Ο Οδηγός της Επανάστασης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και ο υπηρεσιακός Γενικός Οδηγός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Σαλάχ Αμπντέλ Χακ.p

Επιτρέψτε μου, για μια φορά, να μην σας απευθύνω μια γεωπολιτική ανάλυση της κατάστασης, αλλά μια μαρτυρία και έναν στοχασμό.

Ο «Άξονας της Αντίστασης» είναι μια έννοια της ιρανικής άμυνας, βασισμένη στην κινητοποίηση των σιιτικών μειονοτήτων στη Μέση Ανατολή. Αρχικά επρόκειτο για την αξιοποίηση της έλξης που ασκούσε η ισλαμική επανάσταση του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, εξοπλίζοντας και οργανώνοντας τις σιιτικές μειονότητες. Η επανάσταση αυτή αποτελούσε απελευθέρωση από τον αγγλοσαξονικό αποικιοκρατισμό. Η προστασία του Ιράν ήταν, για όλους όσοι αγωνίζονταν κατά της αποικιοκρατίας, αναγκαιότητα.

Η ερμηνεία του Ισλάμ από τον ιμάμη Χομεϊνί μετέτρεπε τον σιιτικό «δολορισμό» σε δύναμη: ο ιμάμης Αλί είχε αγωνιστεί για τη δικαιοσύνη. Το παράδειγμά του άνοιγε τον δρόμο όλων προς τον παράδεισο.

Ωστόσο, αυτό το σύστημα «εντολοδόχων» (proxy) παραβίαζε την κυριαρχία των κρατών όπου οι μειονότητες αυτές δημιουργούσαν πολιτοφυλακές. Έγινε αφόρητο για όλα τα κράτη το 2011, με την εξέγερση της σιιτικής πλειοψηφίας στο Μπαχρέιν και την επακόλουθη προσπάθεια ανατροπής της σουνιτικής βασιλικής οικογένειας Αλ Χαλίφα.

Εκείνη τη στιγμή ο Κασέμ Σολεϊμανί διορίστηκε υποστράτηγος. Μετέτρεψε τότε τον Άξονα της Αντίστασης προσφέροντας σε κάθε μέλος του τη δυνατότητα να γίνει ανεξάρτητο και να διεξάγει το ίδιο, εκεί όπου βρίσκεται, την αντιιμπεριαλιστική επανάσταση του ιμάμη Χομεϊνί.

Μέσα σε λίγα χρόνια, το Ιράν δεν είχε πλέον εντολοδόχους αλλά ξένες συμμαχικές πολιτοφυλακές. Χριστιανοί και σουνίτες προστέθηκαν στους ιστορικούς μαχητές της σιιτικής βάσης. Ο φόβος που ενέπνεε ο καθένας τους στις κατεστημένες εξουσίες μεγάλωνε διαρκώς.

Με το Ιράν και τη Συρία, τη Χεζμπολάχ και τις Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης (Χασντ αλ-Σαάμπι), τους Ανσάρ Αλλάχ και πολλούς άλλους ακόμη, ο «Άξονας της Αντίστασης» έγινε η σημαντικότερη ένοπλη δύναμη της Μέσης Ανατολής.

Ο Οδηγός της Επανάστασης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, συνεχίζοντας τη φιλοδοξία να ενώσει υπό την εξουσία του το σύνολο του μουσουλμανικού κόσμου, άρχισε να συνάπτει σχέσεις με κάθε είδους ομάδες που δεν συμμερίζονταν την αντιιμπεριαλιστική αντίληψη του ιμάμη Χομεϊνί. Άρχισε να εξοπλίζει τη Χαμάς, το παλαιστινιακό παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, η οποία δέχθηκε στις τάξεις της, το 2014, Παλαιστίνιους αντιστασιακούς.

Η Χαμάς, ιστορικά, είχε διαμορφωθεί όταν οι μαθητές του Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ (1882–1935) προσχώρησαν στη Μουσουλμανική Αδελφότητα (εξ ου και το όνομα Ταξιαρχίες Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ που επέλεξαν οι μαχητές της Χαμάς). Η στρατηγική της Χαμάς χαρακτηρίζεται από την απουσία διάκρισης μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων· ένας τρόπος στρατιωτικής δράσης που στη Δύση ονομάζεται «τρομοκρατία».

Ο Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ ήταν εκείνος που οργάνωσε τα πογκρόμ του 1935 στην Παλαιστίνη.

Το 2011 ή το 2012, δεν θυμάμαι ακριβώς, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ με προσκάλεσε στη πανισλαμική διάσκεψη που είχε συγκαλέσει στην Τεχεράνη. Είμαι καθολικός, αλλά με θεωρούσε «μουσουλμάνο», λόγω του αγώνα που διεξήγαγα για την αλήθεια.

