Το διεθνές δίκαιο ή ξένες στρατιωτικές βάσεις: πρέπει να διαλέξουμε
Ο πόλεμος του Ισραήλ, των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ηνωμένου Βασιλείου κατά του Ιράν προκάλεσε αμφισβήτηση του διεθνούς δικαίου. Ακόμη και το Συμβούλιο Ασφαλείας είχε ξεχάσει τον δικό του ορισμό της επίθεσης. Καταψήφισε τον εαυτό του. Δεν υπήρξε ποτέ προηγούμενο αυτής της κατάστασης. Όλα τα κράτη μέλη του ΟΗΕ πρέπει πλέον να επιλέξουν μεταξύ του διεθνούς δικαίου ή του συμμαχικού συστήματος που επινόησαν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Οισραηλο-αμερικανο-βρετανικός [1] πόλεμος κατά του Ιράν σημάδεψε βαθιά τα Ηνωμένα Έθνη και έφερε επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο προσεγγιζόταν το διεθνές δίκαιο. Μέχρι τώρα, όλοι πίστευαν ότι αυτό το δίκαιο βασιζόταν αποκλειστικά στον σεβασμό της υπογραφής κάθε κράτους και του δικαιώματος των λαών στην αυτοδιάθεση. Ωστόσο, με την πάροδο του χρόνου, όλοι είχαν επίσης συνηθίσει το γεγονός ότι το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ποτέ δεν θεωρούνταν παράνομα.
Παρόλο που γίνεται αναφορά σε «μια νόμιμη συλλογική άμυνα» του Ισραήλ (sic), αυτό το σημείο παρασύρθηκε από την εκπληκτική ειλικρίνεια του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με τον οποίο το Ιράν δεν απειλούσε τη χώρα του [2]. Μέχρι τώρα, η Ουάσιγκτον ψευδόταν ξεδιάντροπα για να διατηρήσει την ψευδαίσθηση ότι σέβεται το διεθνές δίκαιο. Θυμόμαστε τα ψέματα του Τζορτζ Ου. Μπους και του Μπαράκ Ομπάμα σχετικά με τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, τα όπλα μαζικής καταστροφής του Ιράκ, τις σφαγές στη Λιβύη και τη Συρία και τους πολέμους που ακολούθησαν.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου αρκέστηκε στον τριαντάχρονο λόγο του για «το κεφάλι του χταποδιού», δηλαδή το Ιράν, για να εξηγήσει την επιρροή του. Δεν βρήκε κάτι καλύτερο από το να αναφερθεί στα συνθήματα των Ιρανών: «Θάνατος στη σιωνιστική οντότητα!», «Θάνατος στις Ηνωμένες Πολιτείες!», υπονοώντας ότι το Ιράν ήθελε να σκοτώσει όλους τους Ισραηλινούς και όλους τους Αμερικανούς. Ωστόσο, το να φωνάζει κανείς «Θάνατος στη σιωνιστική οντότητα!» δεν σήμαινε ποτέ ότι επιθυμεί τον θάνατο του κράτους του Ισραήλ και του πληθυσμού του, αλλά απλώς ότι αμφισβητεί την αυτοανακήρυξη αυτού του κράτους, χωρίς την έγκριση των Ηνωμένων Εθνών, και αντίθετα με το αρχικό σχέδιο ενός δικοινοτικού κράτους. Όσο για την κραυγή «Θάνατος στις Ηνωμένες Πολιτείες!», σημαίνει ότι το Ιράν αμφισβητεί τη νομιμότητα ενός κράτους που ιδρύθηκε πάνω στη σφαγή εκατομμυρίων αυτοχθόνων και στη δουλεία εκατομμυρίων μαύρων Αφρικανών.
Θα μπορούσε κανείς να περιμένει ότι κάθε μέλος του ΟΗΕ θα έλεγε ότι αυτός ο πόλεμος είναι παράνομος, ότι αποτελεί «επίθεση» κατά την έννοια του Χάρτη. Κάθε άλλο! Κανείς δεν το είπε — εκτός από τη Βόρεια Κορέα — αν και όλοι το σκέφτονταν. Αν και αυτή η στάση είναι κατανοητή, δεδομένου του στρατιωτικού βάρους του αμερικανικού στρατού — προτιμώντας ο καθένας να μην αναλάβει αυτή την αλήθεια —, είναι προφανές ότι αυτή η συλλογική δειλία θα έχει συνέπειες.
Το πιο σημαντικό βρίσκεται αλλού: όχι μόνο αυτός ο πόλεμος συνιστά καθαυτός «επίθεση» και αμφισβητεί τις υπογραφές του Τελ Αβίβ και της Ουάσιγκτον, αλλά διεξάγεται με «βάρβαρο» τρόπο, κατά την έννοια της Συνδιάσκεψης της Χάγης (1899). Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέλαβε την ευθύνη να δολοφονήσει έναν προς έναν όλους τους θρησκευτικούς, στρατιωτικούς και πολιτικούς ηγέτες αυτού που θεωρεί εχθρό του. Εγκλήματα που υιοθετήθηκαν και για τα οποία ανέλαβε επίσης την ευθύνη ο Ντόναλντ Τραμπ.
