Translate

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ισλάμ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ισλάμ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 10 Μαρτίου 2026

 

Για ποια νίκη παλεύουμε;

Ο «Άξονας της Αντίστασης», η σημαντικότερη στρατιωτική δύναμη της Μέσης Ανατολής, εξαφανίστηκε ξαφνικά. Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε της ιδεολογικούς λόγους της διάλυσής του. Αυτό που είχε γίνει δεν είχε πλέον καμία σχέση με αυτό που ήταν κατά τη δημιουργία του. Οφείλουμε να αναρωτηθούμε για τα λάθη του ώστε να μην υποστούμε ξανά της συνέπειές της.

عربي Deutsch Español français italiano Português
Ο Οδηγός της Επανάστασης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και ο υπηρεσιακός Γενικός Οδηγός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Σαλάχ Αμπντέλ Χακ.p

Επιτρέψτε μου, για μια φορά, να μην σας απευθύνω μια γεωπολιτική ανάλυση της κατάστασης, αλλά μια μαρτυρία και έναν στοχασμό.

Ο «Άξονας της Αντίστασης» είναι μια έννοια της ιρανικής άμυνας, βασισμένη στην κινητοποίηση των σιιτικών μειονοτήτων στη Μέση Ανατολή. Αρχικά επρόκειτο για την αξιοποίηση της έλξης που ασκούσε η ισλαμική επανάσταση του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, εξοπλίζοντας και οργανώνοντας τις σιιτικές μειονότητες. Η επανάσταση αυτή αποτελούσε απελευθέρωση από τον αγγλοσαξονικό αποικιοκρατισμό. Η προστασία του Ιράν ήταν, για όλους όσοι αγωνίζονταν κατά της αποικιοκρατίας, αναγκαιότητα.

Η ερμηνεία του Ισλάμ από τον ιμάμη Χομεϊνί μετέτρεπε τον σιιτικό «δολορισμό» σε δύναμη: ο ιμάμης Αλί είχε αγωνιστεί για τη δικαιοσύνη. Το παράδειγμά του άνοιγε τον δρόμο όλων προς τον παράδεισο.

Ωστόσο, αυτό το σύστημα «εντολοδόχων» (proxy) παραβίαζε την κυριαρχία των κρατών όπου οι μειονότητες αυτές δημιουργούσαν πολιτοφυλακές. Έγινε αφόρητο για όλα τα κράτη το 2011, με την εξέγερση της σιιτικής πλειοψηφίας στο Μπαχρέιν και την επακόλουθη προσπάθεια ανατροπής της σουνιτικής βασιλικής οικογένειας Αλ Χαλίφα.

Εκείνη τη στιγμή ο Κασέμ Σολεϊμανί διορίστηκε υποστράτηγος. Μετέτρεψε τότε τον Άξονα της Αντίστασης προσφέροντας σε κάθε μέλος του τη δυνατότητα να γίνει ανεξάρτητο και να διεξάγει το ίδιο, εκεί όπου βρίσκεται, την αντιιμπεριαλιστική επανάσταση του ιμάμη Χομεϊνί.

Μέσα σε λίγα χρόνια, το Ιράν δεν είχε πλέον εντολοδόχους αλλά ξένες συμμαχικές πολιτοφυλακές. Χριστιανοί και σουνίτες προστέθηκαν στους ιστορικούς μαχητές της σιιτικής βάσης. Ο φόβος που ενέπνεε ο καθένας τους στις κατεστημένες εξουσίες μεγάλωνε διαρκώς.

Με το Ιράν και τη Συρία, τη Χεζμπολάχ και τις Λαϊκές Δυνάμεις Κινητοποίησης (Χασντ αλ-Σαάμπι), τους Ανσάρ Αλλάχ και πολλούς άλλους ακόμη, ο «Άξονας της Αντίστασης» έγινε η σημαντικότερη ένοπλη δύναμη της Μέσης Ανατολής.

Ο Οδηγός της Επανάστασης, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, συνεχίζοντας τη φιλοδοξία να ενώσει υπό την εξουσία του το σύνολο του μουσουλμανικού κόσμου, άρχισε να συνάπτει σχέσεις με κάθε είδους ομάδες που δεν συμμερίζονταν την αντιιμπεριαλιστική αντίληψη του ιμάμη Χομεϊνί. Άρχισε να εξοπλίζει τη Χαμάς, το παλαιστινιακό παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, η οποία δέχθηκε στις τάξεις της, το 2014, Παλαιστίνιους αντιστασιακούς.

Η Χαμάς, ιστορικά, είχε διαμορφωθεί όταν οι μαθητές του Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ (1882–1935) προσχώρησαν στη Μουσουλμανική Αδελφότητα (εξ ου και το όνομα Ταξιαρχίες Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ που επέλεξαν οι μαχητές της Χαμάς). Η στρατηγική της Χαμάς χαρακτηρίζεται από την απουσία διάκρισης μεταξύ στρατιωτικών και πολιτικών στόχων· ένας τρόπος στρατιωτικής δράσης που στη Δύση ονομάζεται «τρομοκρατία».

Ο Ιζ αλ-Ντιν αλ-Κασάμ ήταν εκείνος που οργάνωσε τα πογκρόμ του 1935 στην Παλαιστίνη.

Το 2011 ή το 2012, δεν θυμάμαι ακριβώς, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ με προσκάλεσε στη πανισλαμική διάσκεψη που είχε συγκαλέσει στην Τεχεράνη. Είμαι καθολικός, αλλά με θεωρούσε «μουσουλμάνο», λόγω του αγώνα που διεξήγαγα για την αλήθεια.

Όλες οι μουσουλμανικές σέκτες του κόσμου εκπροσωπούνταν εκεί, από τους ισμαηλίτες έως τους Ταλιμπάν, από τους ουαχαμπίτες έως τους σούφι. Κατά τη διάρκεια των γευμάτων μετακινούμουν από τραπέζι σε τραπέζι και παρακολουθούσα τις συζητήσεις. Επειδή δεν μιλώ ούτε αραβικά ούτε φαρσί, έκανα μερικές ερωτήσεις στα αγγλικά.

Σύντομα συνειδητοποίησα πόσο πολύ ο καθένας κακολογούσε τους άλλους. Η ενότητα δεν ήταν παρά μια βιτρίνα. Με εντυπωσίασε η εχθρότητα που εξέφραζαν η Μουσουλμανική Αδελφότητα και η Αλ Κάιντα απέναντι στον Ανώτατο Ηγέτη που τους είχε καλέσει.

Επανέρχομαι στην Χαμάς. Είναι παράλογο να την κρίνουμε συνολικά χωρίς να αντιληφθούμε τα δύο ρεύματα που την συγκροτούν από το 2014.

Ήταν πολύ δύσκολο για τους Παλαιστίνιους να ενταχθούν σε παράνομα δίκτυα αντίστασης. Η Χαμάς είχε εκλεγεί στη Γάζα το 2007 και είχε γίνει ορατή. Παλαιστίνιοι απογοητευμένοι από τη Φατάχ άρχισαν να προσχωρούν.

Το 2014, όταν έγινε σαφές ότι οι τζιχαντιστές είχαν ηττηθεί στη Συρία από τον Μπασάρ αλ-Άσαντ, οι νεοεισερχόμενοι στη Χαμάς ζήτησαν να διακόψει η οργάνωση τους δεσμούς της με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία είχε πολεμήσει κατά της Αραβικής Δημοκρατίας της Συρίας. Σε όλα τα επίσημα επιστολόχαρτα της οργάνωσης αφαιρέθηκε η ένδειξη «Παλαιστινιακό παρακλάδι της Μουσουλμανικής Αδελφότητας».

Ο Μπασάρ αλ-Άσαντ είχε πολεμήσει την Χαμάς το 2012, όταν αυτή είχε έρθει —συνοδευόμενη από ανιχνευτές της ισραηλινής Μοσάντ και μαχητές της Αλ Κάιντα— για να σφαγιάσει Παλαιστίνιους ηγέτες που είχαν καταφύγει στο Γιαρμούκ (προάστιο της Δαμασκού).

