Πολωνοί κινηματογραφούν τις αστυνομικές δυνάμεις να απαγορεύουν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας την είσοδο στο κτίριο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, στις 30 Οκτωβρίου 2026.

Ακόμη κι αν ήταν λίγες ώρες μετά την παραχώρηση και τον σεβασμό ενός ανθρωπιστικού διαδρόμου στο Ορέσκι, το τηλεφώνημα που πήραν με πρωτοβουλία τους ο Γιούνας Γκαρ Στόρε, Πρωθυπουργός της Νορβηγίας, και ο Αλεξάντερ Στουμπ, Πρόεδρος της Φινλανδίας, διάρκειας 90 λεπτών, στις 27 Οκτωβρίου 2026, με τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, συντάραξε την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήταν απόλυτος κανόνας που είχε θέσει η ΕΕ: «να μη μιλάς ποτέ με τον Ρώσο δικτάτορα!»

Η Γερμανία, η Πολωνία, η Σουηδία, η Δανία και οι χώρες της Βαλτικής αποδοκίμασαν αμέσως αυτή την κίνηση. Κανένας ηγέτης κράτους-μέλους της ΕΕ δεν είχε την παραμικρή επαφή με τον εισβολέα από του Πρόεδρου Εμανουέλ Μακρόν, τον Ιούλιο του 2025. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ο Πορτογάλος Αντόνιο Κόστα, που είχε τολμήσει να έρθει έμμεσα σε επαφή με το Κρεμλίνο, τον Ιούνιο του 2026, είχε επαναφερθεί στην τάξη με αυστηρό τρόπο.

Ωστόσο, η Πολωνία ήταν στα πρόθυρα μιας ανατροπής. Η Πολωνία, που εξαφανίστηκε εντελώς από το 1795 έως το 1918 και από το 1939 έως το 1945, είναι ιστορικά διχασμένη ανάμεσα σε εκείνους που φοβούνται πρώτα τη Ρωσία και σε εκείνους που φοβούνται πρώτα τη Γερμανία. Επί του παρόντος, διοικείται υπό καθεστώς συγκατοίκησης από μια κυβέρνηση του Πολιτικού Συνασπισμού (Ντόναλντ Τουσκ) — ευνοϊκή προς την ΕΕ — και έναν Πρόεδρο του Κόμματος Δικαίου και Δικαιοσύνης (Κάρολ Ναβρότσκι). Όμως, εκείνοι που φοβούνται πρώτα τη Γερμανία φοβούνται και την ΕΕ, την οποία κυριαρχεί το Βερολίνο, και στρέφονται επομένως προς τις ΗΠΑ.

Κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, ο ίδιος είχε έρθει στη Βαρσοβία, στις 6 Ιουλίου 2017, για να στηρίξει το παλιό πολωνικό σχέδιο «Πρωτοβουλία των Τριών Θαλασσών»· ένα σχέδιο στο οποίο ο Πρόεδρος Τραμπ βασίζεται σήμερα για να ματαιώσει τον πολεμοκαπηλικό τυχοδιωκτισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και για να συνάψει την ειρήνη στην Ουκρανία.

Η επερχόμενη ειρήνη που ετοιμάζουν οι ΗΠΑ και η Ρωσία στην Ουκρανία θα κατέστρεφε όλες τις προσπάθειες της ΕΕ κατά των Ρώσων ειδικότερα και των Σλάβων γενικότερα.

Πριν από το πραξικόπημα

Στις 26 Οκτωβρίου, ένα πολωνικό δικαστήριο εκδικάζει τη δίκη για συκοφαντική δυσφήμιση που άσκησε ο Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι κατά του ομίλου Ringier Axel Springer Polska. Εδώ και μήνες, ο Πολιτικός Συνασπισμός και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός προσπαθούν να πείσουν τους βαθιά καθολικούς Πολωνούς ότι ο Πρόεδρός τους είναι προαγωγός πορνείας [1].

Στις 28 Οκτωβρίου, ο Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι, πρώην Πρωθυπουργός και νυν πρόεδρος του Κόμματος Δικαίου και Δικαιοσύνης, εξηγεί ότι αν η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μεταρρυθμιστεί και δεν καταργήσει την Επιτροπή της, η Πολωνία θα πρέπει να αποχωρήσει. Ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ σχολιάζει τότε στο X: «Ο Γιαρόσουαφ Κατσίνσκι μόλις ανακοίνωσε ότι η Πολωνία θα έπρεπε να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για τους όρους αποχώρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό είναι ένα από τα διακυβεύματα, μεταξύ άλλων, της μάχης που διεξάγεται σήμερα στην Πολωνία. Μια δύσκολη μάχη. Δεν σκοπεύω να τη χάσω, ακόμη κι αν δεν παίζουν όλοι με το μέρος μου.» [2].