Μέχρι τώρα, οι Δυτικοί θεωρούσαν ότι η δολοφονία ηγετών ήταν ανήθικη και αντιπαραγωγική. Το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν πολύ καλά ότι είναι αντιπαραγωγική, αλλά δεν τους ενδιαφέρει αν είναι ηθική ή όχι [3]. Το Ισραήλ, για εβδομήντα οκτώ χρόνια, δολοφονούσε Παλαιστίνιους ηγέτες. Κατέστησε αυτόν τον λαό ορφανό και τώρα δεν μπορεί παρά να του επιτίθεται, καθώς δεν έχει πλέον συνομιλητές για διαπραγμάτευση.
Παρεμπιπτόντως, το Ισραήλ ισοπέδωσε την κατοικία του Ηγέτη της Επανάστασης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και τον δολοφόνησε. Είναι ακριβώς σαν να είχε βομβαρδίσει το Βατικανό και να είχε δολοφονήσει τον Πάπα Λέοντα ΙΔ’ επειδή αυτός — και όλοι οι προκάτοχοί του — αντιτίθεται στη δημιουργία μιας Εβραϊκής Αυτοκρατορίας, κατά την έκφραση του Βλαντίμιρ Ζεέβ Ζαμποτίνσκι (1880-1940), ακόμα κι αν αποδέχεται ότι το Ισραήλ και η Παλαιστίνη αποτελούν καταφύγιο για τους Εβραίους ολόκληρου του κόσμου, κατά την έκφραση του Τέοντορ Χερτσλ (1860-1904).
Επομένως, δεν πρέπει να εκπλαγούμε αν σήμερα σχηματίζονται τρομοκρατικά κινήματα, όπως το Χαρακάτ Ασάμπ αλ-Γιαμίν αλ-Ισλάμια (ΧΑΓΙ) (Ισλαμικό Κίνημα του Λαού του Δεξιού Χεριού), που τοποθετούν βόμβες στο Βέλγιο, στις Κάτω Χώρες, στο Ηνωμένο Βασίλειο και, ίσως, στη Γαλλία. Εκείνοι από τους Σιίτες που έχουν αποδεχτεί το Βελαγιάτ-ε φακίχ (Κυβέρνηση του Νομικού) οφείλουν να εκδικηθούν τον πνευματικό τους ηγέτη.
Λες και δεν έφταναν αυτά, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφονται πλέον εναντίον Ιρανών πολιτών [4] τους οποίους χθες καλούσαν «να ανατρέψουν το καθεστώς τους» (sic). Αλίμονο! Οι Ιρανοί, οι οποίοι δεν πείστηκαν από τη δυτική προπαγάνδα ότι οι Φύλακες της Επανάστασης είχαν σφαγιάσει 40.000 συμπατριώτες τους, κατατάσσονται μαζικά… στους Φρουρούς της Επανάστασης για να αναχαιτίσουν τους επιτιθέμενους.
Αυτές οι σκληρές επιχειρήσεις ξεκίνησαν με τους βομβαρδισμούς των αποθεμάτων υδρογονανθράκων της Τεχεράνης, οι οποίοι απελευθέρωσαν «οξείδια του θείου και του αζώτου», προκαλώντας όξινες βροχές [5].
Κατανοώντας όλοι ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπολύουν παράνομη «επίθεση» κατά του Ιράν και συμπεριφέρονται σαν βάρβαροι, δολοφονώντας ηγέτες και στοχεύοντας σκόπιμα σε πολιτικούς στόχους, μπόρεσαν να συνειδητοποιήσουν ότι το Ιράν απαντά με πλήρες δικαίωμα στην μεταχείριση που υφίσταται.
Αυτή είναι η μεγάλη ανακάλυψη αυτού του πολέμου: το διεθνές δίκαιο προβλέπει ότι τα κράτη που δέχονται επίθεση μπορούν να στραφούν κατά του επιτιθέμενου τους όχι μόνο στο έδαφός τους, αλλά και εναντίον στρατιωτικών βάσεων που, από το εξωτερικό, συμμετέχουν στην επίθεση, και τέλος εναντίον τρίτων κρατών που φιλοξενούν αυτές τις βάσεις [6]. Ποτέ από τη δημιουργία των Ηνωμένων Εθνών, ένα κράτος που δέχθηκε επίθεση δεν είχε επιτεθεί στον (ή στους) επιτιθέμενό του στο έδαφος τρίτου κράτους. Ολόκληρος ο κόσμος είχε ξεχάσει αυτή την απάντηση, ιδιαίτερα αποτελεσματική στην εποχή της οικονομικής παγκοσμιοποίησης [7].