Παρά ταύτα, προσκάλεσε τον δήμαρχο της Γάζας, Χαλίλ αλ-Χάγια, στις 19 Οκτωβρίου 2022. Αρνήθηκε όμως πάντοτε να δεχθεί τους εκπροσώπους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας της οργάνωσης.

Πρέπει να κατανοήσουμε καλά αυτή τη σύγκρουση: η Χαμάς και η Μουσουλμανική Αδελφότητα μάχονται για την εγκαθίδρυση ενός χαλιφάτου — ενός μουσουλμανικού κράτους που σταδιακά θα κάλυπτε ολόκληρη τη Γη. Αντίθετα, οι αντιιμπεριαλιστές μάχονται για τη δημιουργία ενός παλαιστινιακού κράτους ενταγμένου σε ένα διεθνικό εβραιοαραβικό κράτος.

Τα επίσημα έγγραφα της Χαμάς μετά το 2014 διατηρούν ασάφεια σε αυτό το ζήτημα.

Συνάντησα τον πρέσβη της Χαμάς στην Τεχεράνη σε ένα γεύμα που παρέθεσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν το 2012 ή το 2013. Εκείνος καθόταν στα δεξιά του υπουργού και εγώ απέναντί του.

Άρχισα να του επιτίθεμαι ρωτώντας τον γιατί η οργάνωσή του είχε δολοφονήσει Παλαιστίνιους φίλους μου του Λαϊκού Μετώπου για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PFLP) στη Δαμασκό. Αρνήθηκε ότι γνώριζε για τι μιλούσα. Ο τόνος ανέβηκε. Όλο το τραπέζι σιωπούσε.

Ο υπουργός παρακολουθούσε χωρίς να πει λέξη, αφήνοντάς με να μιλήσω για πολλή ώρα. Ύστερα, ξαφνικά, έβαλε τέλος στον καβγά και στο γεύμα.

Στις 18 Ιουνίου 2025, δηλαδή μετά την πτώση του Μπασάρ αλ-Άσαντ, ο υπηρεσιακός Γενικός Οδηγός της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, Σαλάχ Αμπντέλ Χακ, πρότεινε στον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ να πραγματοποιήσουν «την ενότητα της ισλαμικής ούμμα» απέναντι στον «κοινό εχθρό», που είναι «η σιωνιστική οντότητα».

Πρέπει πάντοτε να ιεραρχούμε τις προτεραιότητές μας. Αποδεχόμενος αυτόν τον συμβιβασμό, ο Αλί Χαμενεΐ κέρδισε πράγματι περισσότερη ισχύ και ενίσχυσε την ενότητα του μουσουλμανικού κόσμου, αλλά εγκατέλειψε το κύριο ιδανικό του: την ισότητα όλων των ανθρώπων.

Οι Ισραηλινοί αιχμάλωτοι της παλαιστινιακής αντίστασης γενικά αντιμετωπίστηκαν καλά, όπως κατέθεσαν οι όμηροι. Σε ορισμένες όμως περιπτώσεις δεν συνέβη αυτό.

Γνωρίζουμε πλέον ότι ο επικεφαλής της Χαμάς στη Γάζα, Γιαχία Σινουάρ, είχε διατάξει να τους αφήσουν να λιμοκτονήσουν.

Η πανισλαμική ενότητα κατέρρευσε από τις ίδιες της τις αντιφάσεις με την επιχείρηση «Κατακλυσμός του Αλ-Άκσα».

Στις 7 Οκτωβρίου 2023 η Χαμάς εξαπέλυσε μια μεγάλη επίθεση κατά του Ισραήλ, πιθανότατα με τη συνενοχή του Μπενιαμίν Νετανιάχου. Διατύπωσα αμέσως αυτή την υπόθεση σε άρθρα και βίντεο.

Στο Ισραήλ, η Κνεσέτ απαγόρευσε κάθε αναφορά σε αυτήν, υπό την απειλή πέντε ετών φυλάκισης, και η στρατιωτική λογοκρισία απαγόρευσε κάθε άρθρο που τη συζητούσε. Την αλήθεια θα τη μάθουμε μόνο όταν η ειρήνη και η δημοκρατία επιστρέψουν στο Ισραήλ.

Η Χεζμπολάχ και οι Ανσάρ Αλλάχ αρνήθηκαν αρχικά να ενωθούν με τη Χαμάς στον αγώνα της κατά του εβραϊκού κράτους, αλλά τελικά δέχθηκαν να το κάνουν για να σταματήσουν οι σφαγές Παλαιστίνιων αμάχων.

Η φρίκη και ο τρόμος που ζήσαμε όλοι εκείνη τη στιγμή δεν ήταν καλοί σύμβουλοι. Για ακόμη μία φορά, πολλοί από εμάς επιστρέψαμε σε μια ρατσιστική σύγκρουση, αντιπαραθέτοντας Εβραίους και Άραβες, ενώ κατά τη γνώμη μου ο μόνος δίκαιος αγώνας είναι εκείνος για την ισότητα όλων των ανθρώπων.

Ανεπαίσθητα, ο «Άξονας της Αντίστασης» βρέθηκε να διεξάγει έναν αγώνα που δεν ήταν δικός του: έναν αγώνα κατά της ύπαρξης ενός αποκλειστικά εβραϊκού κράτους.

Έστρεψε έτσι τις Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον του και θα συντριβεί από αυτές.

Όσα ακολούθησαν, με τη δολοφονία του Σαγιέντ Χασάν Νασράλα — ενός κοσμικού ηγέτη που δεν σκεφτόταν να μετατρέψει τον Λίβανο σε θρησκευτικό κράτος — δεν ήταν παρά η αρχή του τέλους.

Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Οδηγός της Επανάστασης της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, δολοφονήθηκε από το Ισραήλ, με τη συγκατάθεση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αφού είχε δεχθεί να ενωθεί με τους αντισημίτες της Χαμάς.

Πρέπει να αντλήσουμε διδάγματα από τις εμπειρίες μας. Δεν είναι όλες οι συμμαχίες καλές για να συναφθούν: ας προσέξουμε — δεν μπορούμε να νικήσουμε στο πλευρό ανθρώπων που διαφωνούν μαζί μας στο κρίσιμο ζήτημα της ισότητας όλων των ανθρώπων.

Είναι εχθροί μας εξίσου με εκείνους που πολεμούμε σήμερα.

Δεν είναι τυχαίο ότι στοιχεία της ευρωπαϊκής αριστεράς, που υποστήριξαν συνολικά τη Χαμάς, φτάνουν σήμερα να στηρίζουν αντιδημοκρατικές ομάδες, όπως τους λεγόμενους «αντιφασίστες»: πολιτοφύλακες που σκοτώνουν όσους δεν σκέφτονται όπως αυτοί.

Δεν υπάρχει καμία ατιμία στο να υποχωρεί κανείς μπροστά σε έναν στρατιωτικά ανώτερο αντίπαλο και να αντέχει χρόνια αντίστασης· υπάρχει όμως ατιμία στο να νικά κανείς στο πλευρό εχθρών του ανθρώπινου γένους.

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Τρίτη 3 Μαρτίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

 

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

Οι επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, από το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν συντονισμένες, αλλά όχι κοινές. Καθεμία από τις δύο δυνάμεις επιδίωκε τους δικούς της στόχους και η Ουάσιγκτον επιθυμούσε να περιορίσει εκείνους του Τελ Αβίβ. Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ αποτελεί προσωπική νίκη για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, αλλά καταστροφή για όλους όσους τον θεωρούσαν πνευματικό ηγέτη.

عربي Deutsch Español français italiano русский
Διαδήλωση υπέρ της Ισλαμικής Δημοκρατίας στην Τεχεράνη, 1 Μαρτίου 2026.