Στις 29 Οκτωβρίου, ο αναπληρωτής αρχηγός της αστυνομίας, επιθεωρητής Τόμας Μιχούουκα, στέλνει επιστολή στους περιφερειακούς διοικητές. Πρόκειται για διαταγή προετοιμασίας για κινητοποίηση των αστυνομικών δυνάμεων από τις 2 έως τις 8 Νοεμβρίου σε σχέση με «την επιχειρησιακή κατάσταση στη χώρα». Αλλά εκείνη τη στιγμή δεν συμβαίνει τίποτα στη χώρα· όσο για τις 2 Νοεμβρίου, είναι η ημερομηνία κατά την οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα έπρεπε να επιστρέψει από ταξίδι στην Αφρική.
Στη συνέχεια, το συνδικάτο Policyjna Solidarność, δηλώνοντας ότι η αστυνομία πρέπει να υπηρετεί τους πολίτες και όχι ένα πολιτικό κόμμα, και μεταφέροντας τα ερωτήματα της βάσης του, ζητά εξηγήσεις για τη στάση της διοίκησης μπροστά στο Συνταγματικό Δικαστήριο για να απαγορεύσει στον Πρόεδρο την είσοδο στο κτίριο [3].

Οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο ετοίμαζαν πραξικόπημα, όχι στρατιωτικό, αλλά δικαστικό, στη Βαρσοβία.
Βασίστηκαν στον Πρωθυπουργό Ντόναλντ Τουσκ, παλιό νεανικό φίλο της Άνγκελα Μέρκελ. Πράγματι, κατά τη σοβιετική περίοδο όπου τα ταξίδια ήταν πολύ περιορισμένα, η οικογένεια του πάστορα Μέρκελ πήγαινε διακοπές στους Τουσκ. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Άνγκελα Μέρκελ, όταν έγινε καγκελάριος, ώθησε τον φίλο της Ντόναλντ να μπει στην πολιτική. Αυτός είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο ο νυν καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς πίστευε ότι μπορούσε να οργανώσει μια επαναφορά υπό έλεγχο μέσω του Ντόναλντ Τουσκ.

Το πραξικόπημα

Το 2015, ο νέος πρόεδρος, Άντζεϊ Ντούντα (Κόμμα Δικαίου και Δικαιοσύνης) δεν ορκίζει πέντε δικαστές που εξελέγησαν από την προηγούμενη συνέλευση. Αντίθετα, εκλέγει πέντε νέους. Ταυτόχρονα, τροποποιεί τόσο τον τρόπο εκλογής των δικαστών όσο και εκείνον του δικαστηρίου, έτσι ώστε να απαιτούνται πάντα ειδικές πλειοψηφίες.

Στη συνέχεια, το πολωνικό Συνταγματικό Δικαστήριο επιβεβαιώνει την υπεροχή του πολωνικού δικαίου έναντι εκείνου της ΕΕ. Στις 19 Οκτωβρίου 2021, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [4], καταδικάζει αυτή την παράβαση του «κράτους δικαίου».

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) επωφελείται από άλλα θέματα (τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης και το καθεστώς των ομοφυλοφίλων) για να καταδικάσει την Πολωνία σε πρόστιμο ενός εκατομμυρίου ημερησίως έως ότου καταργήσει το σύνολο αυτών των μεταρρυθμίσεων.

Η κατάσταση εκτονώνεται μόνο όταν η Πολωνία υποδέχεται περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο Ουκρανούς πρόσφυγες.

Εν πάση περιπτώσει, οπαδοί του Κόμματος Δικαίου και Δικαιοσύνης κάνουν κατάληψη μπροστά στο Συνταγματικό Δικαστήριο το 2026.
Μόλις ο Πρόεδρος Ναβρότσκι απογειώθηκε για επίσημη επίσκεψη στη Σενεγάλη, ο Υπουργός Δικαιοσύνης — επίσης Γενικός Εισαγγελέας — Βάλντεμαρ Ζούρεκ, ζητά την άρση της ασυλίας του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σφιέντσκοφσκι, στις 30 Οκτωβρίου 2026, στις 17:42.