Όλες οι μουσουλμανικές σέκτες του κόσμου εκπροσωπούνταν εκεί, από τους ισμαηλίτες έως τους Ταλιμπάν, από τους ουαχαμπίτες έως τους σούφι. Κατά τη διάρκεια των γευμάτων μετακινούμουν από τραπέζι σε τραπέζι και παρακολουθούσα τις συζητήσεις. Επειδή δεν μιλώ ούτε αραβικά ούτε φαρσί, έκανα μερικές ερωτήσεις στα αγγλικά.

Σύντομα συνειδητοποίησα πόσο πολύ ο καθένας κακολογούσε τους άλλους. Η ενότητα δεν ήταν παρά μια βιτρίνα. Με εντυπωσίασε η εχθρότητα που εξέφραζαν η Μουσουλμανική Αδελφότητα και η Αλ Κάιντα απέναντι στον Ανώτατο Ηγέτη που τους είχε καλέσει.

Επανέρχομαι στην Χαμάς. Είναι παράλογο να την κρίνουμε συνολικά χωρίς να αντιληφθούμε τα δύο ρεύματα που την συγκροτούν από το 2014.

Ήταν πολύ δύσκολο για τους Παλαιστίνιους να ενταχθούν σε παράνομα δίκτυα αντίστασης. Η Χαμάς είχε εκλεγεί στη Γάζα το 2007 και είχε γίνει ορατή. Παλαιστίνιοι απογοητευμένοι από τη Φατάχ άρχισαν να προσχωρούν.

Το 2014, όταν έγινε σαφές ότι οι τζιχαντιστές είχαν ηττηθεί στη Συρία από τον Μπασάρ αλ-Άσαντ, οι νεοεισερχόμενοι στη Χαμάς ζήτησαν να διακόψει η οργάνωση τους δεσμούς της με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία είχε πολεμήσει κατά της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. Σε όλα τα επίσημα επιστολόχαρτα της οργάνωσης αφαιρέθηκε η ένδειξη «Παλαιστινιακό παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας».

Ο Μπασάρ αλ-Άσαντ είχε πολεμήσει την Χαμάς το 2012, όταν αυτή είχε έρθει —συνοδευόμενη από ανιχνευτές της ισραηλινής Μοσάντ και μαχητές της Αλ Κάιντα— για να σφαγιάσει Παλαιστίνιους ηγέτες που είχαν καταφύγει στο Γιαρμούκ (προάστιο της Δαμασκού).

Παρά ταύτα, προσκάλεσε τον δήμαρχο της Γάζας, Χαλίλ αλ-Χάγια, στις 19 Οκτωβρίου 2022. Αρνήθηκε όμως πάντοτε να δεχθεί τους εκπροσώπους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας της οργάνωσης.

Πρέπει να κατανοήσουμε καλά αυτή τη σύγκρουση: η Χαμάς και η Μουσουλμανική Αδελφότητα μάχονται για την εγκαθίδρυση ενός χαλιφάτου — ενός μουσουλμανικού κράτους που σταδιακά θα κάλυπτε ολόκληρη τη Γη. Αντίθετα, οι αντιιμπεριαλιστές μάχονται για τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους ενταγμένου σε ένα διεθνικό εβραιοαραβικό κράτος.

Τα επίσημα έγγραφα της Χαμάς μετά το 2014 διατηρούν ασάφεια σε αυτό το ζήτημα.

Συνάντησα τον πρέσβη της Χαμάς στην Τεχεράνη σε ένα γεύμα που παρέθεσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν το 2012 ή το 2013. Εκείνος καθόταν στα δεξιά του υπουργού και εγώ απέναντί του.

Άρχισα να του επιτίθεμαι ρωτώντας τον γιατί η οργάνωσή του είχε δολοφονήσει Παλαιστίνιους φίλους μου του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PFLP) στη Δαμασκό. Αρνήθηκε ότι γνώριζε για τι μιλούσα. Ο τόνος ανέβηκε. Όλο το τραπέζι σιωπούσε.

Ο υπουργός παρακολουθούσε χωρίς να πει λέξη, αφήνοντάς με να μιλήσω για πολλή ώρα. Ύστερα, ξαφνικά, έβαλε τέλος στον καβγά και στο γεύμα.

Στις 18 Ιουνίου 2025, δηλαδή μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ, ο υπηρεσιακός Γενικός Οδηγός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Σαλάχ Αμπντέλ Χακ, πρότεινε στον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ να πραγματοποιήσουν «την ενότητα της ισλαμικής ούμμα» απέναντι στον «κοινό εχθρό», που είναι «η σιωνιστική οντότητα».