Το παρόν άρθρο αποτελεί συνέχεια των:
• «Ισραήλ–Ιράν: η αντιπαράθεση», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 17 Ιουνίου 2025.
• «Πίσω από τον “Πόλεμο των 12 ημερών”», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 1 Ιουλίου 2025.
• «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

Οι ισραηλινές και στη συνέχεια αμερικανικές επιθέσεις κατά του Ιράν, στις 28 Φεβρουαρίου, σχολιάζονται εκτενώς στα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Είναι εντυπωσιακό ότι οι περισσότεροι δημοσιογράφοι δεν γνωρίζουν τη χώρα αυτή και ερμηνεύουν τα γεγονότα με βάση ένα παρωχημένο αναλυτικό σχήμα. Οι περισσότεροι έχουν στο μυαλό τους τις προνομιακές σχέσεις Τελ Αβίβ και Ουάσιγκτον. Ορισμένοι έχουν κατανοήσει την ανάλυση των John Mearsheimer και Stephen Walt, που απέδειξαν ότι το ισραηλινό λόμπι ελέγχει το αμερικανικό Κογκρέσο.

Φευ! Η ανάλυση αυτή χρονολογείται από το 2007 και οι δρώντες έχουν αλλάξει.

Το Ισραήλ έχει καταστεί αυταρχικό κράτος, κυβερνώμενο πλέον όχι από «σιωνιστές» (που επικαλούνται τον Θεόδωρο Χερτσλ), αλλά από «αναθεωρητές σιωνιστές» (μαθητές του Βλαντίμιρ Ζαμποτίνσκι). Εφαρμόζει βασανιστήρια, έχει σφαγιάσει δεκάδες χιλιάδες αμάχους στη Γάζα και έχει εξετάσει τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό των υπολοίπων.

Το χριστιανικό σιωνιστικό κίνημα δεν είναι πλέον αυτό που ήταν. Από τη δολοφονία του Τσάρλι Κερκ, αναπτύσσεται αντι-ισραηλινό ρεύμα μεταξύ των Αμερικανών χριστιανών.

Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει επίσης μεταβληθεί. Από την εποχή του Tea Party, το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα έχει καταληφθεί από τους «τζακσονιανούς». Η χρηματοδότηση των προεκλογικών τους εκστρατειών εξασφαλίζεται ολοένα και λιγότερο από την Αμερικανοϊσραηλινή Επιτροπή Δημοσίων Υποθέσεων (AIPAC) και ολοένα και περισσότερο από τους τραμπιστές.

Πάνω απ’ όλα, ο κόσμος έχει αλλάξει: η στρατιωτική υπεροχή των Ηνωμένων Πολιτειών δεν υφίσταται πλέον. Πλέον, η Ρωσική Ομοσπονδία είναι η ισχυρότερη. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσπαθεί με κάθε τρόπο να σώσει τη χώρα του από τη χρεοκοπία και τον εμφύλιο πόλεμο. Αναδιπλώνεται στην αμερικανική ήπειρο, στην οποία ελπίζει ότι η Γροιλανδία και η Ισλανδία θα συμφωνήσουν να ενταχθούν. Ενώ ισχυρίζεται ότι διαθέτει απεριόριστους οικονομικούς πόρους, περικόπτει διακριτικά τις δαπάνες της «αμερικανικής αυτοκρατορίας». Προβλέπει το τέλος της αμερικανικής στήριξης προς την Ευρώπη στα μέσα του 2027 και το τέλος της αμερικανικής στήριξης προς το Ισραήλ το 2035.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προσεγγίζει το ισραηλινό ζήτημα με:
• τους μυθικούς αφηγηματικούς λόγους περί δημιουργίας των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ, δύο κρατών «θεόσταλτων», που φωτίζουν τον κόσμο ως «πόλεις επάνω στον λόφο»·
• την προσωπική του αντιπάθεια προς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος τον πρόδωσε υποστηρίζοντας τη Χίλαρι Κλίντον και τον Τζο Μπάιντεν·
• την ανάγκη του για τη βοήθεια μεγάλων χρηματοδοτών της εβραϊκής διασποράς προκειμένου να αντιμετωπίσει τη χρεοκοπία της χώρας του.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δεν υποστήριξε την ισραηλινή επίθεση κατά του Ιράν στις 13 Ιουνίου 2025 (επιχείρηση «Λέων που εγείρεται»). Περίμενε έως τις 21 Ιουνίου για να εξαπολύσει την επιχείρηση «Μεσονύκτια Σφύρα». Σε μία ημέρα, προκάλεσε ζημιές ή και κατέστρεψε, με διατρητικές βόμβες, τις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, αφαιρώντας κάθε δικαιολογία για ισραηλινή ενέργεια. Με τον τρόπο αυτό, αφαίρεσε το έδαφος κάτω από τα πόδια των «αναθεωρητών σιωνιστών» που καλούσαν το Ισραήλ να βομβαρδίσει πυρηνικά το Ιράν.

Τον Αύγουστο–Σεπτέμβριο 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ ενήργησε παρομοίως για τη Γάζα. Δήλωσε αιφνιδίως ότι το Ισραήλ δεν θα προσαρτήσει το παλαιστινιακό έδαφος, αλλά ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα το μετατρέψουν σε ριβιέρα. Ακόμη κι αν δεν φαίνεται, εξανάγκασε το Ισραήλ να σταματήσει τη σφαγή των Γαζαίων και να επιτρέψει την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στον παλαιστινιακό θύλακα. Το ποσοστό θνησιμότητας μειώθηκε δραστικά μέσα σε λίγους μήνες και 4.200 φορτηγά βοήθειας διανέμονται καθημερινά. Βέβαια, δεν έλυσε το πρόβλημα, αλλά επί 80 χρόνια όλες οι αμερικανικές κυβερνήσεις και όλα τα κράτη του κόσμου είχαν αποτύχει να βοηθήσουν τους Παλαιστινίους. Αυτό που έκανε είναι αναμφίβολα απογοητευτικό, αλλά το έκανε, εκεί όπου όλοι οι άλλοι απλώς μιλούσαν.

Οι αμερικανοϊρανικές διαπραγματεύσεις

Ο Ηγέτης της Επανάστασης είχε επί μακρόν αντιταχθεί στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Κατά τη γνώμη του, δεν ήταν δυνατόν να συζητήσει με τον Ντόναλντ Τραμπ, αφού εκείνος είχε αποσύρει μονομερώς την υπογραφή του από το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA).

Το αντικείμενο των διαπραγματεύσεων που ανέλαβαν ο Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ με το Ιράν δεν υπήρξε ποτέ σαφές. Γνωρίζουμε μόνον ότι:

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσέφεραν στο Ιράν δωρεάν πυρηνικά καύσιμα για πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα — επ’ αόριστον — με αντάλλαγμα την εγκατάλειψη του εμπλουτισμού. Η Ρωσία πρότεινε να αποθηκεύσει στο έδαφός της το ήδη εμπλουτισμένο στο 60% ουράνιο. Το Ιράν απέρριψε και τις δύο προτάσεις.

• Οι Ιρανοί αρνήθηκαν να συζητήσουν για τους πυραύλους τους και για τη χρηματοδότηση συμμαχικών ξένων οργανώσεων. Ορθώς αρνήθηκαν να συζητήσουν για τους βαλλιστικούς πυραύλους τους, οι οποίοι, μολονότι θα μπορούσαν να μεταφέρουν πυρηνικά όπλα εάν διέθεταν τέτοια, στο παρόν στάδιο ήταν απλώς όπλα όπως όλα τα άλλα. Ήταν δυσκολότερο να αρνηθούν να μιλήσουν για τους υπερηχητικούς πυραύλους τους, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν τέτοιους και αδυνατούν να τους αναχαιτίσουν. Όσον αφορά τις συμμαχικές οργανώσεις που χρηματοδοτούν, δεν μπορούσαν να παρακάμψουν την κυριαρχία του Λιβάνου και του Ιράκ χρηματοδοτώντας τη λιβανική Χεζμπολάχ και τις ιρακινές Δυνάμεις Λαϊκής Κινητοποίησης (Hashd al-Shaabi).