Η δικαστής του Συνταγματικού Δικαστηρίου, Άννα Κόρβιν-Πιοτρόφσκα, η οποία είχε διοριστεί από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Τουσκ αλλά δεν είχε ακόμη ορκιστεί ενώπιον του Προέδρου Ναβρότσκι, «αναστέλλει» τότε τον πρόεδρο αυτού του δικαστηρίου, Μπόγκνταν Σφιέντσκοφσκι, και τον αντιπρόεδρό του, Μπαρτλομιέι Σοχάνσκι, με το πρόσχημα ότι δεν είχαν ακόμη καταχωρίσει τους νέους εκλεγμένους δικαστές. Λαμβάνοντας υπόψη την αρχαιότητά της, η ίδια αυτοαναθέτει στον εαυτό της την προεδρία του Δικαστηρίου, πλέον κενή.

Πρόκειται αναμφίβολα για πραξικόπημα. Τίποτα δεν εξουσιοδοτούσε μια δικαστικό που δεν συνεδρίαζε ακόμη να λάβει την παραμικρή απόφαση, και πολύ περισσότερο να αναστείλει τον μελλοντικό προϊστάμενό της.

Η ΕΕ έχει συχνά οργανώσει πραξικοπήματα σε περισσότερο ή λιγότερο μακρινές περιοχές. Αλλά είναι η πρώτη φορά που οργανώνει ένα σε κράτος-μέλος. Συμπεριφέρεται εδώ όπως έκανε το ΝΑΤΟ κατά την περίοδο του διπολισμού, όταν ανέκοπτε τη Σοβιετική Ένωση [5].

Μαθαίνοντας την είδηση, ενώ πετούσε πάνω από την Ανδαλουσία, ο Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι (Κόμμα Δικαίου και Δικαιοσύνης) αποφασίζει να ακυρώσει το ταξίδι του στη Σενεγάλη και να επιστρέψει στη Βαρσοβία. Μόλις φτάνει στο αεροδρόμιο, διατάζει τη συνοδεία του να τον οδηγήσει στο Συνταγματικό Δικαστήριο. Αλλά δεν μπορεί να μπει: το κτίριο είναι πολιορκημένο από την αστυνομία.

Ο Ντόναλντ Τουσκ (Πολιτικός Συνασπισμός), Πρωθυπουργός, δημοσιεύει στον λογαριασμό του στο X: «Η αποκατάσταση του κράτους δικαίου είναι καθήκον μας. Μετά από χρόνια αναρχίας υπό την ηγεσία του PiS, είναι μια δύσκολη διαδικασία, μερικές φορές επώδυνη, και απαιτεί αποφασιστική δράση. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος.» [6].

Στη συνέχεια παρεμβαίνει στην τηλεόραση, δηλώνοντας: «Σε ένα κράτος δικαίου, ένας πολιτικός δεν μπορεί να μπει σε ένα δικαστήριο και να δίνει εντολές ή να εκφοβίζει τους δικαστές, ακόμη κι αν είναι πρόεδρος. Το κράτος δικαίου δεν βλέπει τα χρώματα ενός κόμματος και δεν γνωρίζει την έννοια της ατιμωρησίας. Ας ονομάσουμε τα πράγματα με το όνομά τους. Εδώ και χρόνια, υπάρχουν οργανώσεις και πολιτικοί στην Πολωνία που θέλουν να καταστρέψουν τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου.
Δεν είναι δουλειά μου να κρίνω σήμερα γιατί το κάνουν. Είναι απληστία, ηλιθιότητα ή προδοσία; Σε τελική ανάλυση, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Δεν είναι τυχαίο ότι βρίσκουν υποστήριξη στον κόσμο μεταξύ των φιλορωσικών δυνάμεων, και σήμερα σε αυτή τη σύγκρουση, επωφελούνται από την υποστήριξη του στρατού των ρωσικών bots στο Διαδίκτυο. Έλαβαν μάλιστα δημόσια συγχαρητήρια από τον κύριο ιδεολόγο του Κρεμλίνου.» [7]