Ακόμη και τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας είχαν ξεχάσει τον «ορισμό της επίθεσης», που υιοθετήθηκε ομόφωνα χωρίς ψηφοφορία, στις 14 Δεκεμβρίου 1974. Μάλιστα, στις 11 Μαρτίου 2026, υιοθέτησαν το ψήφισμα 2817, το οποίο «καταδικάζει με τη μεγαλύτερη δυνατή ένταση τις απαράδεκτες επιθέσεις που εξαπέλυσε η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν» εναντίον των έξι κρατών του Κόλπου και της Ιορδανίας. Χωρίς να το αντιληφθούν αμέσως, ψήφισαν ένα κείμενο αντίθετο με όλες τις υπογραφές τους και επομένως με το διεθνές δίκαιο.
Η Σαουδική Αραβία, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Ομάν και το Κατάρ σύρθηκαν σε αυτόν τον πόλεμο παρά τη θέλησή τους. Αυτά τα επτά κράτη — όπως και το Συμβούλιο Ασφαλείας — αντέδρασαν αρχικά χωρίς να καταλάβουν. Κατέθεσαν μήνυση στο Συμβούλιο Ασφαλείας. Στη συνέχεια, με ανταλλαγές επιστολών, αναγκάστηκαν να παραδεχτούν ότι το Ιράν βρίσκεται εντός των δικαιωμάτων του και ότι το Συμβούλιο το είχε ξεχάσει. Όλα τους έχουν υπογράψει το ψήφισμα 3314 (XXIX) της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών (14 Δεκεμβρίου 1974). Οι διαμαρτυρίες τους έγιναν λιγότερο έντονες, πιο ασαφείς. Όλα είχαν αποδεχτεί να φιλοξενήσουν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις για να εξασφαλίσουν την ασφάλειά τους, και όλα βρίσκονται παγιδευμένα λόγω της παρουσίας αυτών των βάσεων.
Υπάρχουν διάφοροι τρόποι αντίδρασης σε αυτή την αντίφαση: είτε να κηρύξουν το διεθνές δίκαιο ακατάλληλο, αλλά ποιος θα τα προστατεύσει στο μέλλον; Είτε να δηλώσουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κάνουν ό,τι τους κατέβει και τα θέτουν σε κίνδυνο, αλλά πώς να απεξαρτηθούν από τον πολύτιμο προστάτη τους;
Τη στιγμή που γράφουμε, περισσότερες από 80 επιστολές έχουν ανταλλαγεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας, αλλά κανένα από αυτά τα επτά κράτη δεν έχει άρει αυτό το δίλημμα: το διεθνές δίκαιο ή οι ξένες στρατιωτικές βάσεις. Πρέπει να διαλέξουν.
Μη μπορώντας περισσότερο από τους άλλους να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα, το Σουλτανάτο του Ομάν, από την πλευρά του, «καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας να ασκήσει τις ευθύνες που του αναλογούν, προβαίνοντας σε μια συνολική και αμερόληπτη αξιολόγηση των βαθύτερων αιτίων αυτής της κρίσης, ώστε αυτά να αντιμετωπιστούν στη ρίζα τους και όχι μόνο στην επιφάνεια.» [8].
[1] «Το Ιράν καταγγέλλει τους τρεις επιτιθέμενούς του», του Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, Δίκτυο Βολταίρος, 9 Μαρτίου 2026.
[2] «Αιτιολόγηση του αμερικανικού πολέμου κατά του Ιράν» (αναφορά: ΟΗΕ S/2026/161), του Μάικλ Γ. Ουόλτς, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Μαρτίου 2026.
[3] «Καταγγελία του Ιράν κατά των στοχευμένων δολοφονιών από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες» (αναφορά: ΟΗΕ S/2026/230), του Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, Δίκτυο Βολταίρος, 26 Μαρτίου 2026.
[4] «Καταγγελία του Ιράν κατά των απειλών των Ηνωμένων Πολιτειών εναντίον αμάχων» (αναφορά: ΟΗΕ S/2026/215), του Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, Δίκτυο Βολταίρος, 22 Μαρτίου 2026.
[5] «Καταγγελία του Ιράν κατά των όξινων βροχών που προκλήθηκαν από την ισραηλο-αμερικανική επίθεση» (αναφορά: ΟΗΕ S/2026/149), της Σίνα Ανσάρι, Δίκτυο Βολταίρος, 9 Μαρτίου 2026.
[6] «Ψήφισμα 3314 (XXIX) της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών: Ορισμός της επίθεσης», Δίκτυο Βολταίρος, 14 Δεκεμβρίου 1974.
[7] «Το Ιράν υπενθυμίζει τον διεθνή ορισμό της επίθεσης», του Αμίρ Σαΐντ Ιραβάνι, Δίκτυο Βολταίρος, 3 Μαρτίου 2026.
[8] «Το Ομάν καλεί το Συμβούλιο Ασφαλείας να αξιολογήσει συνολικά την κατάσταση» (αναφορά: ΟΗΕ S/2026/210), του Ομάρ Σαΐντ Ομάρ Αλ Καθίρι, Δίκτυο Βολταίρος, 19 Μαρτίου 2026.
Les articles de cet auteur
Envoyer un message