Παρά την καλή θέληση, οι Αμερικανοί διαπραγματευτές προσέκρουσαν σε τακτικές παρελκυστικές. Ο Αμπάς Αραγτσί εξήγησε ευγενικά, με πολύ ιρανικό τρόπο, ότι χρειαζόταν πολύ μεγάλη ποσότητα χαμηλά εμπλουτισμένου ουρανίου. Παρουσίασε κατάλογο επτά σελίδων με χρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της παρασκευής φαρμάκων. Οι Αμερικανοί όμως διαπίστωσαν ότι το Ιράν ουδέποτε είχε χρησιμοποιήσει ουράνιο για τον σκοπό αυτό. Η εμπιστοσύνη διαρρήχθηκε.

Γιατί το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν;

Το Ισραήλ επιχειρεί να ανατρέψει την Ισλαμική Δημοκρατία και να αποκαταστήσει τη μοναρχία. Το Τελ Αβίβ θυμάται τη φιλία του με τον σάχη Ρεζά Α΄ Παχλαβί, παρότι οι σχέσεις τους υπήρξαν επίσης σκληρά ανταγωνιστικές. Πριν από δύο χρόνια, η Μοσάντ επανέφερε τον γιο του, Ρεζά Β΄ Παχλαβί [1]. Τον προώθησε στα διεθνή μέσα ενημέρωσης και σε ορισμένες διαδηλώσεις στο Ιράν.

Είναι γνωστό ότι η εξόντωση του Ιράν, του σημαντικότερου περιφερειακού αντιπάλου του Ισραήλ, αποτελεί προσωπική εμμονή του Μπενιαμίν Νετανιάχου εδώ και σαράντα χρόνια.

Παρεμπιπτόντως, παρατηρεί κανείς ότι είναι η δεύτερη φορά που το Ισραήλ ταυτίζεται συμβολικά με τον ιρανικό ιμπεριαλισμό, του οποίου το λιοντάρι αποτελεί σύμβολο. Μετά τον «Λέοντα που εγείρεται» (Rising Lion), η επιχείρηση αυτή ονομάζεται «Βρυχηθμός του Λέοντος» (Lion’s Roar).

Στόχος του είναι να εξαλείψει την πολιτική πυρηνική έρευνα, ώστε να διασφαλίσει ότι οι πετρελαϊκές και αερίου εταιρείες θα αναζητήσουν μόνες τους εξάρτηση από άλλη πηγή ενέργειας. Αυτό έλεγε ήδη ο Μπενιαμίν Νετανιάχου το 2011. Δήλωνε:
«Η κύρια αποστολή μας είναι να αποτρέψουμε ένα μαχητικό ισλαμιστικό καθεστώς από το να αποκτήσει πυρηνικό όπλο ή να καταλήξουν πυρηνικά όπλα στα χέρια ενός μαχητικού ισλαμιστικού καθεστώτος. Το πρώτο είναι το Ιράν, το δεύτερο είναι το Πακιστάν, ειδικότερα στην περίπτωση που οι Ταλιμπάν καταλάβουν το Πακιστάν (...) Επομένως, το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να τους αποτρέψουμε από το να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Αυτή είναι η πρώτη μας αποστολή, και η δεύτερη είναι να βρούμε υποκατάστατο του πετρελαίου» [2] .

Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν στο Ιράν;

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που παραμένουν ο προστάτης του Ισραήλ, δεν μετέφεραν στρατεύματα στην περιοχή για να επιτεθούν στο Ιράν, αλλά για να προστατεύσουν τον ιρανικό πληθυσμό από την προβλέψιμη απάντηση της Τεχεράνης. Το Πεντάγωνο ανέπτυξε μια ναυτική δύναμη στον Περσικό Κόλπο (για την προστασία των δικών του στρατιωτικών βάσεων) και μια δεύτερη στα ανοικτά του Ισραήλ (για την προστασία του).

Η αμερικανική επέμβαση που παρακολουθούμε, «Επική Οργή» (Epic Fury), δεν είχε σχεδιαστεί για να διαρκέσει. Δεν είναι συντονισμένη με εκείνη του Ισραήλ. Δεν υπάρχει κανένα κοινό επιτελείο και η πλειονότητα των Αμερικανών στρατιωτών είναι πλέον αντι-ισραηλινοί.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να καταστρέψουν το εργοστάσιο παραγωγής υπερηχητικών πυραύλων και να σκοτώσουν ορισμένους ηγέτες. Μέχρι εκεί. Δεν προτίθενται ούτε να επιβάλουν την αποκατάσταση του σάχη ούτε να εξαλείψουν την ιρανική πυρηνική έρευνα στη σύντηξη.

Παρεμβαίνουν μόνο για να εμποδίσουν το Ισραήλ να καταφύγει στο πυρηνικό όπλο, όπως έπραξαν πριν από εννέα μήνες με την επιχείρηση «Μεσονύκτια Σφύρα».

Η προετοιμασία της κοινής γνώμης

Από την έναρξη των αμερικανικών επιχειρήσεων στο Ιράν, με τη χρεοκοπία της τράπεζας Ayandeh τον Οκτώβριο και τις διαδηλώσεις κατά της πείνας που ακολούθησαν, ο πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε ότι δεν θα επέτρεπε στην ιρανική κυβέρνηση να σφαγιάσει τον ίδιο της τον λαό. Ωστόσο, γρήγορα κατέστη σαφές ότι η απειλή αυτή δεν θα υλοποιούνταν [3]. Η Ουάσιγκτον επανέλαβε διαπραγματεύσεις με το Ιράν χωρίς να διευκρινίζει τι επρόκειτο να διαπραγματευθεί. Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, για το οποίο ο σάχης Ρεζά Β΄ δεν είναι παρά μαριονέτα της Μοσάντ, ανησυχούσε αποκλειστικά για την ανάπτυξη των υπερηχητικών πυραύλων της Τεχεράνης. Αντιλαμβανόμενο ότι το ζήτημα αυτό δεν θα ήταν δημοφιλές, προσχώρησε στις ισραηλινές κατηγορίες περί ιρανικής βόμβας — κατηγορίες που υιοθέτησε.

Όμως, δεν υπάρχει ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα από το 1988 [4]· διαπίστωση που επικυρώθηκε από τη Ρωσία και την Κίνα κατά τις διαπραγματεύσεις του Κοινού Ολοκληρωμένου Σχεδίου Δράσης (JCPOA) (2013–2015). Και η οποία εξακολουθεί να επιβεβαιώνεται από τη Ρωσία, που συμμετέχει στο ιρανικό πολιτικό πρόγραμμα. Επιπλέον, ας θυμηθούμε ότι στην αρχή της δεύτερης θητείας Τραμπ, η Διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών, Τάλσι Γκάμπαρντ, διαβεβαίωσε τους γερουσιαστές που την εξέταζαν, στις 24 Μαρτίου 2025, ότι το ιρανικό στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα ήταν απλώς ψευδαίσθηση. Το έγραψε μάλιστα και στην ετήσια συνοπτική της έκθεση για τις απειλές κατά των Ηνωμένων Πολιτειών [5].

Για να ενισχύσει αυτόν τον φόβο, ο Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε, στις 22 Φεβρουαρίου 2026, στην εκπομπή My View του Fox News, ότι το Ιράν διέθετε τέτοιο απόθεμα ουρανίου εμπλουτισμένου στο 60% ώστε ήταν ικανό να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο μέσα σε μία εβδομάδα [6].

«Με τη ναυτική και θαλάσσια ισχύ που αναπτύσσουμε εκεί, γιατί δεν ήρθαν να μας πουν: “Δεν θέλουμε πυρηνικά όπλα, ιδού τι είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε;”», πρόσθεσε.

Ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς προσέθεσε: «Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικό όπλο. Αν προσπαθήσουν να ανακατασκευάσουν πυρηνικό όπλο, αυτό μας δημιουργεί πρόβλημα. Στην πραγματικότητα, έχουμε δει αποδείξεις ότι επιχείρησαν να κάνουν ακριβώς αυτό» [7] .

Η αφήγηση αυτή βρίσκεται σε πλήρη αντίφαση με προηγούμενες δηλώσεις του προέδρου Τραμπ, σύμφωνα με τις οποίες η επιχείρηση «Μεσονύκτιος Σφύρα» είχε «αφανίσει» το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ωστόσο, κανένα μέσο ενημέρωσης δεν επεσήμανε αυτή τη μεταβολή της ρητορικής.

Η προετοιμασία των στρατιωτικών επιχειρήσεων

Επί ενάμιση μήνα, η προπαγάνδα προέβαλλε αδιάκοπα την ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων γύρω από το Ιράν. Ωστόσο, αρκούσε η παρατήρηση για να διαπιστωθεί ότι δεν απειλούσαν τη χώρα αυτή, αλλά στόχευαν στην προστασία των αμερικανικών βάσεων στον Περσικό Κόλπο και στη συνέχεια του ισραηλινού εδάφους.

Η επίθεση, συντονισμένη αλλά όχι κοινή, μπορούσε να λάβει χώρα μόνον όταν όλα τα αμερικανικά οπλικά συστήματα θα είχαν λάβει θέση και όταν ο Ναρέντρα Μόντι, πρωθυπουργός της Ινδίας, θα είχε αποχωρήσει από το Ισραήλ.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποκάλυψαν υψίστης σημασίας πληροφορίες στο Ισραήλ με τη λήξη της δεκαήμερης προθεσμίας που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ στο Ιράν, αλλά την παραμονή του γύρου διαπραγματεύσεων της Βιέννης. Ο πρόεδρος τήρησε έτσι τον λόγο του, αλλά παραπλάνησε τους Ιρανούς κάνοντάς τους να πιστέψουν ότι θα έστελνε διαπραγματευτές στη Βιέννη.

Η διπλή ισραηλινή και αμερικανική επίθεση

Ο πρώτος στόχος του Ισραήλ ήταν η κατοικία του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, όπου επρόκειτο να πραγματοποιηθεί σύσκεψη των κυριότερων αξιωματούχων του καθεστώτος. Ενημερωμένες από τη CIA, οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) εκτόξευσαν σειρά συμβατικών βομβών μέχρι να ανοίξουν ρήγμα που τους επέτρεψε να φθάσουν στο υπόγειο καταφύγιο όπου λάμβανε χώρα η σύσκεψη. Ταυτόχρονα, «έπλητταν» άλλους πολιτικούς στόχους. Δύο ακόμη συσκέψεις διοίκησης στοχοποιήθηκαν ταυτοχρόνως από το Ισραήλ.

Μόνον μετά τον θάνατο του Φρουρού της Ισλαμικής Επανάστασης εισήλθαν στο παιχνίδι οι Ηνωμένες Πολιτείες. Στόχος τους ήταν να περιορίσουν τον ισραηλινό επεκτατισμό.

Ο διεθνής Τύπος επαναλαμβάνει τα λόγια του Ρίτσαρντ Χάας, επίτιμου προέδρου του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων (CFR):
«Πρόκειται για πόλεμο επιλογής... Δεν ήταν πόλεμος που έπρεπε να αναλάβουμε τώρα. Δεν είναι σαν το Ιράν να είχε υπερβεί κάποιο νέο όριο και να αποτελούσε άμεσο κίνδυνο. Πρόκειται για προληπτική επίθεση... Δεν είναι πόλεμος αναγκαιότητας.»

Η ομιλία του προέδρου Τραμπ, που ανακοίνωσε «αλλαγή καθεστώτος», όπως εισηγούνται οι εχθροί του, οι στράουσιστές, πρέπει να ερμηνευθεί είτε ως πλήρης μεταβολή της πολιτικής του είτε ως παραχώρηση προς τους ισραηλινούς συμμάχους του. Στο παρόν στάδιο, δεν γνωρίζουμε.

Η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ

Οφείλουμε να αντιληφθούμε τη βαρύτητα της δολοφονίας του Αλί Χαμενεΐ από το Ισραήλ. Ήταν ο Ανώτατος Ηγέτης των σιιτών. Ό,τι κι αν πιστεύει κανείς γι’ αυτόν, ο θάνατός του δεν αποτελεί μόνον πολιτικό γεγονός, αλλά και θρησκευτικό πόλεμο. Ας αναρωτηθούμε πώς θα αντιδρούσαμε εάν το Ισραήλ βομβάρδιζε το Βατικανό και δολοφονούσε τον πάπα Λέοντα ΙΔ΄, υποστηρικτή των Παλαιστινίων καθολικών.

Ο Αλί Χαμενεΐ δεν ήταν ποιητής και στοχαστής συγκρίσιμος με τον Ρουχολάχ Χομεϊνί. Πάντοτε όμως επιθυμούσε να ακολουθήσει τα ίχνη του. Είχε ωστόσο γεράσει άσχημα. Πριν από δεκαέξι χρόνια είχε διαπραγματευθεί μυστικά με τον πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα για να παραμερίσει τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ και να απαγορεύσει στον διάδοχό του να είναι υποψήφιος. Είχε συλλάβει, δικάσει μυστικά και φυλακίσει τους βασικούς συνεργάτες του, προς όφελος του διεφθαρμένου Χασάν Ροχανί και κατόπιν του φανατικού Εμπραχίμ Ραϊσί.

Όπως και να έχει, η δολοφονία ενός θρησκευτικού ηγέτη τέτοιου μεγέθους συνιστά έγκλημα που συγκλονίζει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Παραδόξως, η δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ, δήθεν για να καταπολεμηθεί ένα στρατιωτικό πρόγραμμα που δεν υπήρχε, το καθιστά πλέον δυνατό.

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

[2] « A World View Interview with Benjamin Netanyahu », Les nouvelles, 2011. «YouTube World View Interview With PM Benjamin Netanyahu. Transcription», Prime Minister’s Office, March 3, 2011.

[3] «Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης», του Τιερί Μεϊσάν, Δίκτυο Βολταίρος, 10 Φεβρουαρίου 2026.

[4] « Qui a peur du nucléaire civil iranien ? », par Thierry Meyssan, Réseau Voltaire, 30 juin 2010.

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Με τη δολοφονία του Χαμενεΐ, το Τελ Αβίβ και η Ουάσιγκτον καθιστούν δυνατό αυτό που ισχυρίζονταν ότι ήθελαν να αποφύγουν

Θα σώσει το «Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα» την επιρροή των Ηνωμένων Πολιτειών; του Τιερί Μεϊσάν

Προσθήκη: Τα Ιδρύματα Ruslan Shostak και Olena Zelenska

Έπσταϊν, Γερμάκ και Ζελένσκι

Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης

 Les articles de cet auteur Envoyer un message

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

Τιερί Μεϊσάν: Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης

 

Το Ιράν, στο χείλος της κατάρρευσης

Η σφαγή που βίωσαν οι Ιρανοί και η απειλή ενός ξένου βομβαρδισμού βυθίζουν τον ιρανικό λαό στην οργή και τον φόβο. Όμως αυτή η σφαγή δεν εκτυλίχθηκε καθόλου όπως την αφηγούνται τα δυτικά μέσα ενημέρωσης, και ένας ενδεχόμενος βομβαρδισμός δεν θα έκανε παρά να προσθέσει πόνο στον πόνο.

عربي Deutsch Español français italiano Português русский
Η ιρανική σύγκρουση δεν αφορά δύο άνδρες, τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, αλλά το σύνολο των Ιρανών, των οποίων η κοινωνία βρίσκεται σε αδιέξοδο. Δεν πρόκειται να βρει λύση μέσω νέας βίας, αλλά αποκλειστικά μέσω μιας κοινωνικής μεταρρύθμισης στο Ιράν.

Από τις 28 Δεκεμβρίου 2025, ο διεθνής Τύπος καλεί σε βομβαρδισμό του Ιράν για να πέσει το «καθεστώς των μουλάδων». Μέσα σε πέντε εβδομάδες, μας έπεισε ότι οι ιρανικές αρχές δολοφόνησαν σκόπιμα 40.000 συμπολίτες τους. Αυτή η σφαγή θα δικαιολογούσε μία άλλη.

Ποιοι είναι λοιπόν αυτοί οι δημοσιογράφοι που αποδίδουν στον εαυτό τους το δικαίωμα ζωής και θανάτου πάνω στους Ιρανούς; Στην υπηρεσία ποιων σκοτεινών συμφερόντων θέτουν τα μέσα τους; Τελικά, ποιος θέλει να σφαγιάζει, ξανά και ξανά, Ιρανούς;

Από την αντιιμπεριαλιστική επανάσταση του αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, το 1979, οι Δυτικοί —και ιδίως οι Βρετανοί, οι Αμερικανοί και οι Ισραηλινοί— αφού οργάνωσαν τη φυγή του Σάχη και την επιστροφή του αντιπάλου του, τρέφουν θανάσιμο μίσος, όχι απέναντι σε αυτό το «καθεστώς», αλλά απέναντι σε αυτή τη χώρα.

Μια κληρικαλιστική αντίληψη της θρησκείας

Λέω όχι απέναντι σε αυτό το «καθεστώς», διότι αυτό έχει αλλάξει πολλές φορές μέσα σε σαράντα επτά χρόνια. Η μόνη του σταθερά είναι η εξουσία που ασκεί ο σιιτικός κλήρος, ανεξαρτήτως της πολιτικής του επάρκειας. Παραδόξως, ενώ ο αγιατολάχ Χομεϊνί θεωρούνταν αιρετικός από τους ομοίους του πριν από την επιστροφή του, σήμερα έχει θεοποιηθεί από εκείνους που τον απέρριπταν.

Το Ιράν, που δεν γνώρισε ποτέ θρησκευτικούς πολέμους ούτε διαχωρισμό Εκκλησίας και Κράτους, παραμένει πολιτισμικά υποταγμένο στην κληρική εξουσία. Οι Ιρανοί, που επιδεικνύουν υποδειγματική πίστη, λατρεύουν τους λογίους της θρησκείας. Ανεξαρτήτως του αν αυτοί έχουν ή όχι πίστη, τους προσεγγίζουν ως εκπροσώπους του Θεού επί της γης.

Αντίθετα, οι άνθρωποι που περιέβαλλαν τον Χομεϊνί δεν ήταν ειδωλολάτρες του Κορανίου. Δοκίμαζαν τις μουσουλμανικές πρακτικές για να καθορίσουν οι ίδιοι ποιες τους φαίνονταν χρήσιμες και ποιες όχι. Επικεφαλής τους ήταν ο κοινωνιολόγος Αλί Σαριατί, που δολοφονήθηκε από τη SAVAK (την πολιτική αστυνομία της δικτατορίας) λίγο πριν από την επανάσταση.

Ο Σαριατί ήταν προσωπικός φίλος του Φραντς Φανόν και του Ζαν-Πολ Σαρτρ. Ήταν εκείνος που οδήγησε προσωπικότητες όπως ο Μισέλ Φουκώ να υποστηρίξουν με ενθουσιασμό τη νεογέννητη ιρανική επανάσταση.

Μια πλατωνική αντίληψη της εξουσίας που δεν λειτουργεί

Ο Σαριατί και ο Χομεϊνί είχαν επίγνωση ότι ο ιρανικός λαός ήταν βυθισμένος σε μια ιδεολογία καταπίεσης, η οποία του δίδασκε ότι έπρεπε να θυσιαστεί όπως ο προφήτης Αλί. Του εξήγησαν, αντίθετα, ότι ο Αλί είχε εξεγερθεί για τη δικαιοσύνη και ότι οι αληθινοί μουσουλμάνοι είναι όρθιοι άνθρωποι. Η θυσία έχει νόημα μόνο αν είναι αφιερωμένη στη δικαιοσύνη.

Εμποτισμένοι και οι δύο από τα πλατωνικά κείμενα, και ιδίως από την Πολιτεία, φαντάστηκαν να αναθέσουν το Κράτος σε έναν «σοφό». Έτσι γεννήθηκαν οι έννοιες του «Ανώτατου Ηγέτη» και του Velayat-e faqih.

Αν ο Σαριατί και ο Χομεϊνί αφύπνισαν τον ιρανικό λαό, βλέπουμε σήμερα ότι οι έννοιες του «Ανώτατου Ηγέτη» και του Velayat-e faqih αποδείχθηκαν εξίσου καταστροφικές με εκείνη του Μπλανκί και του Μαρξ περί «δικτατορίας του προλεταριάτου». Στην πράξη, οι Ιρανοί διατήρησαν από την ιδεολογία καταπίεσής τους τη λατρεία προς τον κλήρο τους. Αρκεί ακόμη να απομνημονεύσει κανείς το Κοράνι και να το απαγγέλλει σαν μαγνητόφωνο για να θαυμάζεται και να του ανατίθεται η εξουσία.

Η Ισλαμική Επανάσταση δεν έπαψε ποτέ να μεταβάλλεται. Μόνο οι πρόεδροι Μοχαμάντ Αλί Ρατζαΐ (1981) και Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ (2005–2013) στάθηκαν στο ύψος της αντιιμπεριαλιστικής της φιλοδοξίας. Όλοι οι άλλοι —με εξαίρεση τον Αμπολχασάν Μπανί Σαντρ (1981), που ήταν ιδιαίτερη περίπτωση— δεν έκαναν παρά να ιδιοποιηθούν την εξουσία προς όφελος του κλήρου. Ο Εμπραχίμ Ραϊσί (2021–2024) δεν ήταν παρά ένας φανατικός, εμμονικός με τη φυσική εξόντωση της αντιπολίτευσής του. Ο Μασούντ Πεζεσκιαν (2024–2026) είναι πολύ πιο ανοικτός.

Τα κύρια στελέχη της κυβέρνησης Αχμαντινετζάντ φυλακίστηκαν. Ήθελαν να απελευθερώσουν τις γυναίκες από το ισλαμικό πέπλο και τους άνδρες από την υποχρεωτική γενειάδα. Ο πρώτος αντιπρόεδρός του, Χαμίντ Μπαγκαΐ, παραμένει σε πλήρη απομόνωση. Αυτός ο εξαιρετικός άνθρωπος δικάστηκε και καταδικάστηκε κεκλεισμένων των θυρών, με κατηγορίες που παραμένουν μυστικές. Πιθανότατα συντρίφτηκε από αυτό το καθεστώς ηθικής τάξης σε δεκαπέντε χρόνια φυλάκισης για μια εξωσυζυγική σχέση [1].

Μια τραπεζική χρεοκοπία που κατέστρεψε ολόκληρες οικογένειες

Τον Οκτώβριο του 2025, η ισλαμική δικαστική αρχή έθεσε υπό αμφισβήτηση την τράπεζα Ayandeh. Είχε κατασκευάσει το Iran Mall, ένα πολυτελές εμπορικό και ψυχαγωγικό κέντρο. Επέδειχνε την χλιδή της άρχουσας τάξης και την υπεροχή της έναντι του λαού, που πάλευε με τη στέρηση. Στις 23 Οκτωβρίου κηρύχθηκε η πτώχευση της τράπεζας, αφήνοντας ξαφνικά ζημίες 5,5 τετράκις εκατομμυρίων ριάλ (5 δισεκατομμύρια ευρώ)· μια καταστροφή που αποδόθηκε σε ένα σύστημα γενικευμένης απάτης και διαφθοράς. Παρότι το κράτος προσπάθησε να συγκαλύψει το μέγεθος της κατάρρευσης, οι πελάτες της βρέθηκαν αιφνιδίως κατεστραμμένοι. Διαδήλωσαν και έκαψαν την έδρα της στην Τεχεράνη. Ήταν η αρχή της εξέγερσης.

Γρήγορα, ολόκληρη η χώρα πήρε φωτιά. Δεν επρόκειτο για «αλλαγή καθεστώτος», αλλά για την ανάκτηση των φτωχών αποταμιεύσεων. Η τάξη των κατεχόντων, νιώθοντας απειλή, αντέδρασε όπως πάντα: με τη βία.

Στις 21 Ιανουαρίου 2026, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (Νταβός), ο Σκοτ Μπέσεντ, υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, σχολίασε: «Αυτό λειτούργησε επειδή τον Δεκέμβριο η οικονομία τους κατέρρευσε. Είδαμε μια μεγάλη τράπεζα να χρεοκοπεί. Η Κεντρική Τράπεζα άρχισε να τυπώνει χρήμα. Υπάρχει έλλειψη δολαρίων. Δεν μπορούν να εισάγουν και γι’ αυτό οι άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους».

Ένας διεκδικητής του θρόνου, πράκτορας της CIA και του Ισραήλ

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ισραηλινοί πράκτορες διείσδυσαν στις διαδηλώσεις, ζητώντας από τις 6 Ιανουαρίου 2026 την επιστροφή του Σάχη και την αποκατάσταση της Περσικής Αυτοκρατορίας. Ο Ρεζά Παχλαβί, πρωτότοκος γιος του τελευταίου Σάχη, ζει σήμερα εξόριστος στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το 1985 αγόρασε ένα αρχοντικό αξίας 3 εκατομμυρίων δολαρίων κοντά στην έδρα της CIA στο Λάνγκλεϊ. Έκτοτε λαμβάνει σύνταξη από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και το πορτρέτο του προβάλλεται σε περίοπτη θέση στο ιρανικό τμήμα της CIA, συνοδευόμενο από το σύνθημα «Hope of Democracy in Iran» («Ελπίδα της δημοκρατίας στο Ιράν»).

Το 1986, εν μέσω της υπόθεσης Ιράν-Κόντρας, η CIA διέκοψε τα κανάλια της ιρανικής κρατικής τηλεόρασης και μετέδωσε ένα σύντομο διάγγελμα του διαδόχου πρίγκιπα Ρεζά Παχλαβί.

Κατά τις διαδηλώσεις του 2019 για την ακρίβεια, κατέθεσε προσφυγή κατά του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο. Αυτή απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, διότι το Ιράν δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό της Ρώμης.

Το 2023 δημοσίευσε τη Χάρτα Αλληλεγγύης και Συμμαχίας για την Ελευθερία (Mahsa) [2] , την οποία υπέγραψαν διάφορες προσωπικότητες, μεταξύ των οποίων και η Σιρίν Εμπαντί, βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης.

Το 2023 στέφθηκε αυτοκράτορας της Περσίας σε τελετή στην Αίγυπτο, χρηματοδοτημένη από τη σαουδαραβική μοναρχία. Στις δημόσιες παρεμβάσεις του τάσσεται πάντοτε υπέρ της κοσμικότητας και της δημοκρατίας. Ωστόσο, στο περιβάλλον του περιλαμβάνονται πρόσωπα που δεν αφήνουν καμία αμφιβολία για το τι θα ήταν η δράση του. Όπως ο Παρβίζ Σαμπετί, πρώην υπ’ αριθμόν δύο της SAVAK και αποδεδειγμένος βασανιστής.

Ο αυτοκράτορας Ρεζά Παχλαβί μετέβη το 2023, κατόπιν πρόσκλησης της Γκίλα Γκαμλιέλ, υπουργού Πληροφοριών του Ισραήλ, στον ετήσιο εορτασμό της «Σοά» (εβραϊκή ονομασία της «τελικής λύσης του εβραϊκού ζητήματος»). Συναντήθηκε με τον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτζογκ και τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου. Διαβεβαίωσε τους συνομιλητές του για την επιθυμία του να αποκαταστήσει τις φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών, παραλείποντας να αναφέρει ότι ο πατέρας του, κατόπιν αιτήματος των ΗΠΑ του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ και του Τζον Φόστερ Ντάλες, είχε υπογράψει συμφωνία με τη Συρία για την ανάσχεση του ισραηλινού επεκτατισμού.

Οι υποστηρικτές του ίδρυσαν στο Λος Άντζελες, όπου διαμένει πλέον, την National Union for Democracy in Iran (NUFDI), με σκοπό τη συσπείρωση του συνόλου της ιρανικής αντιπολίτευσης και την έκδοση της ημερήσιας εφημερίδας Iran Watch. Αφού προσκλήθηκε δύο φορές στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και η γερμανική κυβέρνηση ακύρωσε αυτές τις προσκλήσεις, διοργάνωσε το 2025 τη «Σύνοδο της Σύγκλισης», με τη συμμετοχή διαφόρων ομαδοποιήσεων («Νέο Ιράν», «Η Αποκάλυψη του Ιράν», «Ιρανικό Συνταγματικό Κόμμα/Φιλελεύθεροι Δημοκράτες», «Ρεπουμπλικανική Εταιρεία υποστηρικτών του πρίγκιπα Ρεζά Παχλαβί», «Πανϊρανικό Κόμμα», «Πατερναλιστικό Ιράν-Ιράν», «Λαϊκό Ίδρυμα», «Συνταγματική Οργάνωση» και «Ινστιτούτο Ομίντ»). Εκεί, αναγνωρίστηκε ως «αρχηγός της εθνικής επανάστασης και της μεταβατικής περιόδου, μέχρι τη συγκρότηση του πρώτου εθνικού κοινοβουλίου και την έναρξη δημοκρατικής διακυβέρνησης μέσω ελεύθερων εκλογών».

Από τις 18 έως τις 20 Φεβρουαρίου 2025, ο Ρεζά Παχλαβί προσκλήθηκε από τo American Jewish Committee και περίπου είκοσι φιλοαμερικανικές ή φιλοϊσραηλινές οργανώσεις στη 17η Σύνοδο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία. Εκεί συναναστράφηκε τους βασικούς «εκλεκτούς» της CIA και της Μοσάντ: τους Ρώσους Γεβγκένια Καρά-Μούρζα και Γκάρι Κασπάροφ, τους Βενεζουελάνους Μαρία Κορίνα Ματσάδο και Εδμούνδο Γκονσάλες, τις Κινέζες Ραχίμα Μαχμούτ (Ουιγούρα) και Ναμκί (Θιβετιανή).

[Ο πρώην πρωθυπουργός Μανουέλ Βαλς, ο δικηγόρος Χουάν Μπράνκο, καθώς και οι δημοσιογράφοι Ανίκ Κολζιάν και Καρολίν Φουρέστ είχαν προσκληθεί σε προηγούμενες συνόδους.]

Κατά τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς του Ιουνίου 2025, δεν επέδειξε καμία ενσυναίσθηση προς τον λαό του, αλλά αντίθετα τους χαιρέτισε και δήλωσε στο BBC ότι πρόκειται για μια «άνευ προηγουμένου ευκαιρία ανατροπής του καθεστώτος» [3].

Μια τζιχαντιστική επίθεση

Ένας εχθρός δεν έρχεται ποτέ μόνος: στα οικονομικά πλήγματα των ΗΠΑ και στους φιλοϊσραηλινούς μοναρχικούς προστέθηκε το Νταές. Ας θυμηθούμε ότι αυτή η τρομοκρατική οργάνωση δημιουργήθηκε από τους Αγγλοσάξονες στο πλαίσιο του δόγματος Ράμσφελντ–Τσεμπρόφσκι. Στόχος ήταν η «αναδιαμόρφωση της Μέσης Ανατολής», με τον διαχωρισμό των πληθυσμών σε ομοιογενείς εθνοτικές ή θρησκευτικές ομάδες. Το Πεντάγωνο είχε τότε διαχωρίσει την Αλ Κάιντα, που ήταν υπέρ της ενότητας του Ισλάμ, από το Νταές, το οποίο είχε ως αποστολή την καταστροφή των μη σουνιτών μουσουλμάνων (και άρα των Ιρανών σιιτών).

Το Νταές επιτέθηκε κατά προτεραιότητα σε θρησκευτικές μειονότητες, όπως οι Γιαζίντι, και σε εθνοτικές μειονότητες, όπως οι Κούρδοι. Η αμερικανική υποστήριξη προς το Νταές έπαψε —τουλάχιστον σε επίπεδο Λευκού Οίκου— με την ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ (κατά την πρώτη του θητεία) στο Ριάντ, στις 21 Μαΐου 2017 [4]. Έκτοτε, οι ΗΠΑ και το Ιράν βρέθηκαν πλάι-πλάι στον αγώνα κατά των τρομοκρατικών οργανώσεων. Αμέσως, το Νταές άρχισε να επιτίθεται τόσο στις ΗΠΑ όσο και στο Ιράν. Στις 7 Ιουνίου, πραγματοποιήθηκε η διπλή επίθεση στο ιρανικό Κοινοβούλιο και στο μαυσωλείο του αγιατολάχ Χομεϊνί (17 νεκροί και 52 τραυματίες). Στις 22 Σεπτεμβρίου 2018, η επίθεση στην Αχβάζ, κατά τη διάρκεια παρέλασης των Φρουρών της Επανάστασης (29 νεκροί). Στις 26 Οκτωβρίου 2022, η επίθεση στο μαυσωλείο Σαχ-Τσεράγκ (15 νεκροί και 40 τραυματίες). Στις 3 Ιανουαρίου 2024, η επίθεση στο Κερμάν, κατά την επέτειο του θανάτου του στρατηγού Κασέμ Σολεϊμανί (94 νεκροί, 284 τραυματίες). Αυτή τη φορά, το 2026, το Νταές πυρπολεί κτίρια στο κέντρο της πόλης κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, δημιουργώντας μια αποκαλυπτική ατμόσφαιρα.

Μια επίθεση από ξένες ειδικές δυνάμεις

Τότε είναι που ελεύθεροι σκοπευτές, τοποθετημένοι στις ταράτσες, αρχίζουν να πυροβολούν αδιακρίτως στόχους, τόσο ανάμεσα στους διαδηλωτές όσο και στις δυνάμεις ασφαλείας. Πρόκειται για τη στρατηγική των «κυνομαχιών», που δοκιμάστηκε τη δεκαετία του 1990 και επαναλήφθηκε με επιτυχία από τη Λιβύη έως την Ουκρανία. Οι σκοπευτές είναι πιθανότατα Ισραηλινοί ιρανικής καταγωγής (είναι 250.000 στο Ισραήλ), αλλά δεν το γνωρίζω. Αυτές οι δολοφονίες μετατρέπουν όλες τις πλευρές σε εχθρούς μεταξύ τους. Οι δυνάμεις ασφαλείας, τρομοκρατημένες, μετατρέπονται σε αγρίους.

Μέσα σε λίγες ημέρες, οι νεκροί από 1.200 ξεπερνούν τους 40.000.

Τι θέλει ο Τραμπ και τι μπορεί να κάνει

Όταν ξεκινούν οι σφαγές, ο πρόεδρος Τραμπ καλεί το Ιράν να σταματήσει να σκοτώνει τον ίδιο του τον λαό. Αυτό το μήνυμα, που φαίνεται λογικό σε όσους αγνοούν την ευθύνη των ΗΠΑ και των ισραηλινών συμμάχων τους, αναπαράγεται σε ολόκληρη τη Δύση. Οι κοινές γνώμες στρέφονται και πάλι προς τις ΗΠΑ, τους «χωροφύλακες του κόσμου». Πρόκειται λοιπόν για μια εξαιρετική επικοινωνιακή επιχείρηση για τον Λευκό Οίκο.

Ωστόσο, ο πρόεδρος Τραμπ γνωρίζει ότι δεν μπορεί να αλλάξει την πορεία των πραγμάτων. Τα προβλήματα του Ιράν είναι, σε κοινωνιολογικό επίπεδο, η τυφλή λατρεία του πληθυσμού του προς τον κλήρο του και, σε πολιτικό επίπεδο, η «δημοκρατία των σοφών», που οδηγεί στον πολλαπλασιασμό των κέντρων εξουσίας και, τελικά, στην παράλυση της εξουσίας γενικά. Κανένα από αυτά τα δύο προβλήματα δεν μπορεί να λυθεί με στρατιωτική επέμβαση, και ακόμη λιγότερο με έναν αεροπορικό βομβαρδισμό περιορισμένης διάρκειας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εκμεταλλεύεται λοιπόν την κατάσταση για να επαναφέρει στο προσκήνιο τα ζητήματα που τον απασχολούν: τα πυρηνικά και τους πυραύλους. Γνωρίζει —και η διευθύντρια των Εθνικών Πληροφοριών το έχει επιβεβαιώσει— ότι το Ιράν δεν διαθέτει στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα από το 1988, αλλά ότι μια μερίδα της πολιτικής τάξης επιθυμεί να αποκτήσει η Τεχεράνη πυρηνικό όπλο, όπως το έκανε με επιτυχία η Πιονγκγιάνγκ. Γνωρίζει επίσης ότι, αν το Ιράν έχει το δικαίωμα —που το Ισραήλ του αμφισβητεί— να κατασκευάζει βαλλιστικούς πυραύλους, διαθέτει πλέον και υπερηχητικούς πυραύλους. Η Τεχεράνη χρησιμοποίησε επτά από αυτούς για να πλήξει το Ισραήλ κατά τον πόλεμο των 12 ημερών. Όλοι έφτασαν στον στόχο τους. Κανείς δεν μπόρεσε να τους αναχαιτίσει.

Αυτά λοιπόν είναι τα δύο ζητήματα που συζητά με τις ιρανικές αρχές· δύο ζητήματα χωρίς καμία σχέση με τη σφαγή που κατήγγειλε και την οποία όλοι οι Ιρανοί υπέστησαν και βίωσαν.

Σημειώσεις

[1] «Μυστική δίκη: 15 χρόνια κάθειρξης για τον αντιπρόεδρο του Αχμαντινετζάντ», Δίκτυο Βολταίρος, 28 Μαρτίου 2018.
[2] The Charter of Solidarity and Alliance for Freedom (The Mahsa Charter), 9 Μαρτίου 2023.
[3] «Αποκλειστικό BBC· Ρεζά Παχλαβί: Αυτή είναι μια χρυσή ευκαιρία για την ανατροπή του καθεστώτος», BBC, 15 Ιουνίου 2025.
[4] «Η ομιλία του Ντόναλντ Τραμπ στη Σύνοδο Αραβο-Ισλαμικών-Αμερικανικών Κρατών», Ντόναλντ Τραμπ, Δίκτυο Βολταίρος, 1 Μαΐου 2017.

Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

Τιερί Μεϊσάν

Πολιτικός σύμβουλος, πρόεδρος-ιδρυτής του Δικτύου Βολταίρος και της διάσκεψης Axis for Peace. Τελευταίο βιβλίο στα γαλλικά: Sous nos yeux - Du 11-Septembre à Donald Trump.

Δίκτυο Βολταίρος

Βολταίρος, Διεθνής Έκδοση

ΦακόςΕν συντομίαΣυζητήσεις