Οι συνέπειες του πραξικοπήματος

Την επομένη, ο Υπουργός Εξωτερικών, ο πρώην Βρετανός Ραντόσουαφ Σικόρσκι, που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στη G20 της Ατλάντα, δημοσιεύει ανάρτηση στο X: «Τα γεγονότα που συνέβησαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο στη Βαρσοβία χθες το βράδυ δεν ήταν κομψά, αλλά η εναλλακτική είναι να παραχωρηθεί μια αντισυνταγματική μετατροπή της Πολωνίας σε προεδρική δημοκρατία. [8]». Αναγνωρίζει έτσι ότι η κυβέρνηση δεν ήταν «κομψή» και ότι αντιτάχθηκε στην εξουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Στη συνέχεια, ο Ραντόσουαφ Σικόρσκι έρχεται σε επαφή με όλους τους πρεσβευτές του για να διασφαλίσει την πίστη τους στην κυβέρνηση. Αλλά ο Γιάκουμπ Κούμοχ, πρεσβευτής της Πολωνίας στο Πεκίνο, και ο Πάβελ Σόλοχ, πρεσβευτής στο Βουκουρέστι, υποβάλλουν την παραίτησή τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την «αναστολή» του προέδρου του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Ο Σικόρσκι τους χαρακτηρίζει «μη επαγγελματίες» και «υποτελείς στον Ναβρότσκι». Κάτι που ο Γιάκουμπ Κούμοχ διαψεύδει με σφοδρότητα [9].

Ο Γιάνεζ Γιάνσα, Πρωθυπουργός της Σλοβενίας, κάποτε κοντά στον Μπενιαμίν Νετανιάχου και στον Ντόναλντ Τραμπ, σήμερα μόνο κοντά στον τελευταίο, δηλώνει ότι κανείς δεν είχε προβλέψει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξελισσόταν έτσι:

«1. Ακύρωση των προεδρικών εκλογών (Ρουμανία)·
2. Κατάργηση μιας ενημερωτικής εκπομπής στην κρατική τηλεόραση (RTV) (Ουγγαρία)·
3. Αποστολή της αστυνομίας στο Συνταγματικό Δικαστήριο (Πολωνία)·
4. Τρεις εβδομάδες πριν από τις εκλογές, αποστολή του αρχηγού ενός πολιτικού κόμματος στη φυλακή (Σλοβενία)·
5. Κατάληψη της κρατικής τηλεόρασης RTV από την αστυνομία και αντικατάσταση της διοίκησης (Πολωνία)·
6. Τερματισμός της θητείας της εθνικής διοίκησης της RTV και εκκαθάριση των εργαζομένων (Σλοβενία)·
7. Φυλάκιση μελών της προηγούμενης κυβέρνησης, χωρίς δυνατότητα υπεράσπισης (Ουγγαρία)·
8. Χορήγηση σχεδόν ενός εκατομμυρίου ιθαγένειας σε παράτυπους μετανάστες μέσω ταχείας διαδικασίας (Ισπανία)·
9. Κλείσιμο ενός νέου πυρηνικού σταθμού και κατασκευή αγωγού φυσικού αερίου προς τη Ρωσία (Γερμανία)·
10. Φορολόγηση των πηγών ενέργειας άνθρακα ενώ ταυτόχρονα κλείνουν οι πυρηνικοί σταθμοί και μετεγκαθίσταται η βιομηχανία σε χώρες με χαμηλά περιβαλλοντικά πρότυπα με το πρόσχημα ότι έτσι σώζουμε τον πλανήτη.» [10]

Τη νύχτα της 31ης Οκτωβρίου, η αυτοανακηρυχθείσα πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου δηλώνει ότι ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος που απέπεμψε δεν έχουν πλέον το δικαίωμα πρόσβασης στο κτίριο.
Ο Πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι συγκαλεί όλους τους αρχηγούς των πολιτικών κομμάτων, στις 3 Νοεμβρίου. Ο πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, Ζμπίγκνιεφ Καπίνσκι, από την πλευρά του, συγκαλεί για τις 3 Νοεμβρίου την έκτακτη Γενική Συνέλευση των δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου.

Τιερί Μεϊσάν
Μετάφραση
Κριστιάν Άκκυριά

[1] «Karol Nawrocki i tajemnice Grand Hotelu», Jacek Harłukowicz & Andrzej Stankiewicz, Onet, 15 września 2026. «Karol Nawrocki i sprawa Grand Hotelu. Pierwsza jawna rozprawa», PolsatNews.pl, 27 października 2026 r.

[2] «@donaldtuk», Donald Tusk, X, October 29, 2026.

[5] Les Armées Secrètes de l’OTAN, Professeur Daniele Ganser, Demi-Lune (2011).

[6] «@donaldtuk», Donald Tusk, X, October 30, 2026.

[7] «Orędzie Premiera Donalda Tuska: W Polsce prawo wygra z przemocą», Donald Tusk, Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, 31 października 2026 r.

[8] «@sikorskiradek», Radosław Sikorski, X, October 31, 2026.

[9] «@JakubKumoch», Jakub Kumoch 古天卫, X, November 1, 2026.

[10] «@JJansaSDS», Janez Janša, X, October 31, 2026.