Πρέπει πάντοτε να ιεραρχούμε τις προτεραιότητές μας. Αποδεχόμενος αυτόν τον συμβιβασμό, ο Αλί Χαμενεΐ κέρδισε πράγματι περισσότερη ισχύ και ενίσχυσε την ενότητα του μουσουλμανικού κόσμου, αλλά εγκατέλειψε το κύριο ιδανικό του: την ισότητα όλων των ανθρώπων.

Οι Ισραηλινοί αιχμάλωτοι της παλαιστινιακής αντίστασης γενικά αντιμετωπίστηκαν καλά, όπως κατέθεσαν οι όμηροι. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις δεν συνέβη αυτό.

Γνωρίζουμε πλέον ότι ο επικεφαλής της Χαμάς στη Γάζα, Γιαχία Σινουάρ, είχε διατάξει να τους αφήσουν να λιμοκτονήσουν.

Η πανισλαμική ενότητα κατέρρευσε από τις ίδιες της τις αντιφάσεις με την επιχείρηση «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα».

Στις 7 Οκτωβρίου 2023 η Χαμάς εξαπέλυσε μια μεγάλη επίθεση κατά του Ισραήλ, πιθανότατα με τη συνενοχή του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Διατύπωσα αμέσως αυτή την υπόθεση σε άρθρα και βίντεο.

Στο Ισραήλ, η Κνεσέτ απαγόρευσε κάθε αναφορά σε αυτήν, υπό την απειλή πέντε ετών φυλάκισης, και η στρατιωτική λογοκρισία απαγόρευσε κάθε άρθρο που τη συζητούσε. Την αλήθεια θα τη μάθουμε μόνο όταν η ειρήνη και η δημοκρατία επιστρέψουν στο Ισραήλ.

Η Χεζμπολάχ και οι Ανσάρ Αλλάχ αρνήθηκαν αρχικά να ενωθούν με τη Χαμάς στον αγώνα της κατά του εβραϊκού κράτους, αλλά τελικά δέχθηκαν να το κάνουν για να σταματήσουν οι σφαγές Παλαιστίνιων αμάχων.

Η φρίκη και ο τρόμος που ζήσαμε όλοι εκείνη τη στιγμή δεν ήταν καλοί σύμβουλοι. Για ακόμη μία φορά, πολλοί από εμάς επιστρέψαμε σε μια ρατσιστική σύγκρουση, αντιπαραθέτοντας Εβραίους και Άραβες, ενώ κατά τη γνώμη μου ο μόνος δίκαιος αγώνας είναι εκείνος για την ισότητα όλων των ανθρώπων.

Ανεπαίσθητα, ο «Άξονας της Αντίστασης» βρέθηκε να διεξάγει έναν αγώνα που δεν ήταν δικός του: έναν αγώνα κατά της ύπαρξης ενός αποκλειστικά εβραϊκού κράτους.

Έστρεψε έτσι τις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον του και θα συντριβεί από αυτές.

Όσα ακολούθησαν, με τη δολοφονία του Σαγιέντ Χασάν Νασράλα — ενός κοσμικού ηγέτη που δεν σκεφτόταν να μετατρέψει τον Λίβανο σε θρησκευτικό κράτος — δεν ήταν παρά η αρχή του τέλους.

Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Οδηγός της Επανάστασης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, δολοφονήθηκε από το Ισραήλ, με τη συγκατάθεση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αφού είχε δεχθεί να ενωθεί με τους αντισημίτες της Χαμάς.

Πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα από τις εμπειρίες μας. Δεν είναι όλες οι συμμαχίες καλές για να συναφθούν: ας προσέξουμε — δεν μπορούμε να νικήσουμε στο πλευρό ανθρώπων που διαφωνούν μαζί μας στο κρίσιμο ζήτημα της ισότητας όλων των ανθρώπων.

Είναι εχθροί μας εξίσου με εκείνους που πολεμούμε σήμερα.

Δεν είναι τυχαίο ότι στοιχεία της ευρωπαϊκής αριστεράς, που υποστήριξαν συνολικά τη Χαμάς, φτάνουν σήμερα να στηρίζουν αντιδημοκρατικές ομάδες, όπως τους λεγόμενους «αντιφασίστες»: πολιτοφύλακες που σκοτώνουν όσους δεν σκέφτονται όπως αυτοί.

Δεν υπάρχει καμία ατιμία στο να υποχωρεί κανείς μπροστά σε έναν στρατιωτικά ανώτερο αντίπαλο και να αντέχει χρόνια αντίστασης· υπάρχει όμως ατιμία στο να νικά κανείς στο πλευρό εχθρών του ανθρώπινου γένους.

Τιερί Μεϊσάν
Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά