωτικών. Το αν αυτός ο ισχυρισμός είναι ανόητος δεν έχει σημασία. Είναι έργο της αμερικανικής Δικαιοσύνης να τον αποδείξει. Από την πλευρά μου, δήλωσα ότι είχε επιτρέψει σε διακινητές να διασχίζουν το έδαφος της χώρας του για να μεταφέρουν κοκαΐνη στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ποτέ δεν τον κατηγόρησα προσωπικά για διακίνηση ναρκωτικών, ούτε κοκαΐνης ούτε φαιντανύλης (ειδικότητα του μεξικανικού καρτέλ Σιναλόα). Δεν βασίστηκα στις έρευνες της DEA ούτε στην ισραηλινή προπαγάνδα, αλλά στις εξομολογήσεις Λιβανέζων βαρόνων των ναρκωτικών. Ομοίως, διευκρίνισα ότι αυτοί οι Βενεζουελάνοι σιίτες διακινητές δεν ήταν μέλη της Χεζμπολάχ, αλλά κατέβαλλαν τη ζακάτ τους στη Χεζμπολάχ.

Εξάλλου, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενήργησαν στη Βενεζουέλα όπως είχαν πράξει το 1989 στον Παναμά. Και τότε είχαν κατηγορήσει τον πρόεδρο Μανουέλ Νοριέγα ότι ήταν διακινητής ναρκωτικών και τον είχαν απαγάγει (επιχείρηση Just Cause), προκαλώντας χιλιάδες θανάτους. Ποτέ δεν αποδείχθηκε ότι διακινούσε ναρκωτικά, αλλά ότι χρηματοδοτούσε τους Νικαραγουανούς Κόντρας με χρήματα του καρτέλ του Μεντεγίν. Γνωρίζουμε σήμερα ότι η υπόθεση Ιράν–Κόντρας είχε συλληφθεί από τον Κλάους Άλτμαν (γνωστό και ως Κλάους Μπάρμπι, «ο χασάπης της Λυών»), πριν απαχθεί από τον Ρεζί Ντεμπρέ για να δικαστεί στη Γαλλία, και ότι αυτός ο ναζί υπήρξε ο πραγματικός οργανωτής του καρτέλ του Μεντεγίν [2].

Πάντα από την αμερικανική οπτική, ο Νικολάς Μαδούρο δεν είναι πρόεδρος της Βενεζουέλας. Δεν συζήτησα αυτόν τον ισχυρισμό, αλλά παρέπεμψα με υποσημείωση στη χρονογραφία μου του Αυγούστου 2024 επί του θέματος [3]. Εκεί εξηγώ ότι η δυτική εκδοχή των εκλογών του 2024 είναι πλήρως παραποιημένη. Ακόμη κι αν συμμετείχε λιγότερο από το 60 % των ψηφοφόρων, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο Νικολάς Μαδούρο εξελέγη. Όμως, και πάλι, αυτό δεν είναι το ζήτημα. Το ένα τέταρτο των κρατών-μελών των Ηνωμένων Εθνών —μεταξύ αυτών και οι Ηνωμένες Πολιτείες— δεν τον αναγνωρίζουν ως τέτοιο. Συνεπώς, δεν μπορεί κανείς να κατηγορήσει την Ουάσιγκτον ότι παραβίασε το απαραβίαστο ενός αρχηγού κράτους, όπως έχει δεσμευθεί υπογράφοντας τη Σύμβαση της Βιέννης.

Εξάλλου, εμείς οι Γάλλοι είμαστε ιδιαίτερα ακατάλληλοι να κατηγορήσουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες για την απαγωγή του προέδρου της Βενεζουέλας: εμείς ήμασταν που, με τον Ντομινίκ ντε Βιλπέν, τον Ρεζί Ντεμπρέ και τις αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, απαγάγαμε τον Ζαν-Μπερτράν Αριστίντ, τον εκλεγμένο πρόεδρο της Αϊτής [4]. Τεχνικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν και τότε αμφισβητήσει την εγκυρότητα της εκλογής του προέδρου Αριστίντ, επικαλούμενες διάταξη του αϊτινού Συντάγματος. Τον απήγαγαν και στη συνέχεια τον παρέδωσαν στις γαλλικές ειδικές δυνάμεις, οι οποίες τον κράτησαν σε κατ’ οίκον περιορισμό στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία. Εκείνη την εποχή, ελάχιστοι ήταν αυτοί που διαμαρτυρήθηκαν. Το γεγονός ότι γνωρίζουμε καλύτερα τη Βενεζουέλα από ό,τι την Αϊτή δεν πρέπει να μας οδηγεί στο να τις αντιμετωπίζουμε διαφορετικά.

Σημειώστε καλά ότι δεν θεωρώ καλό πράγμα την απαγωγή του Νοριέγα, του Αριστίντ και του Μαδούρο, όπως επίσης δεν θεωρώ καλό πράγμα την εγκατάσταση στην εξουσία του αγιατολάχ Χομεϊνί ή του Μιχαήλ Σαακασβίλι. Λέω απλώς ότι αυτά δεν παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο, ακόμη κι αν μας σοκάρουν και σοκάρουν τα Ηνωμένα Έθνη.

Βεβαίως, όλα τα κράτη-μέλη των Ηνωμένων Εθνών έχουν δεσμευθεί να απέχουν «στις διεθνείς τους σχέσεις από την απειλή ή τη χρήση βίας, είτε κατά της εδαφικής ακεραιότητας είτε κατά της πολιτικής ανεξαρτησίας οποιουδήποτε κράτους, είτε με οποιονδήποτε άλλο τρόπο ασύμβατο με τους σκοπούς των Ηνωμένων Εθνών» (άρθρο 2 του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών). Ωστόσο, όλα αναγνωρίζουν ένα «δικαίωμα καταδίωξης», εάν δεχθούν επίθεση από μη κρατική οργάνωση και η χώρα όπου αυτή βρίσκεται δεν την παραδώσει.

Έτσι, η Γαλλία διεξήγαγε στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Συρία το 2015, χωρίς καμία εξουσιοδότηση, υποτίθεται για να πολεμήσει το Νταές, που είχε διαπράξει τις επιθέσεις στο Μπατακλάν (επιχείρηση Chammal) [5]. Πιο πρόσφατα, το 2022, συνεχίσαμε την επιχείρηση Barkhane στο Μάλι, ακόμη και όταν η κυβέρνηση του Μάλι μας το απαγόρευσε. Εκείνη ήταν πεπεισμένη ότι οι μυστικές μας υπηρεσίες υποστήριζαν τους τζιχαντιστές που ο στρατός μας υποτίθεται ότι πολεμούσε. Από εκεί προήλθε η εκδίωξη του γαλλικού στρατού από το Σαχέλ [6].

Αυτές οι διευκρινίσεις δεν αποσκοπούν στο να πουν ότι εγκρίνω όσα κάνουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά μόνο στο να υπογραμμίσουν ότι δεν παραβίασαν τις δεσμεύσεις τους και, συνεπώς, δεν παραβίασαν το διεθνές δίκαιο.

Κατανοήστε το καλά: το διεθνές δίκαιο θεμελιώθηκε, από κοινού από τη Ρωσία και τη Γαλλία, μόλις στα τέλη του 19ου αιώνα και δεν εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Δεν επιτρέπει την επίλυση κρίσεων όπως αυτή της Βενεζουέλας. Όμως είναι αυτό που θα αποτελέσει το σημείο αναφοράς στον πολυπολικό κόσμο που η Ρωσία, η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σήμερα στη διαδικασία οικοδομήσεως. Γι’ αυτό είναι προτιμότερο να κατανοήσουμε τη λογική του.

Ας μην αντιδράσουμε θρηνώντας την τάξη του Ψυχρού Πολέμου και του κόσμου χωρίς την ΕΣΣΔ που γνωρίζαμε. Οι κανόνες της G7 μας προστάτευσαν και τους καταχράσαμε. Πολλά κράτη στον κόσμο έχουν πληρώσει το τίμημα. Οχι εμείς. Εισερχόμαστε τώρα σε έναν κόσμο που διέπεται από το διεθνές δίκαιο και στον οποίο οι τρεις υπερδυνάμεις θα μπορούν να χρησιμοποιούν βία σε όλες τις περιπτώσεις που δεν προβλέπονται από αυτό το δίκαιο. Και είναι πολλές.

Αυτό το σύστημα, που βασίζεται στον σεβασμό της υπογραφής του καθενός, λειτουργεί μόνο εφόσον κανείς δεν ψεύδεται. Ωστόσο, το 2002, η κυβέρνηση Μπους–Τσέινι δημιούργησε μια ειδική μονάδα, αποτελούμενη αποκλειστικά από στράουσιστές [7] γύρω από τον Πολ Γούλφοβιτς και τον Ντάγκλας Φάιθ (με τον αναπόφευκτο Έλιοτ Άμπραμς), με σκοπό την κατασκευή ψεμάτων: το Γραφείο Ειδικών Σχεδίων του Πενταγώνου [8]. Αυτός ο οργανισμός επινόησε τον μύθο ότι το Ιράκ του Σαντάμ Χουσεΐν διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής και επρόκειτο να τα χρησιμοποιήσει εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών. Κατάφερε να πείσει τον αμερικανικό πληθυσμό ότι βρισκόταν σε κίνδυνο. Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο, πρωταθλητής άνευ συναγωνισμού στη χειραγώγηση των ειδησεογραφικών πρακτορείων [9], έδωσε απήχηση στις φαντασιώσεις των στράουσιστών. Αυτές τροφοδοτήθηκαν από τον Βρετανό πρωθυπουργό Τόνι Μπλερ, ο οποίος δημοσίευσε και ο ίδιος αυτές τις ανοησίες. Γι’ αυτό και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο υποψήφιος αντιπρόεδρός του, Τζ. Ντ. Βανς, επιμένουν τόσο πολύ στην ελευθερία της έκφρασης, το μοναδικό όπλο σε μια δημοκρατία απέναντι στο ψέμα. Ας παρατηρήσουμε ότι η ίδια ομάδα, αυτή τη φορά γύρω από την πρώην πρέσβειρα του Τζορτζ Μπους στο ΝΑΤΟ, Βικτόρια Νούλαντ, κατασκεύασε το αφήγημα σύμφωνα με το οποίο δεν υπάρχουν ναζί στην Ουκρανία. Οι στράουσιστές προετοιμάζουν έτσι τον πόλεμο κατά της Ρωσίας, όπως είχαν προετοιμάσει εκείνον κατά του Ιράκ.

Επιστρέφοντας στην Absolute Resolve, η επιχείρηση αυτή μπορεί να ερμηνευθεί τόσο υπό το πρίσμα του «συνεπακόλουθου Τραμπ» στο δόγμα Μονρόε [10], όσο και υπό το πρίσμα της αμερικανοϊρανικής κρίσης. Δεν ανέπτυξα την πρώτη ερμηνεία στο άρθρο μου της περασμένης εβδομάδας, αλλά δημοσίευσα τη χρονογραφία του Αλφρέδο Χαλίφε-Ράμε επί του ιδίου θέματος [11]. Αν το είχα κάνει, θα έλεγα —όπως κι εκείνος— ότι πλέον οι Ηνωμένες Πολιτείες ελέγχουν τους κύριους πετρελαϊκούς πόρους ολόκληρης της αμερικανικής ηπείρου, από την Αλάσκα έως την Παταγονία, ελέγχοντας το 40 % όχι των παγκόσμιων αποθεμάτων, αλλά της παγκόσμιας παραγωγής. Αντιθέτως, επισήμανα ότι η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει να κλέψει το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, αλλά να επιβλέπει ώστε να μη πωλείται σε ορισμένα κράτη. Ο Μάνλιο Ντινούτσι, από την πλευρά του, διευκρίνισε ότι η Ουάσιγκτον επιθυμεί πρωτίστως να πωλείται σε δολάρια και όχι σε γουάν ή άλλα νομίσματα [12]. Πάντοτε τόνιζα ότι η οικονομία των Ηνωμένων Πολιτειών είναι άρρωστη, ότι συσσωρεύει ένα τεράστιο, μη αποπληρώσιμο χρέος. Ο πρόεδρος Τραμπ, όπως και ο πρόεδρος Γκορμπατσόφ, είναι υποχρεωμένος πρωτίστως να απαντήσει σε αυτή την πρόκληση, πριν από οποιονδήποτε άλλο στόχο.

Τέλος, η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκεζ δήλωσε την επομένη της επέμβασης των ΗΠΑ: «Οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο είναι απλά σοκαρισμένες που είναι η Μπολιβαριανή Δημοκρατία της Βενεζουέλας που είναι το θύμα και το αντικείμενο μιας επίθεσης αυτής της φύσης, η οποία έχει, χωρίς αμφιβολία, μια σιωνιστική χροιά». Ας θυμηθούμε ότι το Ισραήλ παρενέβη στο κοινοβούλιο της Βραζιλίας για να ανατρέψει την πρόεδρο Ντίλμα Ρούσεφ το 2013 ή για να υποστηρίξει το πραξικόπημα στην Ονδούρα και την ανατροπή του προέδρου Μανουέλ Σελάγια.

Από γεωπολιτική άποψη, εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επέμβουν στρατιωτικά στο Ιράν, σύμμαχο της Βενεζουέλας και μία από τις αιτίες της απαγωγής του προέδρου Μαδούρο, θα πρέπει να συμπεράνουμε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν δίνουν στον εαυτό τους το δικαίωμα να επέμβουν εκτός της ζώνης επιρροής τους που ορίστηκε στο Άνκορατζ στις 15 Αυγούστου 2025. Ο χάρτης του Andrei Martyano θα ήταν επομένως σωστός [13].

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 6 janvier 2026.

[2] « El Carnicero y el Patrón. La conexión oculta entre Pablo Escobar y Klaus Barbie », Boris Miranda, Nueva Sociedad, #257, mayo-junio de 2015.

[3] Τα ψεύδη του Τύπου για τις προεδρικές εκλογές στη Βενεζουέλα”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 30 août 2024.

[4] « Coup d’État en Haïti », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 1er mars 2004.

[5] Το ψέμα ως όπλο διακυβέρνησης”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 18 novembre 2025.

[6] Το Μάλι αντιμέτωπο με τις γαλλικές αντιφάσεις”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 23 août 2022./

[7] Η Ρωσία κηρύσσει τον πόλεμο στους Στραουσιανούς”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Ινφογνώμων Πολιτικά (Ελλάδα) , Δίκτυο Βολταίρος, 5 mars 2022.

[8] « Le dispositif Cheney », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 6 février 2004.

[9] « Les techniques de la propagande militaire moderne », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 16 mai 2016.

[10] Το Πεντάγωνο υιοθετεί την οπτική του Τραμπ για τον κόσμο”, του Τιερί Μεϊσάν, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, Δίκτυο Βολταίρος, 10 décembre 2025.

[11] « Après Maduro : la chute du mur de Berlin latino-américain, et l’israélisation du continent », par Alfredo Jalife-Rahme, Traduction Maria Poumier, La Jornada (Mexique) , Réseau Voltaire, 9 janvier 2026.

[12] « Rapine à main armée », par Manlio Dinucci , Traduction M.-A., Réseau Voltaire, 10 janvier 2026.

[13] Η Ρωσία εξαπολύει το δεύτερο πλήγμα «Ορέσνικ» κατά της Ουκρανίας και ο Μαρτιάνοφ δημοσιεύει έναν «χάρτη του τριπολικού μοιράσματος»”, του Alfredo Jalife-Rahme, Μετάφραση Κριστιάν Άκκυριά, La Jornada (Μεξικό) , Δίκτυο Βολταίρος, 12 janvier 2026.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Διευκρινίσεις σχετικά με τη στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα και το διεθνές δίκαιο

Η απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο

Επιχείρηση «Απόλυτη Αποφασιστικότητα»

Οι ουκρανικές διαπραγματεύσεις σέρνονται σε μάκρος

Το Πεντάγωνο υιοθετεί την οπτική του Τραμπ για τον κόσμο

Η Εθνική Στρατηγική Ασφάλειας του 2025

Τι κρύβεται πίσω από τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία;

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις